Στα χέρια της Υποδιεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος Βορείου Ελλάδος έπεσε εγκληματική οργάνωση
που φέρεται να έχει προκαλέσει συνολική ζημία άνω των 9 εκατομμυρίων ευρώ από εκτεταμένες ρευματοκλοπές και παράνομες παρεμβάσεις σε μετρητές ηλεκτρικής ενέργειας του ΔΕΔΔΗΕ, σε μεγάλο μέρος της ελληνικής επικράτειας, χρησιμοποιώντας -σε κάποιες περιπτώσεις- παγκοσμίως πρωτότυπη μεθοδολογία.
Για την υπόθεση συνελήφθησαν πέντε άτομα, εκ των οποίων τρία βασικά μέλη της οργάνωσης, έπειτα από μεγάλη αστυνομική επιχείρηση, που πραγματοποιήθηκε, το πρωί της Τρίτης 23 Ιουνίου, στη Θεσσαλονίκη. Σε βάρος τους καθώς και σε βάρος ακόμη 101 φυσικών και νομικών προσώπων, σχηματίσθηκε δικογραφία -κατά περίπτωση- για σύσταση και συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση, διακεκριμένες κλοπές, απάτες, κλοπές, παρακώλυση λειτουργίας πληροφοριακών συστημάτων και διακεκριμένες φθορές ψηφιακών δεδομένων, κατά συναυτουργία και κατ’ εξακολούθηση, καθώς και παράβαση του νόμου περί όπλων.
Πολυετής δράση από το 2017
Όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση της Αστυνομίας, κατόπιν πολύμηνης, μεθοδικής και επισταμένης έρευνας, σε συνεργασία με τα αρμόδια Τμήματα του ΔΕΔΔΗΕ, προέκυψε ότι τα τρία βασικά μέλη της οργάνωσης είχαν συγκροτήσει, τουλάχιστον από το 2017, δομημένη και με διαρκή δράση εγκληματική ομάδα, με σκοπό την κατ’ επάγγελμα, με την ίδια ή διαφορετική σύνθεση κάθε φορά, τέλεση παράνομων επεμβάσεων σε αναλογικούς και ψηφιακούς μετρητές παροχών ηλεκτρικής ενέργειας του ΔΕΔΔΗΕ σε σειρά περιοχών της χώρας και την αποκόμιση παράνομου περιουσιακού οφέλους (Αττική, Θεσσαλονίκη, Σέρρες, Κιλκίς, Χαλκιδική, Καβάλα, Πέλλα, Ημαθία, Πιερία, Έβρο, Ξάνθη, Λάρισα, Τρίκαλα και Ηλεία).
Οι παράνομες επεμβάσεις πραγματοποιούνταν, σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, κατόπιν αιτήματος φυσικών και νομικών προσώπων που ήταν συμβεβλημένοι χρήστες των παροχών ηλεκτρικής ενέργειας. Σκοπός των παρεμβάσεων φαίνεται πως ήταν η μείωση της καταγραφόμενης κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας έναντι της πραγματικής, με αποτέλεσμα τη διενέργεια ρευματοκλοπών μεγάλης κλίμακας προς όφελος των χρηστών, αλλά και της ίδιας της εγκληματικής οργάνωσης.
Τα μέλη της οργάνωσης είχαν αναπτύξει συγκεκριμένο τρόπο δράσης, οοποίος διαφοροποιούνταν ανάλογα με τον τύπο του μετρητή ηλεκτρικής ενέργειας, στον οποίο πραγματοποιούσαν την παράνομη επέμβαση. Πιο αναλυτικά, στους αναλογικούς μετρητές πραγματοποιούσαν κάθε είδους αυθαιρεσία, όπως παρέμβαση μέσω γεφυρών, διακλαδώσεων, επεμβάσεων σε πηνία, παραβίασης σφραγίδων, απομονώσεων καλωδίων- πηνίων τάσεως κ.ά., επιτυγχάνοντας σημαντική μείωση της καταγραφόμενης ηλεκτρικής ενέργειας, έναντι αυτής που πραγματικά καταναλωνόταν.
