Η Τουρκία διαπράττει εγκλήματα χρησιμοποιώντας «επίσημα» ισλαμιστές τρομοκράτες

Αρμενικά δικαστικά έγγραφα περιγράφουν με λεπτομέρεια έναν μηχανισμό που, κατά τους ανακριτές, αναπτύχθηκε επί Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν: στρατολόγηση μαχητών από τουρκοστηριζόμενες συριακές φατρίες, μυστική διέλευση από την Τουρκία και ανάπτυξη στο Αζερμπαϊτζάν το 2020 — μετά από αντίστοιχα δίκτυα στη Συρία και τη Λιβύη.

Οι υποθέσεις αφορούν δύο Σύρους που συνελήφθησαν στον 44ήμερο πόλεμο Αρμενίας–Αζερμπαϊτζάν (27 Σεπτεμβρίου–Νοέμβριος 2020): τον Μουχράμπ Μοχάμεντ αλ-Σκχέρι (51) και τον Γιούσεφ Αλααμπέτ αλ-Χάτζι (38). Το βάρος δεν πέφτει μόνο στις καταδίκες τους, αλλά στον αγωγό που, κατά την εισαγγελία, τους οδήγησε στο μέτωπο.

Στρατολόγηση και εκπαίδευση

Κεντρικό πρόσωπο είναι ο Μοχάμεντ αλ-Τζασίμ, γνωστός ως Άμπου Άμσα, διοικητής της τουρκοστηριζόμενης Ταξιαρχίας Σουλτάν Σουλεϊμάν Σαχ. Οι Αρμένιοι εισαγγελείς ισχυρίζονται ότι είχε στρατολογηθεί από την τουρκική υπηρεσία πληροφοριών ΜΙΤ και έλαβε εντολή να μαζέψει Σύρους για την αζερική εκστρατεία στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ, έναντι αμοιβής.

Στόχος ήταν άνδρες με οικονομικά αδιέξοδα στη βόρεια Συρία. Τον Ιούνιο του 2020 ο αλ-Σκχέρι προσεγγίστηκε από άτομο με το προσωνύμιο «Άμπου Χουσείν 23» και του προσφέρθηκαν 2.000 δολάρια τον μήνα. Ανάλογα ποσά είχαν δοθεί και σε Σύρους που στάλθηκαν στη Λιβύη. Η εκπαίδευση έγινε στο Σείχ Χαντίντ· περίπου 500 νεοσύλλεκτοι εκπαιδεύτηκαν επί τρεις μήνες, Ιούνιο–Σεπτέμβριο 2020 — δηλαδή πριν από την έναρξη της μεγάλης επίθεσης.

Διέλευση από την Τουρκία

Στις 17 Οκτωβρίου ο αλ-Σκχέρι και άλλοι μεταφέρθηκαν προς τα σύνορα στο Κιλίς. Περίπου 250 άνδρες, χωρισμένοι σε πέντε ομάδες, πέρασαν στη Τουρκία γύρω στις 23:00. Κατά το κατηγορητήριο, οι Τούρκοι συνοριοφύλακες δεν ζήτησαν διαβατήρια και άφησαν την ομάδα να περάσει εν γνώσει τους — στοιχείο που οι ανακριτές συνδέουν με συντονισμό της ΜΙΤ.

Εντός Τουρκίας μεταφέρθηκαν μεταξύ πολιτικών αεροδρομίων με αεροσκάφη τουρκικής σημαίας. Στο δεύτερο αεροδρόμιο τους υποδέχθηκαν, κατά τους ισχυρισμούς, περίπου 50 Τούρκοι στρατιωτικοί. Το πρωί της 18ης Οκτωβρίου πέταξαν στο Αζερμπαϊτζάν με αεροσκάφος αζερικής σημαίας.

Ο αλ-Χάτζι ακολούθησε παράλληλη διαδρομή. Στις 25 Σεπτεμβρίου —δύο ημέρες πριν από τον πόλεμο— περίπου 500 άνδρες πέρασαν από το Μπαμπ αλ-Σαλάμ στην Τουρκία, πάλι χωρίς έλεγχο εγγράφων. Το λεωφορείο ως το αεροδρόμιο κράτησε δυόμισι ώρες· πιθανός σταθμός το Γκαζιαντέπ Ογουζελί (GZT).

