Η Αχίλλειος Ασπίδα και η Αχίλλειος Φτέρνα της Ελλάδας (τουρκικό δημοσίευμα)
Η Ελλάδα επιδιώκει να επιφέρει μια ποιοτική μετατόπιση στις αμυντικές της δυνατότητες,
ξεκινώντας ένα νέο έργο με την ονομασία «Αχίλλειος Ασπίδα»,
ένα πολυεπίπεδο πρόγραμμα αεράμυνας που βασίζεται στην απόκτηση προηγμένων ισραηλινών συστημάτων, με εκτιμώμενο κόστος μεταξύ 3 και 3,5 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Η Αθήνα παρουσιάζει το έργο ως ένα στρατηγικό βήμα που αποσκοπεί στην προστασία του εναέριου χώρου της ενόψει των κλιμακούμενων περιφερειακών προκλήσεων.
Σε άρθρο που δημοσιεύτηκε στην τουρκική έκδοση της εφημερίδας Independent, ο Τούρκος συγγραφέας Gürsel Tükmak Oğlu επεσήμανε ότι το έργο εγείρει ερωτήματα σχετικά με την ικανότητά του να ξεπεράσει τους γεωγραφικούς και στρατιωτικούς περιορισμούς που αντιμετωπίζει η Ελλάδα.
Ενώ η ελληνική κυβέρνηση πιστεύει ότι η συμφωνία θα συμβάλει στην ενίσχυση της εθνικής της ασφάλειας, ορισμένοι ειδικοί αμφιβάλλουν για την πιθανότητα μετατροπής της σε ένα ολοκληρωμένο αμυντικό σύστημα, εκτιμώντας ότι τα διαρθρωτικά προβλήματα από τα οποία υποφέρει η χώρα είναι πολύ βαθιά για να λυθούν απλώς με την αγορά νέων οπλικών συστημάτων.
Η μεγαλύτερη πρόκληση
Ο Τούρκος συγγραφέας δήλωσε ότι η γεωγραφική φύση της Ελλάδας αποτελεί το κύριο εμπόδιο για τη δημιουργία ενός ενιαίου εθνικού δικτύου αεράμυνας.
Οι κύριες βάσεις της Ελλάδας
Η χώρα αποτελείται από την ηπειρωτική χώρα και εκατοντάδες νησιά διάσπαρτα σε όλο το Αιγαίο Πέλαγος και την ανατολική Μεσόγειο, εκτός από γεωγραφικά διασκορπισμένες στρατιωτικές, αεροπορικές και ναυτικές βάσεις.
Αυτές οι βάσεις περιλαμβάνουν τοποθεσίες στρατηγικής σημασίας, όπως η βάση της Σούδας στην Κρήτη, το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης στην περιοχή της Θράκης και η βάση Ανδραβίδας, η οποία ετοιμάζεται να υποδεχθεί μαχητικά F-35, καθώς και οι βάσεις που βρίσκονται στην Αθήνα και τη Λάρισα.
Παρά τη στρατιωτική σημασία καθεμίας από αυτές τις τοποθεσίες, η σύνδεσή τους σε ένα ενιαίο δίκτυο αεράμυνας απαιτεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα διοίκησης, ελέγχου, επικοινωνιών και πληροφοριών, το οποίο θέτει σημαντικές τεχνικές, υλικοτεχνικές και οικονομικές προκλήσεις.
Η κατανομή των νησιών σε ευρείες περιοχές καθιστά επίσης εξαιρετικά δύσκολη την παροχή συνεχούς κάλυψης από ραντάρ και άμυνας, ειδικά δεδομένης της ανάγκης ανάπτυξης συστοιχιών αεράμυνας σε διάσπαρτες περιοχές και σύνδεσής τους με ασφαλή δίκτυα επικοινωνιών ικανά να αντιμετωπίσουν παρεμβολές και ηλεκτρονικές επιθέσεις.
Ο συγγραφέας πρόσθεσε ότι αυτές οι προκλήσεις αυξάνονται με τη συνεχή εξέλιξη της φύσης των στρατιωτικών απειλών.
Οι πρόσφατοι πόλεμοι έχουν δείξει ότι η αεράμυνα δεν εξαρτάται πλέον αποκλειστικά από την αναχαίτιση συμβατικών πυραύλων, αλλά πλέον απαιτεί την αντιμετώπιση ταυτόχρονων επιθέσεων που περιλαμβάνουν βαλλιστικούς πυραύλους, πυραύλους κρουζ και μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε μεγάλους αριθμούς.