«Εξελιγμένο λογισμικό»
Ακόμη πιο εξελιγμένη και μοναδική παγκοσμίως μεθοδολογία, σύμφωνα με την Αστυνομία, ακολουθούσαν στους ψηφιακούς μετρητές τύπου EDMIATLAS. Ειδικότερα, χρησιμοποιούσαν εξειδικευμένο παράνομο λογισμικό (firmware), το οποίο εγκαθιστούσαν στο σώμα του μετρητή με τη χρήση ειδικής οπτικής κεφαλής. Με τον τρόπο αυτό, αποκτούσαν παράνομη πρόσβαση στο λογισμικό του μετρητή και στο πληροφοριακό σύστημα τηλεμέτρησης του ΔΕΔΔΗΕ, μέσω του οποίου αποστέλλονταν διαδικτυακά τα δεδομένα κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
Στη συνέχεια, εισήγαγαν στο λογισμικό του μετρητή ειδικούς συντελεστές κλίμακας και χρονικές παραμέτρους εφαρμογής, με τους οποίους προκαθόριζαν το ποσοστό μείωσης της καταγραφόμενης κατανάλωσης και το χρονικό διάστημα εφαρμογής της παραποίησης, με αποτέλεσμα να αλλοιώνονται τα στοιχεία κατανάλωσης που καταγράφονταν και μεταδίδονταν στο κέντρο τηλεμέτρησης του ΔΕΔΔΗΕ.
Η μακροχρόνια χρήση του συγκεκριμένου λογισμικού είχε ως αποτέλεσμα τη διαρκή αλλοίωση των αποστελλόμενων δεδομένων και τη διατάραξη της λειτουργίας του πληροφοριακού συστήματος τηλεμέτρησης του ΔΕΔΔΗΕ. Παράλληλα, οι παρεμβάσεις αυτές είχαν ως αποτέλεσμα να καθίσταται αδύνατη η πρόσβαση των αρμόδιων υπηρεσιών του ΔΕΔΔΗΕ στα πραγματικά δεδομένα της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλωνόταν από τις επηρεαζόμενες παροχές.
Σε πολλές περιπτώσεις οι παρεμβάσεις είχαν περιοδικό χαρακτήρα, καθώς τα μέλη της οργάνωσης επανέρχονταν ανά μήνα, τρίμηνο ή εξάμηνο, προκειμένου να ανανεώνουν τους συντελεστές κλίμακας και τις λοιπές παραμέτρους που επηρέαζαν τη μείωση της καταγραφόμενης ηλεκτρικής ενέργειας. Η πρακτική αυτή προσέδιδε στη δράση τους χαρακτηριστικά «συνδρομητικής υπηρεσίας», εξασφαλίζοντας συνεχή ροή παράνομων εσόδων.
Μάλιστα, τα μέλη της οργάνωσης φέρονται να είχαν αναπτύξει και δυνατότητα απομακρυσμένου ελέγχου στοιχείων των παροχών ηλεκτρικής ενέργειας, γεγονός που τους επέτρεπε να παρακολουθούν στοιχεία κατανάλωσης, ενεργοποιήσεις και απενεργοποιήσεις μετρητών και λοιπά τεχνικά δεδομένα των παροχών στις οποίες είχαν παρέμβει. Σε συνολικά 88 ψηφιακούς μετρητές διαπιστώθηκαν παρεμβάσεις με τη χρήση του προαναφερόμενου παράνομου λογισμικού.
Διεθνής πρωτοτυπία
Είναι χαρακτηριστικό ότι κατασκευαστής των συγκεκριμένων μετρητών -όπως αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση της Αστυνομίας- χαρακτήρισε τις επεμβάσεις ως το πλέον εξεζητημένο περιστατικό που έχει εντοπισθεί διεθνώς σε περισσότερους από δύο εκατομμύρια μετρητές του ίδιου τύπου που λειτουργούν παγκοσμίως. Λόγω της πρωτοτυπίας και της τεχνικής πολυπλοκότητας του λογισμικού που χρησιμοποιήθηκε, αναπτύχθηκε ειδικό εργαλείο διάγνωσης για την ανίχνευση των συγκεκριμένων παρεμβάσεων.
