Νέοι κανόνες για τις λαϊκές αγορές

Νέες διευκρινίσεις για τους κανόνες λειτουργίας των λαϊκών αγορών
και τις προϋποθέσεις δραστηριοποίησης των πωλητών περιλαμβάνει εγκύκλιος του υπουργείου Ανάπτυξης, η οποία αναρτήθηκε στη Διαύγεια.
Το έγγραφο εξειδικεύει την εφαρμογή του νόμου 4849/2021, όπως τροποποιήθηκε με τον νόμο 5297/2026, και αποσαφηνίζει τις διαδικασίες αδειοδότησης, παραχώρησης θέσεων και μετακίνησης πωλητών, καθώς και τις περιπτώσεις απώλειας ή μεταβίβασης αδειών.
Οι οδηγίες απευθύνονται στις αρμόδιες υπηρεσίες και στους φορείς λειτουργίας των αγορών, με στόχο την ενιαία εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου. Μεταξύ άλλων, προσδιορίζεται το ποσοστό των θέσεων που μπορεί να διατίθεται για εποχικές ανάγκες, ο τρόπος επιλογής μεταξύ περισσότερων ενδιαφερομένων και οι προθεσμίες που ισχύουν για συγκεκριμένες διοικητικές διαδικασίες.
Έως έξι μήνες για κάθε παραγωγό στις εποχικές θέσεις
Για την κάλυψη εποχικών αναγκών, μπορεί να διατίθεται έως το 10% του συνόλου των θέσεων κάθε λαϊκής αγοράς. Η ίδια θέση είναι δυνατόν να παραχωρείται διαδοχικά σε περισσότερους παραγωγούς, με διάρκεια δραστηριοποίησης έως έξι μήνες για κάθε έναν από αυτούς, ώστε να εξυπηρετούνται διαφορετικές εποχικές ανάγκες.
Η διαδικασία ξεκινά με την ανάρτηση της αίτησης του ενδιαφερόμενου παραγωγού στον διαδικτυακό τόπο της αρμόδιας αρχής για διάστημα 48 ωρών. Εάν μέσα σε αυτό το χρονικό περιθώριο δεν υποβληθεί άλλη αίτηση για την ίδια θέση, αυτή αποδίδεται στον πρώτο υποψήφιο. Σε περίπτωση που εκδηλώσουν ενδιαφέρον περισσότεροι παραγωγοί, η επιλογή πραγματοποιείται μέσω ηλεκτρονικής κλήρωσης στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Αδειοδότησης και Διαχείρισης του Υπαίθριου Εμπορίου (Ο.Π.Σ.Α.Α.).
Μετακινήσεις πωλητών και βελτίωση θέσης
Η εγκύκλιος καθορίζει επίσης τη διαδικασία για τη βελτίωση θέσης μέσα στην ίδια λαϊκή αγορά, αλλά και για τη μετακίνηση πωλητών σε διαφορετική οργανωμένη υπαίθρια αγορά της ίδιας περιφερειακής ενότητας. Για τις μετακινήσεις μπορούν να διατεθούν αποκλειστικά κενές θέσεις, ενώ όταν υπάρχουν περισσότεροι ενδιαφερόμενοι για την ίδια θέση, η επιλογή γίνεται με ηλεκτρονική κλήρωση.
Ειδική πρόβλεψη υπάρχει για την Περιφέρεια Αττικής, όπου επιτρέπεται η μετακίνηση πωλητών σε διαφορετική αγορά που ανήκει στον ίδιο κορμό. Οι διαδικασίες βελτίωσης θέσης και μετακίνησης πραγματοποιούνται μέσα σε χρονικό διάστημα ενός μήνα, με καταληκτικές ημερομηνίες την 24η Μαρτίου και την 23η Σεπτεμβρίου κάθε έτους.
Πότε θεωρείται ότι ο πωλητής παραιτείται από τη θέση του
Σημαντική διευκρίνιση αφορά την απώλεια θέσης λόγω μη προσέλευσης. Όπως επισημαίνεται στην εγκύκλιο, εάν ο αδειούχος δεν προσέλθει επί 20 ημέρες μέσα στο έτος στη συγκεκριμένη θέση δραστηριοποίησής του, θεωρείται ότι έχει παραιτηθεί σιωπηρά από αυτήν.
Για τη διαπίστωση της συγκεκριμένης κατάστασης, η αρμόδια αρχή εκδίδει σχετική πράξη. Ο ενδιαφερόμενος έχει τη δυνατότητα να την προσβάλει με ένσταση μέσα σε 15 ημέρες από την κοινοποίησή της, σύμφωνα με τη διαδικασία που περιγράφεται στο έγγραφο.
Τι προβλέπεται για τη μεταβίβαση άδειας λόγω θανάτου
Η εγκύκλιος αποσαφηνίζει και τις προϋποθέσεις μεταβίβασης άδειας παραγωγού ή επαγγελματία πωλητή σε περίπτωση θανάτου του δικαιούχου. Ειδικότερα, η σχετική αίτηση πρέπει να υποβληθεί μέσα σε διάστημα 12 μηνών. Εάν παρέλθει η προθεσμία χωρίς να κατατεθεί αίτηση, η άδεια παύει αυτοδικαίως να ισχύει και δεν είναι πλέον δυνατή η μεταβίβασή της.
Τι ισχύει για τις ληγμένες άδειες
Ξεχωριστές οδηγίες δίνονται για τις άδειες που έχουν εκδοθεί σε έντυπη μορφή. Αυτές δεν ανανεώνονται μετά τη λήξη τους, αλλά μετατρέπονται σε ψηφιακές, εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Μέχρι να ολοκληρωθούν οι σχετικές ηλεκτρονικές διαδικασίες, οι πωλητές των οποίων οι άδειες έχουν λήξει, χωρίς ωστόσο να έχουν καταργηθεί, μπορούν να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους.
Για να ισχύσει αυτό, απαιτείται η υποβολή αίτησης στην αρμόδια αρχή και η έκδοση βεβαίωσης ότι η άδεια παραμένει ενεργή. Βασική προϋπόθεση είναι να βρίσκονται σε ισχύ τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, όπως ορίζεται από το ισχύον πλαίσιο.
Πενταετής διάρκεια για τις άδειες χειροτεχνών-καλλιτεχνών
Ειδική αναφορά γίνεται και στους χειροτέχνες-καλλιτέχνες. Σύμφωνα με την εγκύκλιο, οι άδειές τους έχουν διάρκεια πέντε ετών, ενώ τα φυσικά πρόσωπα μπορούν να δραστηριοποιούνται για τρεις μήνες ανά έτος κατά τη διάρκεια της πενταετίας.
Για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα προβλέπεται, υπό τις καθορισμένες προϋποθέσεις, απαλλαγή από την υποχρέωση έναρξης επιχειρηματικής δραστηριότητας και χρήσης φορολογικού ηλεκτρονικού μηχανισμού. Με τις διευκρινίσεις αυτές, το υπουργείο Ανάπτυξης επιχειρεί να αποσαφηνίσει τις διαδικασίες που εφαρμόζουν οι αρμόδιες αρχές για τις άδειες και τη λειτουργία του υπαίθριου εμπορίου.