Τι επιδιώκει η Άγκυρα με τη συνεχή κλιμάκωση

Σε εφαρμογή τέθηκε το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο της Ελλάδας για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ),

το οποίο καλύπτει και τον θαλάσσιο χώρο του Αιγαίου.

Ακόμα και αυτή η απλή εξέλιξη προκάλεσε την αντίδραση της Τουρκίας.

Ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών Οντζού Κετσελί δήλωσε ότι το νέο πλαίσιο, όπως και άλλες αντίστοιχες ελληνικές πρωτοβουλίες, δεν παράγει «καμία νομική συνέπεια» για την Τουρκία σε σχέση με τα ζητήματα του Αιγαίου.

Όπως υποστήριξε, η θέση της Άγκυρας αφορά μεταξύ άλλων «γεωγραφικούς σχηματισμούς των οποίων η ιδιοκτησία δεν έχει μεταβιβαστεί στην Ελλάδα με διεθνείς συμφωνίες».

Ο Κετσελί επανέλαβε ότι τέτοιες ενέργειες δεν μεταβάλλουν τη νομική θέση της Τουρκίας στα ζητήματα του Αιγαίου. Παράλληλα, υποστήριξε ότι θα πρέπει να αποφεύγονται «μονομερείς ενέργειες σε κλειστές ή ημίκλειστες θάλασσες, όπως το Αιγαίο και η Μεσόγειος», υπογραμμίζοντας την ανάγκη συνεργασίας μεταξύ των παράκτιων χωρών, σύμφωνα με το διεθνές ναυτικό δίκαιο.

«Η Τουρκία, ως ένα από τα δύο παράκτια κράτη του Αιγαίου Πελάγους, είναι πάντα έτοιμη να συνεργαστεί με την Ελλάδα», ανέφερε, επαναλαμβάνοντας τη θέση της Άγκυρας υπέρ μιας «ειλικρινούς και ολοκληρωμένης» προσέγγισης στα ζητήματα των δύο χωρών, με βάση το διεθνές δίκαιο, την ισότητα και την καλή γειτονία, ενώ παρέπεμψε στη Διακήρυξη των Αθηνών για τις Φιλικές Σχέσεις και την Καλή Γειτονία της 7ης Δεκεμβρίου 2023.

Τι προβλέπει το νέο πλαίσιο για τις ΑΠΕ

Το νέο πλαίσιο θεσπίστηκε με υπουργική απόφαση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου και των υφυπουργών Νίκου Τσάφου και Μαριλένας Σούκουλη, αντικαθιστώντας το προηγούμενο πλαίσιο του 2008. Στόχος είναι η επικαιροποίηση των κανόνων χωροθέτησης νέων έργων ΑΠΕ και μονάδων αποθήκευσης ενέργειας με αυστηρότερους περιβαλλοντικούς, κοινωνικούς και πολιτιστικούς όρους, με ορίζοντα το 2050.

Αυστηρότεροι περιορισμοί και πλαφόν για τα φωτοβολταϊκά

Για τις νέες φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις θεσπίζονται ενιαίοι κανόνες, ενώ απαγορεύεται η τοποθέτησή τους σε προστατευόμενες περιοχές:

Ζώνες αποκλεισμού: Περιοχές NATURA 2000, δάση, δασικές εκτάσεις, υγρότοποι Ραμσάρ, εθνικοί δρυμοί, μνημεία της φύσης, αισθητικά δάση, Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, ιστορικοί και αρχαιολογικοί χώροι, προστατευόμενα μνημεία μετά το 1830, περιοχές με πηγές υδροληψίας, Περιοχές Άνευ Δρόμων και ακτές κολύμβησης.

Πλαφόν γης: Σε επίπεδο Περιφερειακής Ενότητας, η κάλυψη γης από νέες φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις δεν μπορεί να ξεπερνά το 1,5% της συνολικής έκτασης.