Κατά την έρευνα διαπιστώθηκε επίσης ότι η οργάνωση δεν περιοριζόταν αποκλειστικά σε περιπτώσεις ρευματοκλοπής. Ειδικότερα, σε δύο περιπτώσεις φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων διαπιστώθηκαν παράνομες επεμβάσεις, με σκοπό όχι τη μείωση της καταγραφόμενης κατανάλωσης, αλλά την τεχνητή αύξηση της εμφανιζόμενης ως παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας, με στόχο την παράνομη οικονομική ωφέλεια των εμπλεκομένων.
Δομή και ρόλο στην οργάνωση
Για να πετύχουν τον σκοπό τους, τα μέλη της οργάνωσης διέθεταν σαφώς καθορισμένους και διακριτούς ρόλους, που κατά την ΕΛ.ΑΣ, ήταν οι εξής:
– 52χρονος: είχε συντονιστικό ρόλο, παρέχοντας κατευθύνσεις στα λοιπά μέλη όσον αφορά τις αυθαίρετες – παράνομες παρεμβάσεις στους μετρητές ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά και τον ρόλο του φυσικού αυτουργού, ιδίως όταν επρόκειτο για ψηφιακούς μετρητές, ενώ καθόριζε το ύψος της αμοιβής που εισέπρατταν από τους καταναλωτές για λογαριασμό και προς όφελος των οποίων πραγματοποιούνταν,
– 40χρονος: είχε κυρίως επιχειρησιακό ρόλο κατά την τέλεση των αξιόποινων πράξεων και ήταν επιφορτισμένος με την πραγματοποίηση των παράνομων παρεμβάσεων στους μετρητές ηλεκτρικής ενέργειας ενώ επικουρικά και -κατά περίπτωση- αναλάμβανε ρόλο ενδιάμεσου, μεταφέροντας εντολές και κατευθύνσεις του 52χρονου προς μέλη που αναλάμβαναν την τέλεση παράνομων παρεμβάσεων σε μετρητές,
– 43χρονος: είχε καθαρά επιχειρησιακό ρόλο κατά την τέλεση των αξιόποινων πράξεων και ήταν επιφορτισμένος με την τέλεση των παράνομων παρεμβάσεων στους μετρητές ηλεκτρικής ενέργειας και την παραλαβή των αμοιβών από τους καταναλωτές.
Εύρος υποθέσεων και εμπλεκόμενες επιχειρήσεις
Όπως προέκυψε, σημαντικός αριθμός των εμπλεκόμενων παροχών αφορούσε επιχειρήσεις υψηλής ενεργειακής κατανάλωσης, όπως πρατήρια υγρών καυσίμων, επιχειρήσεις εστίασης, ίντερνετ καφέ, βιομηχανικές μονάδες συσκευασίας κρεάτων, τροφίμων και γάλακτος, καθώς και ελαιοτριβεία. Σε πλήθος περιπτώσεων διαπιστώθηκε κοινό ιδιοκτησιακό ή συγγενικό υπόβαθρο μεταξύ των εμπλεκόμενων προσώπων και επιχειρήσεων, καθώς και χρονική αλληλουχία των παράνομων παρεμβάσεων. Σε αρκετές, μάλιστα, από τις εν λόγω περιπτώσεις, η ζημία που προκλήθηκε από τη μη καταγραφείσα ηλεκτρική ενέργεια υπερέβαινε τις 100.000 ευρώ ανά παροχή.
Σύμφωνα με την έρευνα, μέχρι σήμερα έχουν διαπιστωθεί 606 παράνομες παρεμβάσεις σε μετρητές παροχών ηλεκτρικής ενέργειας, που αφορούν 103 περιπτώσεις ρευματοκλοπών, με τη συνολική οικονομική ζημία να ανέρχεται σε 9.163.354 ευρώ. Επίσης, εντοπίστηκαν δύο περιπτώσεις φερόμενης απάτης μέσω της παράνομης αύξησης της εμφαινόμενης ως παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας, η ακριβής οικονομική διάσταση των οποίων εξακολουθεί να διερευνάται. Από τις ανωτέρω παράνομες δραστηριότητες εκτιμάται ότι η εγκληματική οργάνωση αποκόμισε τουλάχιστον 371.000 ευρώ.
