Η παρακολούθηση της καιρικής εξέλιξης δεν μπορεί να στηρίζεται σε εντυπώσεις, μεμονωμένους χάρτες ή αποσπασματικές αναφορές σε υψηλές θερμοκρασίες.
Ιδιαίτερα αυτή την περίοδο, όπου συχνά οι θερμές αέριες μάζες στην Ευρώπη δημιουργούν ανησυχία και εύκολους τίτλους, έχει σημασία να εξετάζουμε προσεκτικά τη θέση, τη διάρκεια και την ένταση του θερμού πεδίου, καθώς και το αν αυτό τελικά επηρεάζει ουσιαστικά τη χώρα μας. Εμείς θα συνεχίσουμε να κινούμαστε σε αυτή τη λογική: με βάση τα διαθέσιμα αριθμητικά δεδομένα, την προγνωστική συνέπεια των μοντέλων και τα επιχειρησιακά όρια της μετεωρολογικής επιστήμης.
Θοδωρής Κολυδάς απο το kolydas.eu
Μέχρι στιγμής, όσα έχουμε επισημάνει τις προηγούμενες ημέρες έχουν σε γενικές γραμμές επιβεβαιωθεί: η Ελλάδα δεν έχει βρεθεί στο επίκεντρο κάποιου σοβαρού ή παρατεταμένου θερμού κύματος, παρά την παρουσία υψηλών θερμοκρασιών σε άλλες περιοχές της Ευρώπης. Ευχόμαστε η ίδια προγνωστική εικόνα να επαληθευθεί και τις επόμενες ημέρες.
Η γενική τάση για το επόμενο δεκαήμερο δείχνει ότι η θερμότερη αέρια μάζα μετατοπίζεται σταδιακά προς τα βόρεια Βαλκάνια και την κεντρική Ευρώπη, χωρίς όμως να φαίνεται, με τα σημερινά δεδομένα, ότι επηρεάζει ιδιαίτερα την Ελλάδα.
Οι θερμοκρασίες στη χώρα μας θα παραμείνουν γενικά σε κανονικά έως λίγο υψηλότερα για την εποχή επίπεδα, με κάποιες θερμές ημέρες κυρίως στα ηπειρωτικά, αλλά χωρίς ένδειξη για έντονο και παρατεταμένο καύσωνα.
Στη δεύτερη εβδομάδα της προγνωστικής περιόδου, δηλαδή προς τα τέλη Ιουνίου και τις αρχές Ιουλίου, οι χάρτες δείχνουν σαφέστερη θερμή απόκλιση κυρίως δυτικότερα και βορειότερα της χώρας μας. Η Ελλάδα βρίσκεται περισσότερο στα όρια αυτής της θερμής ζώνης, με αποτέλεσμα η προοπτική να παραμένει σχετικά ήπια σε σχέση με όσα φαίνονται στην κεντρική και βόρεια Ευρώπη.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα έχουμε ζέστη· σημαίνει όμως ότι, προς το παρόν, δεν διακρίνεται ένα οργανωμένο και ιδιαίτερα έντονο θερμό επεισόδιο πάνω από τη χώρα.
Ως προς τις βροχές, η εικόνα παραμένει γενικά περιορισμένη. Δεν διαφαίνεται κάποιο οργανωμένο σύστημα μεγάλης διάρκειας. Οι πιθανότητες για υετό αφορούν περισσότερο τοπικά φαινόμενα, κυρίως στα βόρεια και ανατολικά ηπειρωτικά γύρω στα μέσα της περιόδου, με μεγαλύτερο ενδιαφέρον σε περιοχές όπως η Θεσσαλονίκη, η Καβάλα και η Λάρισα. Στη νότια Ελλάδα και στην Κρήτη η εικόνα παραμένει πολύ πιο ξηρή.
Στο ίδιο διάστημα, σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των καιρικών συνθηκών στη χώρα μας φαίνεται να διατηρεί και το μελτέμι. Η παρουσία σχετικά υψηλών πιέσεων στα Βαλκάνια και η χαμηλότερη πίεση προς την ανατολική Μεσόγειο ευνοούν τη βόρεια ροή στο Αιγαίο, κρατώντας τις θερμοκρασίες σε πιο ανεκτά επίπεδα κυρίως στα ανατολικά ηπειρωτικά, στις Κυκλάδες, στην Κρήτη και γενικότερα στο Αιγαίο. Το μελτέμι λειτουργεί ως φυσικός μηχανισμός μετριασμού της ζέστης, περιορίζοντας την επίδραση των θερμών αερίων μαζών που μετατοπίζονται βορειότερα προς τα Βαλκάνια. Παράλληλα, όμως, η ενίσχυσή του χρειάζεται προσοχή, καθώς σε συνδυασμό με την ξηρή βλάστηση και τις υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ταχείας εξάπλωσης πυρκαγιών, ιδιαίτερα στις ανατολικές και νότιες περιοχές της χώρας.
