Έτσι εξηγείται ο έρωτας Μητσοτάκη στον Ζελένσκι – NYT: Όργιο κατασπατάλησης και κακοδιαχείρισης στις αμυντικές προμήθειες της Ουκρανίας, 1,2 δισ. δολάρια έκαναν φτερά το 2024

netakias.com
Τελικά Μητσοτάκης και Ζελένσκι έχουν περισσότερα κοινά, εκτός από offshore και την «σωστή πλευρά της ιστορίας»
Εκτεταμένες παθογένειες στο ουκρανικό σύστημα αμυντικών προμηθειών αποκαλύπτουν εσωτερικοί κυβερνητικοί έλεγχοι, σύμφωνα με έρευνα των New York Times. Οι ελεγκτές υπολογίζουν ότι μόνο το 2024 χάθηκαν περίπου 1,2 δισ. δολάρια λόγω απάτης, σπατάλης και κακοδιαχείρισης στην αγορά όπλων και πυρομαχικών.
Το δημοσίευμα περιγράφει ένα πλαίσιο όπου σοβαρές προειδοποιήσεις για υπερκοστολογήσεις, αδυναμία εκτέλεσης συμβάσεων και φαινόμενα διαφθοράς δεν εμπόδισαν πολλές εταιρείες να εξασφαλίσουν νέα, υψηλής αξίας συμβόλαια.
Σύμφωνα με κρατικές εκθέσεις και δικαστικά έγγραφα που επικαλείται η εφημερίδα, επτά από τους δέκα μεγαλύτερους στρατιωτικούς προμηθευτές της Ουκρανίας έλαβαν νέες παραγγελίες, παρότι βρίσκονταν υπό ποινική διερεύνηση για απάτη, μη εκτέλεση συμβάσεων ή ακόμη και μετά από συλλήψεις στελεχών τους.
Η υπόθεση των ελαττωματικών βλημάτων του Pavlohrad
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το εργοστάσιο χημικών Pavlohrad, το οποίο παρέδωσε στον ουκρανικό στρατό χιλιάδες ελαττωματικά βλήματα όλμων. Κατά τη διάρκεια ρωσικών επιθέσεων το 2024, ορισμένα βλήματα έπεφταν από τους σωλήνες χωρίς να λειτουργούν ή προσγειώνονταν χωρίς να εκρήγνυνται.
Ο διευθυντής του εργοστασίου, Λεονίντ Σίμαν, συνελήφθη και κατηγορήθηκε για διαφθορά. Παρ’ όλα αυτά, η Υπηρεσία Αμυντικών Προμηθειών συνέχισε να του αναθέτει συμβόλαια, ακόμη και όταν υπήρχαν ενδείξεις ότι παραδίδονταν ελαττωματικά πυρομαχικά.
Ο Σίμαν φέρεται να είχε ήδη μπει στο στόχαστρο των αρχών για υπεξαίρεση και απάτη όταν εξασφάλισε το πρώτο μεγάλο συμβόλαιο, αξίας 280 εκατ. δολαρίων, ενώ ήταν ελεύθερος με εγγύηση για άλλη υπόθεση.
Οι ελεγκτές σημειώνουν ότι το Pavlohrad αρχικά δήλωσε πως δεν είχε επαρκή παραγωγική ικανότητα, αλλά αργότερα άλλαξε τα στοιχεία χωρίς εξηγήσεις. Δεν βρέθηκε επίσης καμία ένδειξη ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες επιβεβαίωσαν αν το εργοστάσιο μπορούσε πράγματι να ανταποκριθεί στις παραγγελίες. Παρά τα προβλήματα, το εργοστάσιο έλαβε ακόμη περισσότερα συμβόλαια, μεταξύ αυτών σχεδόν το σύνολο των βλημάτων πυροβολικού των 122 χιλιοστών για το 2025.
Εταιρείες με μηδενική εκτέλεση συμβολαίων
Οι εμπιστευτικοί έλεγχοι της Κρατικής Υπηρεσίας Ελέγχου και της εσωτερικής μονάδας του υπουργείου Άμυνας καταγράφουν συστηματική κακοδιαχείριση. 18 εταιρείες έλαβαν νέες συμβάσεις παρότι δεν είχαν εκπληρώσει προηγούμενες υποχρεώσεις τους — και έξι από αυτές δεν είχαν εκτελέσει ούτε ένα συμβόλαιο.