Θαλάσσιοι χώροι και πλωτά φωτοβολταϊκά: Απαγορεύεται η εγκατάσταση σε καταδυτικά πάρκα, ναυάγια, περιοχές αγκυροβολίας και τεχνητά υποβρύχια αξιοθέατα, ενώ λαμβάνονται υπόψη τα αλιευτικά πεδία και οι αποστάσεις ασφαλείας.

Νέες απαγορεύσεις για τα αιολικά πάρκα

Αντίστοιχα αυστηρές ρυθμίσεις εισάγονται και για την ανάπτυξη αιολικών σταθμών:

Απαγόρευση εγκατάστασης: Στην Αττική, τη Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης, σε υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων, σε υγροτόπους, πυρήνες εθνικών δρυμών, καθώς και στις περιοχές κατηγορίας Α και Β του νέου Ειδικού Χωροταξικού για τον Τουρισμό.

Ειδικές εξαιρέσεις NATURA 2000: Στις Ζώνες Ειδικής Προστασίας για τα πουλιά, η εγκατάσταση επιτρέπεται μόνο κατ’ εξαίρεση, εφόσον προβλέπεται από Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη και το αιολικό δυναμικό υπερβαίνει τα 7,5 m/s.

Κανόνες για τα νησιά και τις λοιπές μορφές ΑΠΕ

Για τον νησιωτικό χώρο:

–Απαιτείται ειδική μελέτη τοπίου κατά την αδειοδότηση.

–Διατηρείται το ανώτατο όριο κάλυψης εδάφους στο 4% ανά Δημοτική Ενότητα.

–Για νησιά κάτω των 300 τ.χλμ. ισχύουν αυστηροί περιορισμοί, με εξαιρέσεις μόνο για κρίσιμες υποδομές.

-Σε περιοχές με χαμηλό μέσο αιολικό δυναμικό (<4 m/s), μπορεί να εγκριθεί σταθμός αν τοπικά αποδεικνύεται δυναμικό άνω των 7,5 m/s.

Τέλος, το νέο πλαίσιο επικαιροποιεί τους όρους χωροθέτησης για έργα βιοαερίου, βιομεθανίου, βιομάζας, γεωθερμίας και μικρών υδροηλεκτρικών.

Γιατί κλιμακώνει η Τουρκία;

Οι τουρκικές κινήσεις με τα θαλάσσια πάρκα, την αναβάθμιση των παραβιάσεων αλλά και την σημερινή αντίδραση για το Ειδικό Χωροταξικό των ΑΠΕ, φαίνεται ότι θα συνεχίσουν να κλιμακώνονται, πιθανόν με την ψήφιση του νόμου για την Γαλάζια Πατρίδα. Τα δεδομένα καθιστούν σαφή την πρόθεση της Τουρκίας να της ζητούμε την άδεια για κάθε κίνησή μας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, επιδιώκοντας, κι έχοντας εν μέρει επιτύχει, την «φιλανδοποίηση» της Ελλάδας και την αναγωγή της Άγκυρας σε άτυπο χωροφύλακα της περιοχής.

Η επιδίωξη της δημιουργίας δύο νέων ΝΑΤΟϊκών στρατηγείων στη γείτονα, που θα έχουν στην αρμοδιότητά τους τον έλεγχο ακριβώς αυτών των δύο θαλάσσιων περιοχών, θα αποτελέσει μια επισημοποίηση αυτού του ρόλου, την οποία η Αθήνα, δεν δικαιολογείται να επιτρέψει σε καμία περίπτωση.

Από κει και πέρα, τόσο τα ελληνικά σχέδια, όσο και οι τουρκικές αντιδράσεις, θα κριθούν στο πεδίο, καθώς (και) η πρόσφατη ιστορία διδάσκει ότι καλό είναι να επικαλείσαι και να βασίζεσαι στο διεθνές δίκαιο, όμως οτιδήποτε δεν μπορείς να υπερασπιστείς στην πράξη, το έχεις de facto χαμένο…