Καθοριστική η δράση του μελτεμιου στην Ανατολική Ελλάδα μέχρι τα τέλη του μήνα το οποίο θα δροσίζει όπως πάντα τις ανατολικές περιοχές της χώρας μας .
ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΡΟΓΝΩΣΕΙΣ -ΜΕΤΕΩΓΡΑΜΜΑΤΑ
Αθήνα
Στην Αθήνα η θερμοκρασία παρουσιάζει σχετικά ήπια διακύμανση στο μεγαλύτερο μέρος του δεκαημέρου. Οι μέγιστες τιμές κινούνται κυρίως γύρω στους 31 με 33 βαθμούς, με μια μικρή κάμψη προς το τέλος της εβδομάδας και νέα άνοδο προς την 1η Ιουλίου. Η ανώτερη τιμή του δεκαημέρου προσεγγίζει τους 35 βαθμούς, χωρίς όμως να διαμορφώνεται εικόνα παρατεταμένου καύσωνα.
Οι ελάχιστες θερμοκρασίες παραμένουν σχετικά υψηλές, κυρίως μεταξύ 22 και 25 βαθμών, στοιχείο που δείχνει ότι η αίσθηση της ζέστης θα είναι παρούσα, αλλά όχι ακραία. Ως προς τον υετό, το ECMWF δίνει μικρή πιθανότητα ασθενών φαινομένων γύρω στις 25 Ιουνίου, όμως τα συνολικά ύψη παραμένουν πολύ χαμηλά. Η γενική εικόνα για την Αθήνα είναι ξηρή, με καλοκαιρινές θερμοκρασίες και χωρίς ένδειξη σοβαρής επιδείνωσης.
Θεσσαλονίκη
Η Θεσσαλονίκη παρουσιάζει μεγαλύτερο ενδιαφέρον, τόσο θερμοκρασιακά όσο και ως προς τον υετό. Οι μέγιστες θερμοκρασίες κινούνται αρχικά κοντά στους 31 με 32 βαθμούς, με μικρή πτώση γύρω στις 24 Ιουνίου και στη συνέχεια νέα άνοδο. Προς το τέλος του δεκαημέρου, οι τιμές ανεβαίνουν ξανά και μπορούν να φτάσουν ή να ξεπεράσουν τους 35 βαθμούς, κυρίως προς την 1η Ιουλίου.
Οι ελάχιστες θερμοκρασίες διατηρούνται σε σχετικά υψηλά επίπεδα, κοντά στους 21 με 24 βαθμούς. Το στοιχείο που ξεχωρίζει είναι η πιθανότητα βροχών ή καταιγιδοφόρας αστάθειας γύρω στις 24 με 27 Ιουνίου, όπου τόσο το ECMWF όσο και το GEFS δείχνουν κάποιο σήμα υετού. Δεν μιλάμε για γενικευμένη κακοκαιρία, αλλά για περίοδο με αυξημένη πιθανότητα τοπικών φαινομένων, κυρίως στα βόρεια.
Λάρισα
Η Λάρισα παραμένει από τις πιο θερμές περιοχές του δεκαημέρου, όπως είναι αναμενόμενο για την εποχή και τη γεωγραφική της θέση. Οι μέγιστες θερμοκρασίες ξεκινούν κοντά στους 32 με 33 βαθμούς, παρουσιάζουν πρόσκαιρη πτώση γύρω στις 24 Ιουνίου και στη συνέχεια επανέρχονται σταδιακά σε υψηλότερα επίπεδα. Προς το τέλος της περιόδου η θερμοκρασία μπορεί να πλησιάσει τους 35 βαθμούς.
Παρά την άνοδο, δεν προκύπτει με τα σημερινά στοιχεία εικόνα έντονου και παρατεταμένου καύσωνα. Οι ελάχιστες παραμένουν κοντά στους 22 με 24 βαθμούς, με σχετική άνοδο προς το τέλος. Ως προς τον υετό, υπάρχει σήμα για φαινόμενα κυρίως γύρω στις 24 με 26 Ιουνίου, με πιθανότητες υπέρβασης χαμηλών ορίων υετού. Αυτό δείχνει ότι μπορεί να υπάρξει πρόσκαιρη αστάθεια, χωρίς όμως ένδειξη για εκτεταμένες βροχές μεγάλης διάρκειας.
Πάτρα
Στην Πάτρα η θερμοκρασιακή πορεία είναι πιο συγκρατημένη σε σχέση με τα βόρεια και κεντρικά ηπειρωτικά. Οι μέγιστες θερμοκρασίες κυμαίνονται κυρίως κοντά στους 31 με 33 βαθμούς, με μικρές διακυμάνσεις και χωρίς απότομες μεταβολές. Η ανώτερη τιμή του δεκαημέρου προσεγγίζει τους 33 βαθμούς.
