Το επόμενο στάδιο είναι ο πόλεμος των θαλάσσιων drones (Ουκρανικό δημοσίευμα)
Η Μαύρη Θάλασσα έχει γίνει μια από τις λίγες πρώτες γραμμές όπου η Ουκρανία έχει την πρωτοβουλία εδώ και χρόνια.
Χάρη στην ανάπτυξη μη επανδρωμένων σκαφών επιφανείας (USVs) οι Ένοπλες Δυνάμεις
όχι μόνο οδήγησαν τον ρωσικό στόλο πίσω στο Νοβοροσίσκ, αλλά και ανέκτησαν την πρόσβαση σε εμπορικές οδούς για αρκετά χρόνια.
Ωστόσο, πρόσφατα έχει γίνει πιο δύσκολο να διατηρηθεί αυτό το πλεονέκτημα.
Η Ρωσία δεν εγκαταλείπει τις προσπάθειες να αλλάξει αυτήν την ισορροπία. Οι κατακτητές μελετούν την ουκρανική εμπειρία και προσπαθούν να δημιουργήσουν τα δικά τους μη επανδρωμένα σκάφη. Φέτος, η Ρωσία σχεδιάζει να παραλάβει εκατοντάδες νέα θαλάσσια drones.
Αυτό ήδη δημιουργεί τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες η απειλή από τη θάλασσα προς τις παράκτιες περιοχές θα είναι σημαντική όχι μόνο από τον αέρα, αλλά και από το νερό. Οι Ρώσοι μπορούν ή ήδη εγκαθιστούν εκτοξευτές για drones καμικάζι, αντιαεροπορικά πυραυλικά συστήματα, εξοπλισμό αναγνώρισης, επαναλήπτες και απλά εκρηκτικά σε σκάφη, όπως ακριβώς κάνει η Ουκρανία.
Η ιστοσελίδα Ομπορόνκα/ oboronka μίλησε με ειδικούς από την Κεντρική Διεύθυνση Πληροφοριών (GUR).
Σας λέμε πόσο έχει προχωρήσει η Ρωσία στη χρήση των δικών της μη επανδρωμένων σκαφών και υποβρυχίων (USVs & UUVs) .
Το σοβιετικό σχολείο και ο μύθος του πυρηνικού μη επανδρωμένου σκάφους
Οι Ρώσοι άρχισαν να αναπτύσσουν τα μη επανδρωμένα σκάφη (USVs) και τα αυτόνομα μη επανδρωμένα υποβρύχια οχήματα (UUVs) πολύ πριν από τον Μεγάλο Πόλεμο.
Τη δεκαετία του 1970 και του 1980, η ΕΣΣΔ ανέπτυξε μοναδικά για την εποχή της μη επανδρωμένα αεροσκάφη – τα “Skat” και “L-2”. Οι περισσότερες από αυτές τις εξελίξεις προορίζονταν για επιστημονικές, αναγνωριστικές και συγκεκριμένες αποστολές σε βάθη έως και 6.000 μέτρα.
Μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ, η ανάπτυξη σταμάτησε. Ένα από τα ολοκληρωμένα έργα ήταν το μη επανδρωμένο σκάφος Harpsichord-1R, το οποίο αναπτύχθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και τέθηκε σε λειτουργία το 2009. Ωστόσο, αυτό ήταν μάλλον μια εξαίρεση.
“Kavesin-1R”
Η Ρωσία δεν διέθετε τις δικές της δορυφορικές επικοινωνίες και σύγχρονα ηλεκτρονικά συστήματα για την κατασκευή τέτοιων συσκευών. Η βάση των σοβιετικών εξαρτημάτων ήταν ήδη ξεπερασμένη και το σύστημα πλοήγησης GLONASS μόλις τώρα αναπτύσσονταν και λειτουργούσε με προβλήματα.
Επομένως, για να καλύψει με κάποιο τρόπο την ανάγκη για USVs, τη δεκαετία του 2010 το Κρεμλίνο αναγκάστηκε να αγοράσει έτοιμα γαλλικά μη επανδρωμένα σκάφη Inspector Mk2 για αναγνώριση και περιπολία σε υδάτινες περιοχές.
Μετά το 2014, η κατάσταση άρχισε να αλλάζει. Παρά τις κυρώσεις, τα γαλλικά σκάφη εξακολουθούσαν να προμηθεύονται, αλλά παράλληλα, οι Ρώσοι άρχισαν να αναπτύσσουν τα δικά τους ανάλογα, κυρίως για πολιτικούς σκοπούς.
Inspector Mk2
Ταυτόχρονα, αναπτύχθηκαν και υποβρύχια οχήματα, όχι μόνο ερευνητικά, αλλά και μαχητικά.
