Αδιανόητο σκάνδαλο και με τα προγράμματα επανένταξης αποφυλακισμένων!

«Κίτρινη κάρτα» στη διαχείριση των ευρωπαϊκών κονδυλίων από την Ελλάδα στον τομέα της Επαγγελματικής Κατάρτισης

έβγαλε η Κομισιόν με την έκθεση της Κοινής Διεύθυνσης Ελέγχου να είναι αποκαλυπτική.

Το έγγραφο με ημερομηνία 7 Σεπτεμβρίου 2026, στοιχεία του οποίου έφερε στο φως το euro2day.gr και σύμφωνα με το δημοσίευμα της ΕΦΣΥΝ, αποκαλύπτει ότι οι ελεγκτές των Βρυξελλών κατέταξαν το σύστημα διαχείρισης και ελέγχου στην «Κατηγορία 3», που σημαίνει ότι «λειτουργεί εν μέρει και χρίζει ουσιαστικής βελτίωσης, καθώς διαπιστώθηκαν ελλείψεις».

Απο το documentonews.gr

Ο έλεγχος επικεντρώθηκε δειγματοληπτικά στο Πρόγραμμα «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση»

(JTF 2021) και στο Πρόγραμμα «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή» (ΕΚΤ+ 2021). Στο μικροσκόπιο μπήκαν οι αρμόδιες Διαχειριστικές Αρχές (ΔΑ JDT, ΔΑ HR) και ο Ενδιάμεσος Φορέας του Υπουργείου Εργασίας (ΙΒ ΥΕΚΑ).

Η Κομισιόν εντοπίζει δομικά προβλήματα σχετικά με τη δομή των διαγωνισμών. Εξετάζοντας προκηρύξεις που αφορούσαν ευρύ φάσμα υπηρεσιών, εντοπίστηκε ότι ομαδοποιούνταν όλες οι δραστηριότητες σε ενιαία σύμβαση, κάτι που ευνοούσε τους μεγάλους φορείς της αγοράς. «Με την ομαδοποίηση όλων των δραστηριοτήτων και υπηρεσιών σε μία ενιαία σύμβαση υψηλής αξίας, ο σχεδιασμός της δημόσιας σύμβασης ευνοούσε τους μεγάλους φορείς και τους ομίλους οικονομικών φορέων, ενώ οι μικρότεροι ή εξειδικευμένοι πάροχοι περιορίστηκαν σε μεγάλο βαθμό στο επίπεδο της υπεργολαβίας. Αυτό ενδέχεται να μείωσε τον ανταγωνισμό και να αύξησε τον κίνδυνο συγκέντρωσης της αγοράς, ιδίως δεδομένου του περιορισμένου αριθμού εξουσιοδοτημένων φορέων πιστοποίησης», σημειώνει η Έκθεση, σύμφωνα με το Euro2day.

Παράλληλα, οι ελεγκτές διαπίστωσαν ότι τα έγγραφα των διαγωνισμών απαιτούσαν από τους υποψηφίους άδεια από το Κέντρο Δια Βίου Μάθησης και εγκατάσταση στην Ελλάδα. Απαίτηση που κρίθηκε δυσανάλογη και αντίθετη στις ευρωπαϊκές αρχές της ίσης μεταχείρισης, καθώς απέτρεπε οικονομικούς φορείς της ΕΕ από το να συμμετάσχουν. Αν και οι ελληνικές αρχές υποστήριξαν ότι επρόκειτο για νόμιμο κριτήριο ικανότητας, η Επιτροπή απέρριψε τους ισχυρισμούς, κρίνοντας ότι εμποδιζόταν παράνομα η πρόσβαση στην αγορά. Για αυτή την παρατυπία, η Επιτροπή προτείνει την επιβολή κατ’ αποκοπήν προστίμου (δημοσιονομικής διόρθωσης) 25% στις σχετικές συμβάσεις.

Επίσης, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι Βρυξέλλες διαπίστωσαν ότι οι διαχειριστές επέλεγαν δικαιούχους με βάση «Έγγραφο Εξειδίκευσης» που συντασσόταν με την ενεργή συμμετοχή των δυνητικά δικαιούχων. Στη συνέχεια, οι προσκλήσεις απευθύνονταν σε εκείνους, με πρακτικές συγκαλυμμένης απευθείας ανάθεσης.

Η έλλειψη ανεξάρτητης αξιολόγησης οδήγησε σε χαώδεις αποκλίσεις στην υλοποίηση.

Τα ποσοστά υποεκτέλεσης είναι χαρακτηριστικά:

Έργο ΣΕΠΕ: Αντί για 1.600 ανέργους, καταρτίστηκαν τελικά 209 (13%).
Έργο ΕΣΑμεΑ: Από 3.000 άτομα με αναπηρία, συμμετείχαν 882 (29%).
Έργο ΕΣΕΕ: Αντί για 3.700 νέους ανέργους, συμμετείχαν 1.750 (50%).

Παρά τη μειωμένη συμμετοχή, οι αρχές εφάρμοζαν μηχανικά το υψηλότερο δυνατό μοναδιαίο κόστος για κάθε δραστηριότητα, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τον τρόπο παροχής της κατάρτισης. Επιπλέον, το αντικείμενο της σύμβασης ήταν ασαφές, καθώς ο διαχωρισμός μεταξύ δια ζώσης και διαδικτυακής εκπαίδευσης αφηνόταν για μετά την υπογραφή της σύμβασης, αποτρέποντας τη διαφανή κοστολόγηση.