Οι ελάχιστες θερμοκρασίες κινούνται γύρω στους 24 με 26 βαθμούς, επηρεαζόμενες και από τη θαλάσσια αύρα και τη γενικότερη παράκτια θέση της πόλης. Οι βροχές φαίνονται περιορισμένες, με ασθενές σήμα κυρίως γύρω στις 25 και 26 Ιουνίου. Η γενική εικόνα είναι καλοκαιρινή, με ζέστη αλλά χωρίς ακραίες θερμοκρασίες και με μικρή πιθανότητα αξιόλογων φαινομένων.
Ηράκλειο
Το Ηράκλειο παρουσιάζει την πιο σταθερή και ήπια εικόνα από τις εξεταζόμενες πόλεις. Οι μέγιστες θερμοκρασίες παραμένουν κυρίως κοντά στους 28 με 31 βαθμούς, με μικρή άνοδο προς το τέλος του δεκαημέρου. Η ανώτερη τιμή προσεγγίζει τους 31 βαθμούς, δηλαδή επίπεδα απολύτως φυσιολογικά για την εποχή.
Οι ελάχιστες θερμοκρασίες κινούνται γύρω στους 20 με 22 βαθμούς, ενώ ο υετός πρακτικά απουσιάζει. Το Ηράκλειο δεν φαίνεται να επηρεάζεται ούτε από τη θερμή ζώνη των βορειότερων Βαλκανίων ούτε από τα πρόσκαιρα φαινόμενα που ενδέχεται να εμφανιστούν στα βόρεια ηπειρωτικά. Η εικόνα παραμένει ξηρή, σχετικά δροσερή για τα δεδομένα της περιόδου και χωρίς ιδιαίτερο μετεωρολογικό ενδιαφέρον.
Καβάλα
Η Καβάλα παρουσιάζει πιο σύνθετη εικόνα, καθώς συνδυάζει μέτριες έως υψηλές θερμοκρασίες με πιθανότητα φαινομένων. Οι μέγιστες θερμοκρασίες ξεκινούν κοντά στους 28 με 29 βαθμούς και σταδιακά ανεβαίνουν προς τους 31 με 32 βαθμούς στο δεύτερο μισό της περιόδου. Η άνοδος είναι υπαρκτή, αλλά όχι ακραία.
Οι ελάχιστες θερμοκρασίες παραμένουν κοντά στους 21 με 24 βαθμούς. Το σημαντικότερο στοιχείο για την Καβάλα είναι το σήμα υετού γύρω στις 23 με 26 Ιουνίου, όπου τόσο το ECMWF όσο και το GEFS δείχνουν πιθανότητες για βροχές ή τοπική αστάθεια. Η περιοχή της ανατολικής Μακεδονίας φαίνεται να έχει μεγαλύτερη πιθανότητα για φαινόμενα σε σχέση με τη νότια Ελλάδα. Και εδώ, όμως, η εικόνα δεν παραπέμπει σε οργανωμένη και παρατεταμένη κακοκαιρία, αλλά σε πρόσκαιρα επεισόδια αστάθειας.
Συμπέρασμα
Η συνολική προοπτική παραμένει ελεγχόμενη. Η ζέστη θα υπάρχει, ιδίως στα ηπειρωτικά, και τοπικά οι θερμοκρασίες θα πλησιάσουν ή θα ξεπεράσουν τους 34 με 35 βαθμούς. Ωστόσο, με τα σημερινά δεδομένα, δεν διακρίνεται ένα έντονο και παρατεταμένο θερμό κύμα που να επηρεάζει ουσιαστικά τη χώρα μας. Το θερμότερο πεδίο φαίνεται να οργανώνεται βορειότερα και δυτικότερα, κυρίως προς τα Βαλκάνια και την κεντρική Ευρώπη. Οι βροχές θα είναι περιορισμένες και τοπικού χαρακτήρα, με μεγαλύτερο ενδιαφέρον στα βόρεια και ανατολικά ηπειρωτικά γύρω στα μέσα της εβδομάδας. Για τις περισσότερες περιοχές της νότιας χώρας, η εικόνα παραμένει κατά βάση ξηρή.
Συνεχίζουμε, λοιπόν, με ψυχραιμία και μεθοδικότητα. Δεν αγνοούμε τα σήματα των μοντέλων, αλλά ούτε τα μεγεθύνουμε πέρα από τα επιχειρησιακά όρια της μετεωρολογικής επιστήμης. Η μέχρι τώρα πορεία των προγνώσεων έχει επιβεβαιώσει την ανάγκη αυτής της προσεκτικής προσέγγισης, και με την ίδια λογική θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε την εξέλιξη των επόμενων ημερών.
Θεόδωρος Ν. Κολυδάς
Διευθυντής Τομέα Υδρομετεωρολογίας και Φυσικών Καταστροφών εργαστηρίου Assist Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης – Mετεωρολόγος Star Channel – Πρώην Υποδιοικητής ΕΜΥ και Διευθυντής Εθνικού Μετεωρολογικού Κέντρου – Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Έδρας UNESCO Con-E-Ect