Κατασχέσεις από την αστυνομική επιχείρηση
Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης πραγματοποιήθηκαν έρευνες σε οικίες, οχήματα και επαγγελματικούς χώρους όπου -μεταξύ άλλων- βρέθηκαν και κατασχέθηκαν: περίστροφο, 9 mm, κρότου αερίου με χοάνη εκτόξευσης φωτοβολίδων, δύο δέκτες σημάτων τηλεχειρισμού δι’ ακουστικής συχνότητας (ιδιοκτησίας της ΔΕΗ) που χρησιμοποιούνται για την ενεργοποίηση/απενεργοποίηση του νυκτερινού (μειωμένου) τιμολογίου, τον έλεγχο ηλεκτρικών φορτίων και την λήψη εντολών σε μετρητές χωρίς να απαιτείται επίσκεψη από συνεργείο του ΔΕΔΔΗΕ.
Ακόμη, κατασχέθηκαν 417 τεμάχια στρογγυλών μολυβοσφραγίδων σφράγισης μετρητών ηλεκτρικής ενέργειας του ΔΕΔΔΗΕ, 574 τεμάχια ορθογώνιων μολυβοσφραγίδων σφράγισης, ακανθώδες σύρμα, μικρής διαμέτρου, το οποίο χρησιμοποιείται για το δέσιμο μολυβοσφραγίδων μετρητών ηλεκτρικής ενέργειας του ΔΕΔΔΗΕ, πρέσα εντύπωσης κωδικών μολυβοσφραγίδων, μετρητών ηλεκτρικής ενέργειας του Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε. με μήτρες, πέντε μήτρες διαφορετικών κωδικών μολυβοσφραγίδων, μετρητών ηλεκτρικής ενέργειας του ΔΕΔΔΗΕ, πρέσα ακροδεκτών καλωδίων μετρητών, χρώματος κίτρινου-ασημί με μαύρες χειρολαβές, πρέσα σφραγίδων καλύμματος μετρητή, χρώματος ασημί-μαύρου με κόκκινες λαβές, καρούλι ακανθώδες σύρμα σφράγισης μολυβδοσφραγίδων, 42 μολυβδοσφραγίδες, ηλεκτρολογικό πολύμετρο, ηλεκτρολογική αμπεροτσιμπίδα με ακροδέκτες, ηλεκτρονικό σετ κατασκευής καλωδίων και βυσμάτων Ethernet, καλώδιο θύρας COM (σειριακή) σε USB, φορητή μονάδα ελέγχου ηλεκτρονικών συσκευών με εξωτερική τροφοδοσία – μπαταρία, οπτική κεφαλή υπερύθρων, το χρηματικό ποσό των 24.970 ευρώ κ.ά.
Αυτόφωρες περιπτώσεις ρευματοκλοπής
Επιπλέον, στο πλαίσιο των ελέγχων που πραγματοποιήθηκαν από συνεργεία του ΔΕΔΔΗΕ σε παροχές ηλεκτρικής ενέργειας, καταστήματα και επιχειρήσεις που εξετάστηκαν κατά τη διερεύνηση της υπόθεσης, εντοπίστηκαν δύο αυτόφωρες περιπτώσεις ρευματοκλοπής, για τις οποίες συνελήφθησαν αντίστοιχα οι δύο νόμιμοι εκπρόσωποι – ιδιοκτήτες των εμπλεκόμενων επιχειρήσεων.
Ειδικότερα, στη μία περίπτωση, προέκυψε ότι παροχή ηλεκτρικής ενέργειας που είχε διακοπεί από το έτος 2019 είχε επανασυνδεθεί αυθαίρετα και χρησιμοποιούνταν για την ηλεκτροδότηση επιχειρήσεων, με την υπολογισθείσα ζημία να ανέρχεται σε -65.775- ευρώ, ενώ στη δεύτερη περίπτωση διαπιστώθηκε παράνομη γεφύρωση τριφασικού μετρητή επιχείρησης, με αποτέλεσμα τη μη καταγραφή -6.532- kWh ηλεκτρικής ενέργειας και οικονομική ζημία ύψους -4.401- ευρώ.
Οι συλληφθέντες, με τη δικογραφία που σχηματίσθηκε σε βάρος τους, οδηγούνται στην αρμόδια εισαγγελική Αρχή.