Αυτό απαιτεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα που περιλαμβάνει ραντάρ, ηλεκτρονικό πόλεμο, κυβερνοδυνάμεις, δορυφόρους και συστήματα διοίκησης και ελέγχου, και όχι μόνο την κατοχή προηγμένων πυραυλικών συστοιχιών.
Η συνεργασία με το Ισραήλ
Ο Τούρκος συγγραφέας πρόσθεσε ότι το σχέδιο «Αχίλλειος Ασπίδα» δεν μπορεί να διαχωριστεί από την αυξανόμενη συνεργασία μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ στην Ανατολική Μεσόγειο.
Οι σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών έχουν επεκταθεί τα τελευταία χρόνια, καλύπτοντας την άμυνα, την ενέργεια και τη θαλάσσια ασφάλεια, εκτός από τη συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας σε ορισμένες από αυτές τις ρυθμίσεις.
Έτσι, το Ισραήλ επιδιώκει να ενισχύσει την παρουσία του στην Ανατολική Μεσόγειο, δημιουργώντας ένα δίκτυο περιφερειακών συνεργασιών, εκμεταλλευόμενο τη θέση της Ελλάδας ως πύλης προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και ενεργειακά έργα και γραμμές θαλάσσιων μεταφορών που συνδέουν την περιοχή με την Ευρώπη.
Από αυτή την οπτική γωνία, οι συμφωνίες όπλων αντιπροσωπεύουν μια πτυχή αυτής της συνεργασίας, μαζί με τις κοινές στρατιωτικές ασκήσεις και την ανταλλαγή εμπειρογνωμοσύνης στον τομέα της ασφάλειας.
Η προτεινόμενη ισραηλινή συμφωνία περιλαμβάνει τρία κύρια συστήματα:
Το «David’s Sling» που έχει σχεδιαστεί για την αναχαίτιση πυραύλων μεσαίου και μεγάλου βεληνεκούς, το σύστημα «Spider» για αεράμυνα μικρού και μεσαίου βεληνεκούς εναντίον αεροσκαφών, ελικοπτέρων, drones και πυραύλων κρουζ, εκτός από το πολυεπίπεδο σύστημα «Barak MX» που είναι ικανό να αναχαιτίζει διαφορετικούς τύπους πυραύλων.
Ο συγγραφέας επεσήμανε ότι παρά τις δυνατότητες που προσφέρουν αυτά τα συστήματα, οι επικριτές του έργου πιστεύουν ότι από μόνα τους δεν αποτελούν μια ολοκληρωμένη εθνική ασπίδα, αλλά μάλλον παρέχουν περιορισμένα αμυντικά στρώματα που μπορούν να ενισχύσουν τις υπάρχουσες δυνατότητες χωρίς να αντιμετωπίσουν όλα τα αμυντικά κενά που επιβάλλονται από την ελληνική γεωγραφία.
Το ίδιο το όνομα του έργου, «Ασπίδα του Αχιλλέα», προκαλεί επίσης διαμάχη μεταξύ ορισμένων παρατηρητών, καθώς επισημαίνουν ότι ο ελληνικός μύθος συνδέθηκε με τη φήμη του Αχιλλέα ως τον ήρωα του οποίου το αδύνατο σημείο ήταν η φτέρνα του, όχι η άτρωτη ασπίδα του… και θεώρησαν το όνομα ως κάτι που είχε περισσότερο προπαγανδιστικό χαρακτήρα παρά αντανακλούσε τη στρατιωτική φύση του έργου.
Το κόστος κατασκευής
Ο Τούρκος συγγραφέας εξήγησε ότι ο ρωσοουκρανικός πόλεμος, καθώς και οι αντιπαραθέσεις που παρατηρήθηκαν στη Μέση Ανατολή, αποκάλυψαν ότι η αεράμυνα έχει εισέλθει σε μια νέα φάση, η οποία εξαρτάται από την αντιμετώπιση πολύπλοκων και ταυτόχρονων επιθέσεων και χρησιμοποιεί ταυτόχρονα διαφορετικούς τύπους πυραύλων και drones.
Η επιτυχία οποιουδήποτε αμυντικού συστήματος έχει συνδεθεί με την ικανότητά του να λειτουργεί μέσα σε ένα ολοκληρωμένο δίκτυο, συνδέοντας ραντάρ, τεχνητή νοημοσύνη, ηλεκτρονικό πόλεμο, κρυπτογραφημένες επικοινωνίες και δορυφόρους, με υψηλή ταχύτητα στην ανταλλαγή πληροφοριών και τη λήψη αποφάσεων.
