Βουλγαρικό δημοσίευμα αμφισβητεί ευθέως την ελληνική ταυτότητα των Πομάκων

Μια ιδιαίτερα προκλητική τοποθέτηση για τη Θράκη και την ταυτότητα των Πομάκων έρχεται από τη Βουλγαρία,

καθώς δημοσίευμα υποστηρίζει ευθέως ότι οι Πομάκοι της Δυτικής Θράκης είναι «Βούλγαροι Μουσουλμάνοι»,

επιχειρώντας να επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ζήτημα με έντονο ιστορικό και γεωπολιτικό φορτίο.

Στα βουνά της Ροδόπης, κοντά στην Ξάνθη, βρίσκεται, σύμφωνα με το δημοσίευμα, μια «σιωπηλή μάχη» όχι για σύνορα αλλά για τη μνήμη, τη γλώσσα και την ταυτότητα.

Όπως αναφέρει το BGNES, οι Πομάκοι αποτελούν κοινότητα με βουλγαρικές γλωσσικές και ιστορικές ρίζες και μουσουλμανική πίστη. Το δημοσίευμα υποστηρίζει μάλιστα ότι η θρησκεία δεν μπορεί από μόνη της να καθορίσει την εθνική ή πολιτιστική καταγωγή ενός πληθυσμού.

Σύμφωνα με το κείμενο, περίπου 30.000 Πομάκοι ζουν σήμερα στη Δυτική Θράκη, κυρίως σε ορεινές περιοχές της Ξάνθης.

Το βουλγαρικό δημοσίευμα επικαλείται ιστορικές αναφορές και εθνογραφικά στοιχεία, υποστηρίζοντας ότι οι Πομάκοι καταγράφονταν κατά το παρελθόν ωςπληθυσμός βουλγαρικής γλώσσας και καταγωγής, αλλά μουσουλμανικού θρησκεύματος.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην απογραφή του 1914, την οποία επικαλείται το δημοσίευμα, σύμφωνα με την οποία καταγράφηκαν 70.015 Πομάκοι μεταξύ του βουλγαρικού πληθυσμού της Δυτικής Θράκης.

Το κείμενο επιχειρεί έτσι να παρουσιάσει μια ιστορική συνέχεια μεταξύ των σημερινών Πομάκων και των βουλγαρικών πληθυσμών που καταγράφονταν στην περιοχή πριν από τις μεγάλες ανακατατάξεις των Βαλκανίων.

Ιδιαίτερα αιχμηρές είναι οι αναφορές στην Ελλάδα.

Το δημοσίευμα υποστηρίζει ότι μετά την ενσωμάτωση της Δυτικής Θράκης στην Ελλάδα, η αντιμετώπιση των Πομάκων επηρεάστηκε από τις σχέσεις της Αθήνας με τη Σόφια και την Άγκυρα.

Παράλληλα, επικρίνει την επιλογή της θρησκευτικής και όχι εθνοτικής προσέγγισης για τη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης, υποστηρίζοντας ότι με αυτόν τον τρόπο Πομάκοι, Τούρκοι και μουσουλμάνοι Ρομά εντάχθηκαν σε μία γενική κατηγορία, παρά τις διαφορετικές γλωσσικές και ιστορικές τους καταβολές.

Το βουλγαρικό κείμενο υποστηρίζει ακόμη ότι για δεκαετίες υπήρξαν περιορισμοί στις μετακινήσεις των κατοίκων των πομακοχωριών και ότι η περιοχή βρισκόταν υπό αυξημένη κρατική και στρατιωτική επιτήρηση.

Το πιο προκλητικό σημείο του δημοσιεύματος έρχεται στο συμπέρασμα.

Οι συντάκτες απορρίπτουν την άποψη ότι οι Πομάκοι αποτελούν μια σύγχρονη, ξεχωριστή εθνική δημιουργία και υποστηρίζουν χαρακτηριστικά:

«Οι Πομάκοι είναι Βούλγαροι Μουσουλμάνοι», παρουσιάζοντάς τους ως μια κοινότητα με βουλγαρική γλωσσική και πολιτιστική κληρονομιά που διατηρήθηκε παρά τον εξισλαμισμό και τις ιστορικές αλλαγές στην περιοχή.

Ταυτόχρονα, το δημοσίευμα αναφέρει ότι ένας άνθρωπος μπορεί να είναι Έλληνας πολίτης, μουσουλμάνος στο θρήσκευμα και να διατηρεί βουλγαρική πολιτιστική κληρονομιά.

Η νέα πρόκληση με φόντο τη Θράκη

Η συγκεκριμένη παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω της γεωπολιτικής σημασίας της Θράκης και έρχεται να προσθέσει ακόμη μία διάσταση στη διαχρονική αντιπαράθεση γύρω από την ταυτότητα της μουσουλμανικής μειονότητας.

Η προσπάθεια του βουλγαρικού δημοσιεύματος να παρουσιάσει τους Πομάκους ως «Βούλγαρους Μουσουλμάνους» και να συνδέσει τη σημερινή τους ταυτότητα με τη βουλγαρική ιστορική και γλωσσική κληρονομιάαποτελεί σαφή και ιδιαίτερα αιχμηρή παρέμβαση σε ένα εξαιρετικά ευαίσθητο ζήτημα για την Ελλάδα και τη Θράκη.

Μια περίοδο που τα πομακοχώρια αντιμετωπίζουν σήμερα κυρίως δημογραφικά και οικονομικά προβλήματα, με νέους ανθρώπους να εγκαταλείπουν την περιοχή.