Ο Τραμπ υπογράφει νέα διατάγματα κατά του τουρισμού των γεννήσεων

Ο Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε δύο νέα εκτελεστικά διατάγματα
με στόχο τον περιορισμό της αυτόματης χορήγησης αμερικανικής υπηκοότητας σε παιδιά που γεννιούνται στις ΗΠΑ,
παρά την πρόσφατη απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου.
Ο περιορισμός του δικαιώματος στην υπηκοότητα εκ γενετής (birthright citizenship)
αποτελεί μία από τις βασικές προτεραιότητες της μεταναστευτικής πολιτικής του Ρεπουμπλικανού προέδρου.
Ο Λευκός Οίκος έχει θέσει στο στόχαστρο ιδιαίτερα τον λεγόμενο «τουρισμό γεννήσεων» (birth tourism), κατά τον οποίο έγκυες αλλοδαπές ταξιδεύουν στις Ηνωμένες Πολιτείες για να γεννήσουν εκεί.
Μετά την ήττα του στο Ανώτατο Δικαστήριο στις 30 Ιουνίου, ο Τραμπ είχε καλέσει το Κογκρέσο να αναλάβει δράση. Ωστόσο, την Πέμπτη επέλεξε να προχωρήσει μέσω εκτελεστικών διαταγμάτων, τα οποία καθορίζουν την κυβερνητική πολιτική αλλά δεν έχουν την ίδια νομική ισχύ με τους νόμους που ψηφίζει το Κογκρέσο.
Το Ανώτατο Δικαστήριο είχε κρίνει αντισυνταγματικό το προηγούμενο εκτελεστικό διάταγμα του Τραμπ, το οποίο στόχευε μεγάλο αριθμό μεταναστών που βρίσκονταν στις ΗΠΑ είτε παράνομα είτε με προσωρινό καθεστώς παραμονής.
«Μια πολύ ατυχής απόφαση»
Ο Τραμπ, μιλώντας την Πέμπτη στο Οβάλ Γραφείο, χαρακτήρισε την απόφαση 6-3 του Ανώτατου Δικαστηρίου της 30ής Ιουνίου «μια πολύ ατυχή απόφαση», υποστηρίζοντας ότι «άνθρωποι έχουν στήσει επιχειρήσεις γύρω από τον τουρισμό γεννήσεων».
«Δεν είναι έτσι όπως πρέπει να λειτουργεί το σύστημα. Είναι ντροπή. Αγοράζουν ουσιαστικά την είσοδό τους και δεν πρόκειται να το επιτρέψουμε», είπε.
Η αμερικανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η νέα οδηγία δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της απόφασης του Ανώτατου Δικαστηρίου, καθώς επιχειρεί να επανερμηνεύσει τις περιορισμένες, ιστορικές εξαιρέσεις από την απόκτηση υπηκοότητας κατά τη γέννηση και να διευρύνει τις κατηγορίες όσων δεν δικαιούνται υπηκοότητα.
«Η πρακτική του “τουρισμού γεννήσεων”, από τη στιγμή της υπογραφής αυτού του διατάγματος, απαγορεύεται», δήλωσε ο σύμβουλος του Λευκού Οίκου, Στίβεν Μίλερ, κατά την τελετή υπογραφής στο Οβάλ Γραφείο.
Το Κέντρο Μελετών για τη Μετανάστευση (Center for Immigration Studies), το οποίο υποστηρίζει τη μείωση των επιπέδων μετανάστευσης, εκτίμησε σε ανάλυσή του το 2020 ότι από 20.000 έως 25.000 μητέρες ταξίδεψαν στις ΗΠΑ για να γεννήσουν, μέσα σε περίοδο ενός έτους μεταξύ 2016 και 2017.
Τα εκτελεστικά διατάγματα περιορίζουν επίσης τα δικαιώματα των παιδιών που γεννιούνται στις ΗΠΑ από υπαλλήλους ξένων κυβερνήσεων, καθώς και των παιδιών προσώπων που χαρακτηρίζονται ως «εχθρικοί αλλοδαποί» (alien enemies).
Παράλληλα, τα διατάγματα θα μπορούσαν να επηρεάσουν και όσους γεννιούνται σε αμερικανικά εδάφη, εφόσον το Κογκρέσο εγκρίνει το προτεινόμενο νομοσχέδιο για την κατάργηση της αυτόματης χορήγησης υπηκοότητας στις περιοχές αυτές.
