Γιώργος Βενετσάνος: Δύο Χούφτες Σταφίδες στην Ομόνοια
Δύο Χούφτες Σταφίδες στην Ομόνοια
Γράφει ο Γιώργος Βενετσάνος
Ο Μεγάλος Λιμός της Κατοχής και ο χειμώνας του ’41 έχουν χαραχτεί βαθιά στη συλλογική μνήμη·
τότε που οι Έλληνες λιμοκτονούσαν και οι γονείς στερούνταν ακόμα και την τελευταία μπουκιά για να κρατήσουν στη ζωή τα παιδιά τους, την ίδια τη νέα γενιά που θα στήριζε το μελλοντικό οικοδόμημα της χώρας.
Αυτά, όμως, είναι λίγο-πολύ γνωστά, γραμμένα με ψυχρά γράμματα στα βιβλία της Ιστορίας.
Η δική μας ιστορία, ωστόσο, έχει σάρκα και οστά και ξεκινά ένα παγωμένο πρωινό, όταν ένας πιτσιρικάς έφυγε από το σπίτι του στον Άγιο Ιωάννη, επί της οδού Βουλιαγμένης. Με τα δελτία της οικογένειας σφιχτά κλεισμένα στην παλάμη του, ξεκίνησε ποδαράτο για μια απόσταση περίπου επτά χιλιομέτρων. Ο προορισμός του ήταν ένα σημείο στη μέση της οδού Πατησίων, όπου εκείνη την ημέρα οι ανθρωπιστικές οργανώσεις θα μοίραζαν το ψωμί που τους αναλογούσε.
Ο πατέρας του, ένας περήφανος παλαιός καπετάνιος, είχε ήδη πουλήσει ό,τι είχε και δεν είχε για να καταφέρει να θρέψει τα έξι στόματα της οικογένειάς του. Μέχρι που έφτασε η στιγμή που δεν του είχε απομείνει πια τίποτα άλλο να τους προσφέρει, εκτός από την ίδια του τη ζωή.
Φτάνοντας στο ύψος της Ομόνοιας, ο μικρός, εξαντλημένος και εντελώς νηστικός, δεν άντεξε άλλο. Τα γόνατά του λύγισαν και σωριάστηκε στο έδαφος από την πείνα και το ατελείωτο περπάτημα. Εκεί κοντά βρισκό ταν ένας Γερμανός στρατιωτικός. Αντί να βοηθήσει ένα μικρό παιδί που μπορεί εκείνη την ώρα να ψυχορραγούσε, πλησίασε με βαρύ βήμα και του έδωσε μια δυνατή κλωτσιά για να τον πετάξει παραπέρα. Ο μικρός κουλουριάστηκε από τον πόνο, αλλά από την τρομάρα του δεν έβγαλε κιχ· απλά ζάρωσε στην άκρη ενός κλειστού καταστήματος, προσπαθώντας να γίνει αόρατος.
Καμιά φορά, όμως, η τύχη έχει άλλη άποψη και η ανθρωπιά φυτρώνει εκεί που δεν την περιμένεις.
Λίγο πιο πέρα βρισκόταν ένας Ιταλός αξιωματικός, ο οποίος έπραξε αυτό που θα έκανε κάθε άνθρωπος με αληθινά αισθήματα αλληλεγγύης. Πλησίασε τον μικρό, τον χάιδεψε απαλά στο κεφάλι και στη γλώσσα του, του ψιθύρισε: «Piccolo… piccolo…»
Του έκανε νόημα να τον ακολουθήσει μέχρι έναν μικροπωλητή που πουλούσε σταφίδες εκεί κοντά. Του ζήτησε να ανοίξει τις δύο του χούφτες και τις γέμισε μέχρι πάνω. Εκεί ακριβώς που το παιδί ήταν έτοιμο να τα παρατήσει, αυτές οι δύο χούφτες έγιναν η ίδια η ελπίδα για τη ζωή. Του έδωσαν τη δύναμη να σταθεί ξανά στα πόδια του και να συνεχίσει τον δρόμο του.
Έφτασε στην Πατησίων, παρέλαβε τα μερίδια του ψωμιού και πήρε τον μακρύ δρόμο της επιστροφής. Όπως μου διηγούνταν χρόνια μετά, η μυρωδιά του φρέσκου ψωμιού τον τρέλανε στη διαδρομή. Παραλίγο να λυγίσει και να το φάει κρυφά. Όμως συγκρατήθηκε. Σφράγισε τα δόντια, γιατί γνώριζε καλά πως πίσω στο σπίτι υπήρχαν αδέρφια μικρότερα που πεινούσαν ακόμα πιο πολύ.
Πού τα ξέρω όλα αυτά; Δεν τα διάβασα σε κανένα βιβλίο. Είναι ένα από τα ζωντανά βιώματα του συγχωρεμένου του πατέρα μου, που ανδρώθηκε απότομα και βίαια, την εποχή που η Ελλάδα μας βρισκόταν υπό την τριπλή κατοχή.
Αυτή ήταν η δική του Κατοχή.
Μια ιστορία επιβίωσης, γραμμένη με μια βάναυση κλωτσιά, αλλά σωσμένη από δύο χούφτες σταφίδες και την ακλόνητη αγάπη για την οικογένεια.
Αφιερωμένη αυτή η αληθινή ιστορία σε όλα εκείνα τα τότε μικρά παιδιά που, αντί να παίζουν παιχνίδια, αναγκάστηκαν είτε να βιοπορίζονται σκληρά είτε να καταφεύγουν σε κατεργαριές για να σώσουν τα ίδια και τις οικογένειές τους.
