Νέα τουρκική προσπάθεια επιστροφής στα F-35 μέσω λόμπι με δεσμούς στον Τραμπ
Νέα προσπάθεια να επιστρέψει στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35
και να αποκτήσει το αμερικανικό μαχητικό πέμπτης γενιάς επιχειρεί η Τουρκία,
επενδύοντας αυτή τη φορά σε μια εταιρεία lobbying με ισχυρές διασυνδέσεις με το περιβάλλον του Ντόναλντ Τραμπ.
Το τουρκικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας υπέγραψε στις 8 Αυγούστου ετήσια σύμβαση ύψους 2,4 εκατ. δολαρίων με την Ballard Partners, εταιρεία άσκησης πολιτικής επιρροής με έδρα την Ουάσινγκτον.
Σύμφωνα με έγγραφα που κατατέθηκαν στο αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης και τα οποία επικαλείται το Middle East Eye, η Άγκυρα θα καταβάλλει στην εταιρεία 200.000 δολάρια τον μήνα για υπηρεσίες κυβερνητικών σχέσεων, στρατηγικής συμβουλευτικής και εκπροσώπησης ενώπιον της ομοσπονδιακής κυβέρνησης.
Στο αντικείμενο της συμφωνίας περιλαμβάνεται επίσης η ενημέρωση της τουρκικής πλευράς για τις εξελίξεις στο Κογκρέσο, καθώς και για τις ευρύτερες εξελίξεις στην αμερικανική πολιτική.
Στο επίκεντρο της επιλογής της Ballard Partners βρίσκονται οι σχέσεις της εταιρείας με τον Ντόναλντ Τραμπ και ευρύτερα με το Ρεπουμπλικανικό κόμμα.
Επικεφαλής της είναι ο Μπράιαν Μπάλαρντ, σημαντικός Ρεπουμπλικανός παράγοντας από τη Φλόριντα και fundraiser του κόμματος, ο οποίος είχε επίσης συμμετοχή στην προεκλογική εκστρατεία του Τραμπ.
Η εταιρεία έχει διατηρήσει διαχρονικά ισχυρούς δεσμούς με πρόσωπα που βρίσκονται ή βρέθηκαν κοντά στον Αμερικανό πρόεδρο. Με την Ballard Partners έχουν συνεργαστεί, μεταξύ άλλων, η σημερινή προσωπάρχης του Λευκού Οίκου, Σούζαν Γουέιλς, καθώς και η πρώην υπουργός Δικαιοσύνης Παμ Μπόντι.
Για την Άγκυρα, επομένως, η συνεργασία δεν αφορά μόνο την άσκηση πίεσης στην Ουάσινγκτον, αλλά και την προσπάθεια να αποκτήσει καλύτερη εικόνα και πρόσβαση στους μηχανισμούς λήψης αποφάσεων που μπορούν να επηρεάσουν την υπόθεση των F-35.
Δεν είναι η πρώτη φορά που η Τουρκία απευθύνεται στη συγκεκριμένη εταιρεία.
Η Άγκυρα είχε συνεργαστεί με την Ballard Partners και το 2017, κατά την πρώτη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ, με σύμβαση ύψους περίπου 1,5 εκατ. δολαρίων.
Εκείνη την περίοδο, το lobbying (λόμπινγκ) φέρεται να συνδεόταν με την υπόθεση της τουρκικής κρατικής τράπεζας Halkbank και τις αμερικανικές κατηγορίες για παραβίαση κυρώσεων.
Η νέα συμφωνία, ωστόσο, έχει διαφορετικό και πιο συγκεκριμένο αντικείμενο, καθώς αυτή τη φορά συμβαλλόμενο μέρος είναι το τουρκικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας, με βασικό ζητούμενο την προώθηση των τουρκικών συμφερόντων στην Ουάσινγκτον.
Η επιλογή της εταιρείας αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον λόγω της ισχυρής παρουσίας της στο αμερικανικό lobbying. Μόνο κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, τα έσοδά της από δραστηριότητες lobbying σε ομοσπονδιακό επίπεδο ξεπέρασαν τα 30 εκατ. δολάρια.