Οι ελεγκτές αναφέρουν επίσης ότι περίπου 126 εκατ. δολάρια χάθηκαν επειδή αγνοήθηκαν χαμηλότερες προσφορές και επιλέχθηκαν ακριβότερες λύσεις. Σε άλλη περίπτωση, εταιρείες βρίσκονται ακόμη σε δικαστική διαμάχη για 100 εκατ. δολάρια που είχαν δοθεί προκαταβολικά σε συμφωνία που τελικά δεν υλοποιήθηκε.
Ακριβότερη αγορά για τα ίδια τουρκικά πυρομαχικά
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται σε διαγωνισμό για τουρκικά πυραυλικά πυρομαχικά. Τρεις εταιρείες υπέβαλαν προσφορές για το ίδιο προϊόν, από το ίδιο εργοστάσιο:
- 4.200 δολάρια
- 4.600 δολάρια
- 5.100 δολάρια
Η χαμηλότερη προσφορά ήταν της Arca Defense, δηλαδή του ίδιου του κατασκευαστή. Παρ’ όλα αυτά, η σύμβαση ανατέθηκε στην ακριβότερη προσφορά, θυγατρική του τσεχικού ομίλου Czechoslovak Group, με αποτέλεσμα η Ουκρανία να αγοράσει μέσω μεσάζοντα αντί απευθείας από τον παραγωγό.
Κατά τους υπολογισμούς των NYT, η επιλογή αυτή αύξησε το κόστος κατά περίπου 130 εκατ. δολάρια.
Η υπόθεση Spetstechnoexport
Το δημοσίευμα αναφέρεται και στην απόπειρα αγοράς σοβιετικών πυραύλων από Σέρβο κατασκευαστή το 2024, μέσω αλυσίδας μεσαζόντων. Η κρατική εταιρεία Spetstechnoexport ανέλαβε τη συμφωνία, παρότι είχε ιστορικό αποτυχημένων συμβάσεων και στελέχη της βρίσκονταν υπό έρευνα για υπεξαίρεση και ξέπλυμα χρήματος.
Η εταιρεία δεν διέθετε σερβική άδεια εξαγωγής και προσκόμισε μόνο «εγγυητική επιστολή» από τις ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών — χωρίς νομική βάση, σύμφωνα με τους ελεγκτές.
Στη συνέχεια ανέθεσε υπεργολαβία στην αμερικανική Regulus Global, με συνολικές συμφωνίες ύψους 1,7 δισ. δολαρίων. Η συμφωνία για τους πυραύλους τελικά κατέρρευσε, ενώ η Spetstechnoexport εξελίχθηκε στον μεγαλύτερο οφειλέτη της Υπηρεσίας Αμυντικών Προμηθειών, με τα περισσότερα ανεκτέλεστα συμβόλαια.
Ακολούθησαν δικαστικές διαμάχες ανάμεσα στην ουκρανική κυβέρνηση, τη Spetstechnoexport και τη Regulus.
Συμπέρασμα της έρευνας
Η έρευνα των New York Times καταλήγει ότι, παρά τις μεταρρυθμίσεις και την ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών, το ουκρανικό σύστημα αμυντικών προμηθειών εξακολουθεί να εμφανίζει σοβαρές αδυναμίες. Εταιρείες με προβληματικό ιστορικό, ανεκτέλεστα συμβόλαια ή εμπλοκή σε υποθέσεις διαφθοράς συνέχιζαν να λαμβάνουν μεγάλης αξίας κρατικές παραγγελίες, σε μια περίοδο όπου η χώρα βρίσκεται σε πόλεμο και εξαρτάται από την ταχεία και αξιόπιστη προμήθεια οπλισμού.
Το κόστος αυτών των αδυναμιών δεν είναι μόνο οικονομικό· επηρεάζει άμεσα και την επιχειρησιακή ικανότητα των ουκρανικών δυνάμεων στο πεδίο.