Θοδωρής Κολυδάς: Η αξία του κειμένου στις οπτικοποιημενες προγνώσεις καιρου
Αρκετές μεγάλες Εθνικές Μετεωρολογικές Υπηρεσίες διατηρούν
την επίσημη πρόγνωση σε κείμενο παράλληλα με χάρτες, σύμβολα και αυτοματοποιημένα γραφικα
Θοδωρης Κολυδάς kolydas.blogspot.com
✔️Η AEMET της Ισπανίας είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον παράδειγμα.
Στην επίσημη σελίδα της συνυπάρχουν γραφικός χάρτης, προειδοποιήσεις, πρόγνωση σε κείμενο και πίνακες θερμοκρασιών. Και η ίδια η AEMET κάνει μια πολύ σημαντική διάκριση: οι προγνώσεις που εμφανίζονται στους χάρτες παράγονται αυτοματοποιημένα, ενώ τα προγνωστικά κείμενα συντάσσονται από μετεωρολόγους-προγνώστες, οι οποίοι αναλύουν και προσαρμόζουν την πληροφορία των αριθμητικών μοντέλων. Γι’ αυτό, σημειώνει, δεν είναι υποχρεωτικό να συμπίπτουν απολύτως με την αυτοματοποιημένη πρόγνωση.
✔️Ανάλογη φιλοσοφία ακολουθεί το Met Office του Ηνωμένου Βασιλείου.
Παρά το πολύ εξελιγμένο οπτικοποιημένο σύστημα πρόγνωσης, εξακολουθεί να παρέχει text forecasts: αναλυτική περιφερειακή πρόγνωση για τις πρώτες δύο ημέρες, πρόγνωση για το Ηνωμένο Βασίλειο για τις επόμενες πέντε ημέρες και περιγραφικό outlook ακόμη και για τις ημέρες 6–30.
Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι το αμερικανικό National Weather Service.Εκτός από χάρτες και αυτοματοποιημένα προϊόντα, εκδίδει το Area Forecast Discussion (AFD). Δεν είναι απλώς μια επανάληψη της πρόγνωσης με λέξεις: είναι η επιστημονική αιτιολόγηση της προγνωστικής σκέψης του μετεωρολόγου, με έμφαση στις δυσκολίες, στην αβεβαιότητα και στα εναλλακτικά σενάρια. �
✔️Η Météo-France επίσης εξακολουθεί να χρησιμοποιεί bulletins,
ακόμη και σε προϊόντα μεγαλύτερης χρονικής κλίμακας, μαζί με χάρτες και άλλα γραφικά προϊόντα.
Γιατί λοιπόν έχει αξία το κείμενο;
Εδώ βρίσκεται κατά τη γνώμη μου η ουσία. Η οπτικοποίηση απαντά εξαιρετικά στο “πού, πότε και πόσο”. Το κείμενο μπορεί να απαντήσει και στο “πώς, γιατί και με πόση βεβαιότητα”.
Ένας χάρτης μπορεί να δείξει βροχή στη Θεσσαλία. Το κείμενο όμως μπορεί να εξηγήσει ότι «τα φαινόμενα αρχικά θα είναι τοπικά, από το απόγευμα θα γενικευθούν και προς το βράδυ θα περιοριστούν στα ανατολικά, με πιθανότητα πρόσκαιρα ισχυρών καταιγίδων». Αυτή η χρονική και μετεωρολογική αφήγηση δύσκολα χωρά σε εικονίδια.
✔️Ακόμη σημαντικότερο, το κείμενο μεταφέρει την κρίση του προγνώστη.
Μπορεί να πει ότι υπάρχει αβεβαιότητα ως προς τη θέση των ισχυρότερων φαινομένων, ότι δύο μοντέλα διαφωνούν, ότι η πιθανότητα είναι μικρή αλλά το ενδεχόμενο έχει μεγάλη σημασία ή ότι μια περιοχή χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Ένας αυτόματος χάρτης πολύ συχνά εμφανίζει απλώς το επικρατέστερο σενάριο.
Γι’ αυτό θεωρώ πολύ εύστοχο το μοντέλο της AEMET: δεν αντιμετωπίζει κείμενο και οπτικοποίηση ως ανταγωνιστικά προϊόντα αλλά ως συμπληρωματικά. Το ένα δίνει την άμεση εικόνα και το άλλο την ερμηνεία της.
✔️Αν το εξετάζουμε σε σχέση με τη νέα μορφή πρόγνωσης της ΕΜΥ από 2 Σεπτεμβρίου,
θα έλεγα ότι η διεθνής πρακτική δίνει ισχυρά επιχειρήματα υπέρ της διατήρησης του επίσημου προγνωστικού κειμένου παράλληλα με την οπτικοποίηση, όχι υπέρ της αντικατάστασής του. Ευχής έργο θα ήταν η νέα μορφή της πρόγνωσης να ακολουθήσει το παράδειγμα της Ισπανίας, όπου η οπτικοποιημένη πληροφορία δεν υποκαθιστά το προγνωστικό κείμενο, αλλά το συμπληρώνει. Ο χάρτης προσφέρει την αμεσότητα· το κείμενο, όμως, μεταφέρει την επιστημονική κρίση του προγνώστη, τις χρονικές μεταβολές, τις τοπικές ιδιαιτερότητες και, κυρίως, την αβεβαιότητα που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος κάθε πρόγνωσης.
✔️Υπάρχει, ωστόσο, ένας παράγοντας που δεν μπορεί να αγνοηθεί:
οι μεγάλες ελλείψεις σε ανθρώπινο δυναμικό. Για να συνυπάρξουν ποιοτική οπτικοποίηση και ουσιαστικό προγνωστικό κείμενο χρειάζονται άνθρωποι — και μάλιστα έμπειροι προγνώστες. Διαφορετικά, δεν μπορεί να αποκλειστεί ο κίνδυνος η τεχνολογική αναβάθμιση της παρουσίασης να συνοδευτεί τελικά από υποβάθμιση του περιεχομένου.
Ας μην προτρέχουμε, όμως. Ο χρόνος θα δείξει προς ποια κατεύθυνση θα κινηθεί η νέα εποχή της πρόγνωσης. Τρεις και σήμερα…