Το μεγάλο εμπόδιο παραμένει το Κογκρέσο
Παρά τη θετική στάση που έχει εκφράσει ο Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στην Τουρκία και την προοπτική επιστροφής της στο πρόγραμμα των F-35, το βασικό εμπόδιο παραμένει το Κογκρέσο και το αμερικανικό νομοθετικό πλαίσιο.
Η Τουρκία αποκλείστηκε από το πρόγραμμα το 2019, μετά την απόφασή της να προχωρήσει στην αγορά του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400.
Η Ουάσινγκτον υποστήριξε ότι η ταυτόχρονη κατοχή των S-400 και των F-35 δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για την ασφάλεια και τα ευαίσθητα τεχνολογικά δεδομένα του αμερικανικού μαχητικού.
Από τότε, η Άγκυρα αναζητά τρόπους για να ξεπεράσει το αδιέξοδο και να επιστρέψει στο πρόγραμμα.
Τα F-35 που περιμένουν στις ΗΠΑ
Στο πλαίσιο των προσπαθειών αυτών, η Τουρκία εξακολουθεί να διεκδικεί και έξι F-35 που είχαν κατασκευαστεί για λογαριασμό της, αλλά παραμένουν αποθηκευμένα στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ένα από τα σενάρια που έχουν εξεταστεί για την άρση του αδιεξόδου αφορά ακόμη και την απομάκρυνση των S-400 από το τουρκικό έδαφος, μεταξύ άλλων μέσω πιθανής μεταφοράς ή πώλησής τους σε τρίτη χώρα.
Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν έχει υπάρξει συμφωνία που να επιτρέπει στην Άγκυρα να επιστρέψει κανονικά στο πρόγραμμα.
Ποιοι αναλαμβάνουν την υπόθεση της Τουρκίας
Τα έγγραφα της συμφωνίας αποκαλύπτουν και τα πρόσωπα της Ballard Partners που θα ασχοληθούν με την τουρκική υπόθεση.
Στην ομάδα περιλαμβάνεται ο πρώην Δημοκρατικός βουλευτής της Φλόριντα Ρόμπερτ Γουέξλερ, ο οποίος είχε συνιδρύσει το 2001 την Κοινοβουλευτική Ομάδα για τις Σχέσεις ΗΠΑ–Τουρκίας και τους Τουρκοαμερικανούς.
Στην ομάδα συμμετέχει επίσης ο Τόμας Μπούντρι, πρώην ειδικός βοηθός του Τραμπ και ανώτερος διευθυντής νομοθετικών υποθέσεων στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας έως τον Απρίλιο του 2025.
Ο Μπούντρι αποχώρησε από τη θέση του στο πλαίσιο των αλλαγών που έγιναν στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας μετά την απομάκρυνση του τότε συμβούλου εθνικής ασφάλειας Μάικ Γουόλτς.
Στην ομάδα βρίσκεται ακόμη ο Σιλ Λούκις, senior partner της Ballard Partners και στενός συνεργάτης του Μπράιαν Μπάλαρντ.
Η νέα τουρκική προσπάθεια στην Ουάσινγκτον
Η συμφωνία των 2,4 εκατ. δολαρίων δείχνει ότι η Άγκυρα δεν θεωρεί κλειστή την υπόθεση των F-35 και επιλέγει να εντείνει την προσπάθεια στην Ουάσινγκτον, επενδύοντας στην πολιτική επιρροή και στην πρόσβαση στα κέντρα λήψης αποφάσεων.
Το ερώτημα πλέον είναι κατά πόσο οι διασυνδέσεις της Ballard Partners με το περιβάλλον Τραμπ μπορούν να μεταφραστούν σε ουσιαστική πολιτική εξέλιξη για την Τουρκία. Γιατί, ακόμη και με τη θετική διάθεση του Λευκού Οίκου, η επιστροφή της Άγκυρας στα F-35 εξακολουθεί να περνά από το δύσκολο φίλτρο του Κογκρέσου.