Για παράδειγμα, το μη επανδρωμένο αεροσκάφος Cephalopod για ανθυποβρυχιακό πόλεμο ή το Nerpa, εξοπλισμένο με υποβρύχιο πολυβόλο APS εναντίον εχθρικών δυτών.
Το πιο διάσημο και ταυτόχρονα το πιο μυστηριώδες ανάμεσά τους παραμένει το «Ποσειδών», το οποίο ανακοινώθηκε για πρώτη φορά το 2015. Το κύριο χαρακτηριστικό αυτής της συσκευής είναι ένας πυρηνικός σταθμός παραγωγής ενέργειας, ο οποίος θεωρητικά δίνει απεριόριστη αυτονομία και εμβέλεια. Στη ρωσική προπαγάνδα, το «Ποσειδών» αναφέρεται ως φορέας πυρηνικών όπλων, αν και δεν υπάρχει επιβεβαίωση της ύπαρξης αυτού του σκάφους.
Η χρήση σχετικά φθηνών και μαζικής παραγωγής καμικάζι-drones κρούσης ανάγκασε τη Ρωσία να επανεξετάσει επειγόντως την αντίληψή της για τον πόλεμο στη θάλασσα.
Σύμφωνα με τον αναλυτή του Ναυτικού Ινστιτούτου των ΗΠΑ, Χ.Α. Σάτον , οι Ρώσοι άρχισαν να αναπτύσσουν τα δικά τους BEK μετά τις ουκρανικές επιθέσεις στη Σεβαστούπολη. Πήραν ως βάση τα ουκρανικά σκάφη που έπεσαν στα χέρια τους.
«Φυσικά, χάσαμε μερικά σκάφη λόγω δυσλειτουργίας του συστήματος αυτοκαταστροφής ή ζημιάς. Αυτό συμβαίνει. Οι Ρώσοι τα ανέλυσαν, τα αποσυναρμολόγησαν, τα αντέγραψαν. Στη συνέχεια χρησιμοποίησαν τις εξελίξεις μας για τους εαυτούς τους και ανέπτυξαν τα δικά τους μη επανδρωμένα αεροσκάφη», λέει στο «Oborontsi» ο Hunter, αξιωματικός του GUR που ασχολείται με ναυτικές αποστολές.
Οι Ρώσοι χρησιμοποίησαν για πρώτη φορά το δικό τους USVs κρούσης τον Φεβρουάριο του 2023. Στη συνέχεια, ένα άγνωστο σκάφος ανατίναξε μια γέφυρα κοντά στο Ζάτοκα στην περιοχή της Οδησσού. Σύμφωνα με το GUR, πιθανότατα επρόκειτο για ένα αυτοσχέδιο σκάφος επιφανείας με 200 κιλά εκρηκτικών.
Αργότερα την ίδια χρονιά, εμφανίστηκαν και άλλα μοντέλα: τα “Odudanchyk”, “Vizir-700”, “Sargan”, “Zephyr” και “Murena 300S”.
Αρχικά, παρουσιάστηκαν κυρίως ως drones καμικάζι. Τα δύο τελευταία έμοιαζαν έντονα με το ουκρανικό “Magura” σε μέγεθος και εμφάνιση.
Αυτά τα σκάφη χρησιμοποιήθηκαν κυρίως για εκπαίδευση στην απόκρουση επιθέσεων και η ανάπτυξη του προγράμματος το 2024 παρέμεινε στη σκιά. Είναι πολύ πιθανό ότι εκείνη την εποχή οι Ρώσοι επικεντρώθηκαν σε προπαρασκευαστικές εργασίες: βελτίωση των σκαφών και εκπαίδευση των χειριστών.
«Σε γενικές γραμμές, το Ναυτικό ασχολείται με την κατεύθυνση των USVs, “Rubikon” από το Γενικό Επιτελείο και την FSB. Το 2025, εκπαίδευσαν περίπου 300 πιλότους, δημιουργήσαμε περιπέτειες για αυτούς και εντυπωσίασαν το αρχηγείο της FSB και το επιτελείο των USVs», λέει ο “Devyatiy”.
Το 2025, η προσοχή στα ρωσικά USVs αυξήθηκε ξανά. Οι Ρώσοι παρουσίασαν νέα και εκσυγχρονισμένα μοντέλα σκαφών. Μερικά από αυτά αναλύθηκαν λεπτομερώς από το GUR στη δημοσίευσή τους.
Για παράδειγμα, το Murena, το οποίο προηγουμένως ήταν απλώς ένα drone καμικάζι, έχει μετατραπεί σε μια πλατφόρμα πολλαπλών χρήσεων. Μπορεί να μεταφέρει FPV drones και μίνι τορπίλες, να διεξάγει αναγνωρίσεις και ναρκοθετήσεις σε υδάτινες περιοχές.
“Murena 300S”
Ένα άλλο νέο USVs είναι το “Katran”, το οποίο, κατά μια περίεργη σύμπτωση, έχει το ίδιο όνομα με το ουκρανικό.