Επίσης, η Κομισιόν «καίει» την εκπαίδευση μέσω e-learning που παρέχεται με το ίδιο ωριαίο κόστος της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, σημειώνοντας ότι το e-learning έχει θεμελιωδώς χαμηλότερη δομή κόστους.

Οι ελληνικές Αρχές «δεν απέρριψαν πλήρως τα ευρήματα», με την Κομισιόν να αποκαλύπτει ότι η απάντησή τους στη σύσταση της καταγράφηκε ως «Εν μέρει αποδεκτή».

Το φιάσκο των €24 εκατ. στις φυλακές

Η πιο κραυγαλέα περίπτωση κακοδιαχείρισης προγράμματος, το οποίο τελικά οι ελληνικές αρχές υποχρεώθηκαν να αποσύρουν από τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις, αφορά το μεγάλο πρόγραμμα Καταπολέμησης του Εγκλήματος (επανένταξη αποφυλακιζόμενων), προϋπολογισμού 24 εκατ. ευρώ.

Από τον στόχο των 7.500 κρατουμένων (5.500 ενήλικοι, 2.000 ανήλικοι), συμμετείχαν 4.195, με τους ανήλικους να φτάνουν μόλις τους 330 (17% του στόχου).

Οι ελεγκτές διαπίστωσαν σωρεία παραβάσεων σε δείγμα των 30 κρατουμένων:

Η κατάρτιση έγινε μέσω tablet (e-learning), αντί δια ζώσης, όπως απαιτούσε η σύμβαση.

Υπήρχαν γλωσσικά εμπόδια που απέτρεπαν την κατανόηση από αλλοδαπούς κρατούμενους. Δηλαδή, ένα πρόγραμμα κατάρτισης στα ελληνικά παρακολούθησαν φυλακισμένοι που δεν μιλούσαν ελληνικά!

Οι 26 από τους 30 κρατούμενους που εξετάσθηκαν δεν ολοκλήρωσαν τις προβλεπόμενες ώρες.

Δεν βρέθηκαν φύλλα απαντήσεων των εξετάσεων, ούτε οι υπογραφές των εκπαιδευομένων στα παρουσιολόγια.

Οι ελληνικές αρχές σάλπισαν, τελικά, υποχώρηση, καθώς όλα τα στοιχεία έδειχναν ότι πρόκειται για πρόγραμμα-φάντασμα. Όπως καταγράφεται επίσημα, η ίδια η διαχειριστική αρχή, μέσω δικού της «προληπτικού ελέγχου» (κατά την επιτόπια επίσκεψη στις 15-18 Οκτωβρίου 2024), εντόπισε τις ανακρίβειες και απέσυρε το έργο πριν εκταμιευθούν ευρωπαϊκά κονδύλια.

Η Κομισιόν δέχτηκε τις εξηγήσεις και την έγκαιρη απόσυρση, κλείνοντας τον έλεγχο χωρίς την επιβολή προστίμου, αλλά καυτηρίασε το γεγονός ότι η έκθεση του εθνικού ελέγχου καθυστέρησε αδικαιολόγητα επί έναν ολόκληρο χρόνο (εκδόθηκε στις 19/11/2025).

Υπό τον φόβο μαζικών προστίμων

Για το δείγμα ελέγχου περιστατικών κακοδιαχείρισης το δείγμα ελέγχου προτείνει πρόστιμο ύψους 1,6 εκατ. ευρώ. Το ποσό αυτό προκύπτει από την επιβολή του μέγιστου ποσοστού 25% επί ελεγχθεισών δαπανών ύψους 6.488.075,40 ευρώ.

Συγκεκριμένα, για το πρόγραμμα ΕΚΤ+ το πρόστιμο ορίζεται στις 316.674,60 ευρώ, ενώ για το JTF στο 1.305.344,25 ευρώ. Λόγω των ευρωπαϊκών κανόνων περί μη σωρευτικότητας των διορθώσεων, το πρόστιμο του 10% απορροφάται από το μεγαλύτερο του 25% και δεν επιβάλλεται αθροιστικά.

Η Κομισιόν βλέπει συστημικό κίνδυνο και ζητά την επέκταση των προστίμων εκτός του δείγματος που ελέγχθηκε.

Αν και οι ελληνικές αρχές απέρριψαν τις συστάσεις περί προστίμων (επικαλούμενες την εθνική νομοθεσία, τους ελέγχους του Ελεγκτικού Συνεδρίου και το γεγονός ότι οι δαπάνες της περιόδου 2024-2025 είχαν αποσυρθεί προσωρινά για επανεξέταση), η Κομισιόν επιμένει ότι πρέπει να διαπιστωθεί αν οι παρατυπίες έχουν συστημικό χαρακτήρα, ζητώντας οριζόντια πρόστιμα 25% για όλα τα προγράμματα των ίδιων διαχειριστικών αρχών, όπου διαπιστώνονται οι ίδιες παραβάσεις.

Ευρύτερα, όμως, η Κομισιόν ανοίγει ένα πολύ μεγαλύτερο θέμα για όλα τα προγράμματα κατάρτισης στην Ελλάδα, δεδομένου ότι οι όροι που αφορούν ευρωπαϊκές εταιρείες κατάρτισης και οδηγούν στον αποκλεισμό τους από ελληνικούς διαγωνισμούς έχουν εφαρμογή παντού.