Στο Αζερμπαϊτζάν και στο δικαστήριο

Στο Αζερμπαϊτζάν οι νεοσύλλεκτοι φωτογραφήθηκαν, έλαβαν ταυτότητα, αζερικές στολές και όπλα (Καλάσνικοφ, PKS, RPG). Ο Άμπου Άμσα φέρεται να συσκέφθηκε επί μία εβδομάδα με Τούρκους και Αζέρους αξιωματικούς. Το κατηγορητήριο προσθέτει βαρύτερες κατηγορίες: εντολή να μην λυπούνται Αρμενίους και, στην υπόθεση αλ-Χάτζι, μπόνους 100 δολαρίων για αποκεφαλισμένο κεφάλι. Και οι δύο συνελήφθησαν στην αρμενική επαρχία Σιουνίκ.

Τον Μάιο του 2021 το Επαρχιακό Δικαστήριο Σιουνίκ τους καταδίκασε σε ισόβια για τρομοκρατία, διεθνή τρομοκρατία, παραβιάσεις ανθρωπιστικού δικαίου και μισθοφορική δράση. Παραδέχθηκαν ότι προσλήφθηκαν ως μισθοφόροι, αρνήθηκαν εγκλήματα πολέμου.

Στις 14 Ιανουαρίου 2026 η Αρμενία τους παρέδωσε, μέσω Τουρκίας, στις συριακές αρχές· την ίδια ημέρα το Αζερμπαϊτζάν απελευθέρωσε τέσσερις Αρμένιους κρατουμένους. Το αρμενικό υπουργείο Δικαιοσύνης μίλησε για αμοιβαιότητα και βελτίωση σχέσεων με τη Συρία. Το μέσο Hetq σημείωσε ότι δεν επιβεβαιώθηκαν εγγυήσεις πως θα συνεχίσουν να εκτίουν τις ισόβιες στη Συρία.

ΟΗΕ, Λιβύη και κυρώσεις ΗΠΑ

Ενώ ο πόλεμος συνεχιζόταν, εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ κατονόμασαν τις ίδιες φατρίες: Χάμζα, Σουλτάν Μουράτ, αλ-Άμσατ και Σουλτάν Σουλεϊμάν Σαχ. Εκτίμησαν 1.500–2.000 Σύρους στο Αζερμπαϊτζάν έως τα τέλη Σεπτεμβρίου 2020, με αμοιβές έως 2.500 δολάρια. Μήνες νωρίτερα, τον Ιούνιο του 2020, ο ΟΗΕ είχε θέσει στην Τουρκία αντίστοιχες κατηγορίες για αποστολή Σύρων —και παιδιών— στη Λιβύη.

Η Τουρκία απέρριψε τους ισχυρισμούς ως «αβάσιμους» και προϊόν αρμενικής παραπληροφόρησης· το Αζερμπαϊτζάν αρνήθηκε χρήση ξένων μισθοφόρων.

Τον Αύγουστο του 2023 οι ΗΠΑ επέβαλαν κυρώσεις στον Άμπου Άμσα και στις ταξιαρχίες του για απαγωγές, εκβιασμούς και εκτοπισμούς στην Αφρίν. Το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών σημείωσε ότι ο αδελφός του ανέλαβε τη διοίκηση όταν ο ίδιος πολέμησε στη Λιβύη και ότι κατείχε την εταιρεία αυτοκινήτων Al-Safir Oto στην Κωνσταντινούπολη.

Συνολικά, ο αρμενικός φάκελος, οι επιστολές του ΟΗΕ και οι κυρώσεις των ΗΠΑ συνθέτουν την ίδια εικόνα: συριακές φατρίες που αρχικά στήριξαν την τουρκική πολιτική στη Συρία μετατράπηκαν σε φθηνό, αποκηρύξιμο εκστρατευτικό δυναμικό για τη Λιβύη και το Αζερμπαϊτζάν.

Πηγή: Abdullah Bozkurt / Στοκχόλμη — Nordic Monitor, 3 Σεπτεμβρίου 2026
Πρωτότυπο άρθρο