«Ο Λουμπούμπα Ζει»: Ο άνθρωπος με το κόκκινο κοστούμι που στέκεται ακίνητος για 90 λεπτά στο Μουντιάλ
Ο «Λουμπούμπα Ζει»: Ο άνθρωπος με το κόκκινο κοστούμι που στέκεται ακίνητος για 90 λεπτά στο Μουντιάλ και τον «έκοψαν» άρον άρον οι κάμερες
Στο γήπεδο, κατά τη διάρκεια του αγώνα της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό με την Κολομβία στο Μουντιάλ, ένας άνδρας με κόκκινο κοστούμι στεκόταν εντελώς ακίνητος για 90 λεπτά στις κερκίδες. Δεν χειροκροτούσε, δεν φώναζε, δεν κουνούσε το κεφάλι του. Στο τέλος του αγώνα, έφερε το χέρι στο στόμα του και στη συνέχεια μιμήθηκε ένα πιστόλι στον κρόταφό του.
Οι κάμερες της FIFA έκοψαν αμέσως τη μετάδοση.
Το όνομά του είναι Μισέλ Κούκα Μπολαντίγκα, γνωστός ως «Λουμπούμπα Βέα» («Ο Λουμπούμπα Ζει»). Για περισσότερα από δέκα χρόνια στέκεται έτσι σε κάθε αγώνα της εθνικής του ομάδας: με κοστούμι και γραβάτα, το χέρι υψωμένο σε σιωπηρό φόρο τιμής.
Ποιος ήταν ο Πατρίς Λουμπούμπα;
Ο Πατρίς Λουμπούμπα ήταν ο πρώτος πρωθυπουργός του ανεξάρτητου Κονγκό. Στις 30 Ιουνίου 1960, την ημέρα της ανεξαρτησίας, εκφώνησε μια ιστορική ομιλία μπροστά στον Βασιλιά Βαλδουίνο του Βελγίου, καταδικάζοντας με σφοδρότητα τον αποικιοκρατικό ζυγό.
Έξι μήνες αργότερα, τον Ιανουάριο του 1961, συνελήφθη από Βέλγους αξιωματικούς, βασανίστηκε και εκτελέστηκε από στρατιωτικό απόσπασμα. Το σώμα του διαμελίστηκε και διαλύθηκε σε οξύ. Το μόνο γνωστό απομεινάρι ήταν ένα χρυσό δόντι που κράτησε ως «ενθύμιο» ο Βέλγος αξιωματικός που ευθυνόταν για την εκτέλεση.
Ο Μάλκολμ Χ τον είχε χαρακτηρίσει «τον μεγαλύτερο Μαύρο άνδρα που περπάτησε ποτέ στην αφρικανική ήπειρο».
Η σύνδεση που δεν λέγεται
Η δολοφονία του Λουμπούμπα δεν ήταν απλώς μια «τραγική ιστορία» του Ψυχρού Πολέμου. Ήταν η αρχή μιας συστηματικής πολιτικής: οι ίδιες δυτικές δυνάμεις (Βέλγιο, ΗΠΑ, με εμπλοκή της CIA) που δεν ήθελαν ένα ανεξάρτητο Κονγκό που θα αξιοποιούσε τον τεράστιο ορυκτό του πλούτο για τον λαό του, φρόντισαν να κρατήσουν τη χώρα σε μόνιμη αποσταθεροποίηση.
Σήμερα, 65 χρόνια μετά, το κοβάλτιο και το κολτάν της ΛΔ Κονγκό συνεχίζουν να ρέουν προς τις δυτικές εταιρείες τεχνολογίας, ενώ στο ανατολικό Κονγκό μαίνεται μία από τις πιο αιματηρές και λιγότερο καλυμμένες ανθρωπιστικές κρίσεις του πλανήτη. Εκατομμύρια άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί, χιλιάδες σφαγιάζονται κάθε χρόνο, ενώ ο πλούτος φεύγει και η βία παραμένει.
Η σιωπηλή διαμαρτυρία
Ο Λουμπούμπα Βέα δεν μιλάει. Δεν δίνει συνεντεύξεις. Στέκεται απλώς εκεί, με το κοστούμι του, σε κάθε αγώνα. Η κίνησή του στο Μουντιάλ ήταν μια σιωπηλή κατηγορία:
«Καλύπτετε το στόμα σας όταν μιλάμε για το Κονγκό;
Τότε θα σας δείξω πώς μοιάζει η σιωπή σας.»
Τα μεγάλα διεθνή ΜΜΕ (USA Today, Wall Street Journal, Reuters, CNN, BBC, ESPN) κάλυψαν την «παράξενη» εικόνα του άνδρα με το κόκκινο κοστούμι. Κανένα όμως δεν ανέφερε τη σύνδεση με τον Πατρίς Λουμπούμπα, τη δολοφονία του και την τρέχουσα καταστροφή στο ανατολικό Κονγκό.
Ένα μήνυμα χωρίς λέξεις
Σε έναν κόσμο όπου οι εικόνες από το ποδόσφαιρο κατακλύζουν τις οθόνες και οι ιστορίες πίσω από αυτές σβήνονται, ο Λουμπούμπα Βέα στέκεται ακίνητος και λέει αυτό που εκατομμύρια άνθρωποι δεν θέλουν να ακούσουν:
Ο Λουμπούμπα ζει.
Και η ιστορία του δεν τελείωσε το 1961.
Συνεχίζεται κάθε φορά που ένα παιδί στο ανατολικό Κονγκό χάνει τη ζωή του για ένα κομμάτι κοβαλτίου που θα καταλήξει σε ένα smartphone κάπου στη Δύση.
Και κάθε φορά που ένας άνδρας με κόκκινο κοστούμι στέκεται όρθιος και ακίνητος για 90 λεπτά, θυμίζει σε όλο τον κόσμο ότι η σιωπή είναι και αυτή μια μορφή βίας.
