Κρίση στη Θέουτα: Ασύμμετρο χτύπημα του Τραμπ στον Σάντσεθ;
Κρίση στη Θέουτα: Ασύμμετρο χτύπημα του Τραμπ στον Σάντσεθ;
Η κίνηση των ΗΠΑ που θεωρείται ότι έδωσε το πράσινο φως για την μαροκινή εισβολή σε ισπανικό έδαφος
Πριν από μόλις δύο εβδομάδες το Κογκρέσο των ΗΠΑ πέρασε νομοσχέδιο που ουσιαστικά έδωσε πράσινο φως στη μεταβίβαση ισπανικού εδάφους στο Μαρόκο. Όλοι οι Ρεπουμπλικανοί εκτός από έναν, ψήφισαν υπέρ!!
Η κρίση στη Θέουτα: Η «εισβολή» των 60.000
Τα γεγονότα που προκάλεσαν την οργή στα αμερικανικά μέσα ξεκίνησαν στις 30-31 Ιουλίου 2026. Περίπου 50.000 έως 60.000 άνθρωποι νεαροί Μαροκινοί, πέρασαν μαζικά στα ισπανικά σύνορα της Θέουτας (Ceuta), της αυτόνομης πόλης στην αφρικανική ακτή που ανήκει στην Ισπανία από τον 16ο αιώνα, μετά από ενθάρρυνση (σύμφωνα με μαρτυρίες) από τις μαροκινές αρχές.
Η Ισπανία ανέπτυξε στρατό και αστυνομία. Ο πρωθυπουργός Pedro Sánchez χαρακτήρισε το γεγονός «επίθεση κατά της εδαφικής ακεραιότητας» της χώρας και κατηγόρησε δίκτυα διακίνησης. Μέσα σε λίγες ώρες, δεκάδες χιλιάδες επέστρεψαν στο Μαρόκο, πολλοί οικειοθελώς λόγω έλλειψης τροφής και καταφυγίου. Παρόμοια επεισόδια σημειώθηκαν και στη Μελίγια.
Το Μαρόκο δεν αναγνωρίζει την ισπανική κυριαρχία στις δύο πόλεις, τις οποίες θεωρεί κατεχόμενα εδάφη. Η κρίση θυμίζει το 2021, όταν περίπου 10.000 άνθρωποι πέρασαν στη Θέουτα μετά από διπλωματική ένταση.
Αμερικανικά μέσα όπως το Fox News και ο πρόεδρος Donald Trump χαρακτήρισαν το γεγονός «εισβολή» και «καταστροφή», χρησιμοποιώντας το ως προειδοποίηση για τις μεταναστευτικές πολιτικές. Ο Trump δήλωσε ότι «το ίδιο θα συμβεί στις ΗΠΑ αν κερδίσουν οι λάθος πλευρές». Λίγες μέρες πριν όμως ο πρόεδρος των ΗΠΑ έκανε μια πολιτική κίνηση που μπορεί να θεωρηθεί ως πράσινο φως για την μαροκινή εισβολή!
Το H.R. 8595 (National Security, Department of State, and Related Programs Appropriations Act, 2027) πέρασε από τη Βουλή στις 15 Ιουλίου 2026 με 217 ψήφους υπέρ και 209 κατά. Οι Ρεπουμπλικανοί το στήριξαν σχεδόν ομόφωνα: 215 υπέρ και μόνο 1 κατά (ο Tom Massie).
Το ίδιο το νομοσχέδιο δεν περιέχει άμεση διάταξη για μεταβίβαση εδαφών. Ωστόσο, η συνοδευτική έκθεση της Επιτροπής περιλαμβάνει την ακόλουθη φράση στην ενότητα για το Μαρόκο:
«Η Επιτροπή σημειώνει ότι οι ισπανοδιοικούμενες πόλεις της Θέουτας και της Μελίγιας βρίσκονται σε μαροκινό έδαφος και παραμένουν αντικείμενο της μακροχρόνιας διεκδίκησης του Μαρόκου. Η Επιτροπή υποστηρίζει τις προσπάθειες του Υπουργού Εξωτερικών να ενθαρρύνει διπλωματική δέσμευση μεταξύ Μαρόκου και Ισπανίας για το μελλοντικό καθεστώς της Θέουτας και της Μελίγιας»!!!
Η ίδια έκθεση προβλέπει τουλάχιστον 40 εκατομμύρια δολάρια βοήθειας προς το Μαρόκο (20 εκατ. για προγράμματα εθνικής ασφάλειας και 20 εκατ. για στρατιωτική χρηματοδότηση). Η γλώσσα «Spanish-administered cities… located in Moroccan territory» θεωρείται από πολλούς πρωτοφανής για επίσημο αμερικανικό κείμενο, καθώς παραπέμπει σε καθεστώς διαφιλονικούμενου εδάφους και όχι πλήρους ισπανικής κυριαρχίας!!
Ο Massie, ο μόνος Ρεπουμπλικανός που ψήφισε κατά, υποστηρίζει ότι ο Τραμπ ουσιαστικά νομιμοποίησε τη μαροκινή διεκδίκηση και τώρα παριστάνει τον εξοργισμένο για τα γεγονότα στη Θέουτα.
Η κίνηση μάλλον εντάσσεται σε ευρύτερο πλαίσιο: οι ΗΠΑ έχουν ενισχύσει τις σχέσεις με το Μαρόκο (ιστορικός σύμμαχος από το 1786), αναγνώρισαν τη μαροκινή κυριαρχία στη Δυτική Σαχάρα και διατηρούν τεταμένες σχέσεις με την κυβέρνηση Σάντσεθ λόγω διαφόρων ζητημάτων (μεταξύ άλλων, η στάση της Ισπανίας σε θέματα Μέσης Ανατολής).
Η έκθεση της επιτροπής δεν έχει μεν νομική δεσμευτική ισχύ (είναι συνοδευτικό κείμενο), αλλά η συμβολική της σημασία είναι μεγάλη. Ισπανικά μέσα και διπλωμάτες αντέδρασαν έντονα, χαρακτηρίζοντάς την ως απαράδεκτη παρέμβαση στην εθνική κυριαρχία.