Σε αυτό το πλαίσιο, η κατοχή ενός περιορισμένου αριθμού σύγχρονων συστημάτων αεράμυνας δεν επαρκεί για την οικοδόμηση μιας εθνικής αμυντικής ομπρέλας, ειδικά για μια χώρα με σύνθετη γεωγραφία όπως η Ελλάδα.
Το ζήτημα δεν αφορά απλώς την αγορά στρατιωτικού εξοπλισμού, αλλά την οικοδόμηση μιας ολοκληρωμένης υποδομής ικανής να λειτουργεί αυτά τα συστήματα με ενιαίο τρόπο και να τα αναβαθμίζει συνεχώς.
Οι επικριτές του έργου επισημαίνουν επίσης ότι η Ελλάδα δεν διαθέτει μια εξελιγμένη αμυντική βιομηχανική βάση ικανή να παράγει ή να αναπτύξει αυτά τα συστήματα εγχώρια, γεγονός που την καθιστά σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένη από ξένους προμηθευτές για συντήρηση, αναβαθμίσεις και αγορά πυρομαχικών και ανταλλακτικών.
Αυτό αυξάνει το μακροπρόθεσμο λειτουργικό κόστος και περιορίζει την ανεξαρτησία της στρατιωτικής λήψης αποφάσεων.
Επιπλέον, ορισμένοι πιστεύουν ότι η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος αεράμυνας, που θα καλύπτει όλα τα ελληνικά εδάφη και νησιά, μπορεί να απαιτήσει επενδύσεις ύψους μεταξύ 80 και 90 δισεκατομμυρίων ευρώ, ποσό που υπερβαίνει κατά πολύ την αξία της τρέχουσας συμφωνίας.
Υπερβαίνει επίσης τις οικονομικές δυνατότητες που διαθέτει η Ελλάδα, καθώς οι χώρες της ΕΕ δεν φαίνονται πρόθυμες να χρηματοδοτήσουν ένα έργο αυτού του μεγέθους.
Ο συγγραφέας σημείωσε ότι το έργο «Αχίλλειος Ασπίδα» αντικατοπτρίζει τις προσπάθειες της Ελλάδας να ενισχύσει τις αμυντικές της δυνατότητες σε ένα ταχέως μεταβαλλόμενο περιφερειακό περιβάλλον.
Ωστόσο, η επιτυχία του έργου θα εξαρτηθεί από την ικανότητά της να ξεπεράσει τις διαρθρωτικές προκλήσεις που θέτει η γεωγραφία, οι οικονομικοί πόροι και η βιομηχανική της ικανότητα.
Η στρατηγική διάσταση των ισραηλινο-ελληνικών σχέσεων
Η ισραηλινή συμφωνία μπορεί να προσθέσει ποιοτικές δυνατότητες στο ελληνικό σύστημα αεράμυνας, αλλά δεν φαίνεται επαρκής για να δημιουργήσει ένα ολοκληρωμένο εθνικό αμυντικό δίκτυο ικανό να παρέχει ολοκληρωμένη προστασία σε όλα τα εδάφη και τα νησιά.
Ταυτόχρονα, το έργο αποκαλύπτει την αυξανόμενη πολιτική και στρατηγική διάσταση των ισραηλινο-ελληνικών σχέσεων. Οι συμφωνίες όπλων δεν είναι πλέον απλώς στρατιωτικές αγορές, αλλά έχουν γίνει μέρος ευρύτερων ρυθμίσεων που περιλαμβάνουν την ασφάλεια, την ενέργεια και την αναδιαμόρφωση των ισορροπιών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ενώ η Αθήνα θεωρεί αυτά τα βήματα απαραίτητα για την ενίσχυση της ασφάλειάς της, οι επικριτές του έργου πιστεύουν ότι η εξάρτηση από την αγορά ξεχωριστών αμυντικών συστημάτων δεν μπορεί να αντισταθμίσει την απουσία μιας ολοκληρωμένης αμυντικής στρατηγικής ή να αντιμετωπίσει τις γεωγραφικές και διαρθρωτικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η χώρα.
Αυτό καθιστά την «Αχίλλειο Ασπίδα» περισσότερο ένα έργο που ενισχύει ορισμένες αμυντικές δυνατότητες παρά μια ριζική μετατόπιση της περιφερειακής ισορροπίας δυνάμεων.