Νέες δικαστικές προσφυγές στον ορίζοντα
Τα νέα διατάγματα του Τραμπ αναμένεται να βρεθούν αντιμέτωπα με νέες δικαστικές προσφυγές. Νομικοί εκτιμούν ότι παραμένει ασαφές ποια πρακτική επίδραση μπορούν να έχουν μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου, ενώ οργανώσεις υπεράσπισης μεταναστών τα χαρακτηρίζουν προσπάθεια παράκαμψης της απόφασης του ανώτατου δικαστηρίου. Η Αμερικανική Ένωση Πολιτικών Ελευθεριών (ACLU) προέβλεψε ότι τα μέτρα είναι καταδικασμένα να αποτύχουν στις δικαστικές αίθουσες.
«Μόλις πριν από πέντε εβδομάδες, το Ανώτατο Δικαστήριο κατέστησε σαφές ότι η υπηκοότητα εκ γενετής δεν υπόκειται στις επιθυμίες ενός προέδρου. Αποτελεί συνταγματική εγγύηση που ισχύει εδώ και περισσότερα από 150 χρόνια. Τα σημερινά εκτελεστικά διατάγματα δεν είναι τίποτε περισσότερο από μια προσπάθεια να παρακαμφθεί εκείνη η απόφαση», δήλωσε η Ντέμπορα Φλάισακερ, πρώην αξιωματούχος της κυβέρνησης Μπάιντεν και σήμερα στέλεχος της UnidosUS, οργάνωσης προάσπισης των πολιτικών δικαιωμάτων των Ισπανόφωνων.
Το προηγούμενο εκτελεστικό διάταγμα του Τραμπ, που είχε εκδοθεί την πρώτη ημέρα της δεύτερης θητείας του το 2025, στο πλαίσιο σειράς μέτρων για την καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης, έδινε εντολή στις ομοσπονδιακές υπηρεσίες να μην αναγνωρίζουν την αμερικανική υπηκοότητα παιδιών που γεννιούνται στις ΗΠΑ, εφόσον κανένας από τους δύο γονείς δεν είναι Αμερικανός πολίτης ή νόμιμος μόνιμος κάτοικος (κάτοχος «πράσινης κάρτας»). Το μέτρο αφορούσε παιδιά μεταναστών που βρίσκονταν στη χώρα είτε παράνομα είτε με προσωρινό καθεστώς παραμονής.
Η 14η Τροπολογία του αμερικανικού Συντάγματος ερμηνεύεται εδώ και δεκαετίες ως εγγύηση της υπηκοότητας για όλα τα παιδιά που γεννιούνται στις Ηνωμένες Πολιτείες, με ελάχιστες εξαιρέσεις, όπως τα παιδιά ξένων διπλωματών ή μελών εχθρικού στρατού που κατέχει αμερικανικό έδαφος.
«Αυτό θεσπίστηκε για διαφορετικό λόγο. Έγινε αμέσως μετά τον Εμφύλιο Πόλεμο. Αφορούσε τα παιδιά των σκλάβων. Και τι συμβαίνει σήμερα;» δήλωσε ο Τραμπ.
Δεν υπάρχουν επίσημα στοιχεία για τον αριθμό των αλλοδαπών που ταξιδεύουν στις Ηνωμένες Πολιτείες με αποκλειστικό σκοπό να γεννήσουν εκεί ώστε τα παιδιά τους να αποκτήσουν αμερικανική υπηκοότητα, ούτε για το κόστος αυτής της πρακτικής για τους φορολογουμένους.
Σε κάθε περίπτωση, ο πρόεδρος του Ανώτατου Δικαστηρίου, Τζον Ρόμπερτς, έγραψε στην απόφαση ότι οι συντάκτες της 14ης Τροπολογίας επέκτειναν αυτή την εγγύηση «σε κάθε ελεύθερο άνθρωπο που γεννιέται στη χώρα». «Η υπηκοότητα, τότε όπως και σήμερα, ήταν το δικαίωμα να έχει κανείς δικαιώματα — να συμμετέχει ελεύθερα στην πολιτική μας κοινότητα. Σήμερα τηρούμε αυτή την υπόσχεση», ανέφερε ο Ρόμπερτς.
Η λεγόμενη «Ρήτρα Ιθαγένειας» (Citizenship Clause) της 14ης Τροπολογίας ορίζει: «Όλα τα πρόσωπα που γεννιούνται ή πολιτογραφούνται στις Ηνωμένες Πολιτείες και υπάγονται στη δικαιοδοσία τους είναι πολίτες των Ηνωμένων Πολιτειών και της Πολιτείας στην οποία κατοικούν».