Έλαβε αμάξωμα από αλουμίνιο-μαγνήσιο, το οποίο θα πρέπει να είναι ανθεκτικό, ελαφρύ και σχετικά φθηνό. Το “Katran” μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως drone καμικάζι ή ως πλατφόρμα για πολυβόλο, τορπίλες και FPV drones.
“Katran”
«Έχουμε μελετήσει μερικά από τα USVs τους, ιδιαίτερα το “Katran” τους. Τα αναπτύσσουν, έχουν διαφορετικές εκδόσεις: με drones, πυργίσκους, καμικάζι. Αλλά στην πραγματικότητα, αυτές είναι οι εξελίξεις μας από το 2024, οπότε κατανοούμε καλά τα δυνατά και τα αδύνατα σημεία τους».
Δεύτερος γύρος
Στα τέλη του καλοκαιριού του 2025, οι Ρώσοι κατάφεραν να χτυπήσουν το μέσο αναγνωριστικό πλοίο Συμφερούπολη, το οποίο ήταν αγκυροβολημένο στον Δούναβη. Αυτή η απώλεια ήταν η πρώτη και μέχρι στιγμής η μοναδική του είδους της, αλλά επιβεβαίωσε ότι η απειλή από τα εχθρικά USVs είναι αρκετά πραγματική.
Καθ’ όλη τη διάρκεια του 2026, οι Ρώσοι επιχείρησαν αρκετές φορές να επιτεθούν σε ναυτικούς στόχους στην Ουκρανία. Ως επί το πλείστον, οι ουκρανικές δυνάμεις κατάφεραν να καταστρέψουν εχθρικά σκάφη χωρίς σοβαρές συνέπειες. Έφεραν ακόμη και το θρυλικό Bayraktar για να αποκρούσουν τις επιθέσεις, σηματοδοτώντας την πρώτη εμφάνισή του μετά από πολύ καιρό.
«Τώρα απλώς ετοιμάζονται. Με τα χρόνια, μάθαμε να τους επιτιθέμεθα χάρη στα USVs, και εκείνοι έμαθαν να αμύνονται. Τώρα θα γίνει το αντίστροφο, θα πρέπει να αμυνθούμε. Αλλά για να το κάνουμε αυτό, χρειαζόμαστε συντονισμό. Ώστε οι δομές να συνεργάζονται: να εντοπίζουν απειλές, να τις εξαλείφουν, να κάνουν περιπολίες και ούτω καθεξής. Δεν πρέπει να είμαστε διχασμένοι».
Σύμφωνα με τα στοιχεία του GUR που παρείχε η “Oborontsi”, ο στόλος των κατακτητών θα πρέπει να λάβει περισσότερα από 150 USVs φέτος και η κρατική παραγγελία μπορεί να αυξηθεί σε 230 μονάδες. Μεταξύ των προτεραιοτήτων του εχθρού στις πληροφορίες, ξεχωρίζουν:
– δημιουργία καθολικών USVs με βάση ρωσικά εξαρτήματα·
– ενσωμάτωση ασφαλούς επικοινωνίας με USVs και τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης·
– αύξηση της εμβέλειας λειτουργίας των σκαφών.
Γενικά, η παραγωγή USVs στη Ρωσία περιπλέκεται από την έλλειψη ηλεκτρονικών εξαρτημάτων λόγω των κυρώσεων. Είναι πιο δύσκολο για τη Μόσχα να εισάγει και να αναπτύξει εξοπλισμό επικοινωνιών ανθεκτικό στον ηλεκτρονικό πόλεμο.
Είναι πιθανό ότι η ανάπτυξη των USVs επηρεάστηκε επίσης από το κλείσιμο του Starlink. Οι Ρώσοι χρησιμοποίησαν ενεργά αυτά τα τερματικά για τον έλεγχο drones.
Μέχρι στιγμής, η χρήση των USVs από τους Ρώσους είναι αρκετά περιορισμένη. Οι κατακτητές τα χρησιμοποιούν ενεργά για περιπολίες και αναγνωρίσεις νότια της Οδησσού και του Τσορνομόρσκ.
Μερικές φορές ρωσικά USVs εντοπίζονται όχι μόνο σε ουκρανικά ύδατα, αλλά και σε ευρωπαϊκά.
Στις 20 Αυγούστου, δύο ρουμανικά μαχητικά F-16 κατέστρεψαν ένα ρωσικό BEK 80 ναυτικά μίλια από την Κωνστάντζα. Τέτοια περιστατικά μπορεί κάλλιστα να υποδηλώνουν ότι οι Ρώσοι προσπαθούν να βρουν στόχους για τα σκάφη τους.
Ίλια Βολίνσκι Δημοσιογράφος της ‘oboronka.mezha.ua’
