Η Αίγυπτος ανοίγει ξανά την πρεσβεία της στην πρωτεύουσα της Λιβύης μετά από 12 χρόνια κλεισίματος
Η Αίγυπτος άνοιξε ξανά την πρεσβεία της στην Τρίπολη στις 7 Νοεμβρίου μετά από δώδεκα χρόνια,
σηματοδοτώντας ένα σημαντικό ορόσημο στις σχέσεις με τη Λιβύη.
Στην τελετή παρευρέθηκε ο Αιγύπτιος υπουργός Εξωτερικών Μπαντρ Αμπντελάτι,
ο οποίος συναντήθηκε με εκπροσώπους της λιβυκής κυβέρνησης για να συζητήσουν οικονομική συνεργασία, ασφάλεια και περιφερειακά ζητήματα.
Η απόφαση του Καίρου σηματοδοτεί την επιθυμία του να ενισχύσει τις σχέσεις του με τις αρχές στη δυτική Λιβύη, μετά από χρόνια προνομιακής υποστήριξης προς τον διοικητή Χαλίφα Χαφτάρ, την κυρίαρχη προσωπικότητα στα ανατολικά της χώρας.
Η επαναλειτουργία της διπλωματικής αποστολής δεν αντιπροσωπεύει απαραίτητα μια ρήξη με τον Χαφτάρ, αλλά σηματοδοτεί μια διαφοροποίηση της στρατηγικής της Αιγύπτου.
Το Κάιρο σκοπεύει να διατηρήσει άμεσους διαύλους επικοινωνίας και με τα δύο μεγάλα κέντρα εξουσίας της Λιβύης, αποφεύγοντας να εξαρτάται αποκλειστικά από έναν συνομιλητή.
Ο πολιτικός και στρατιωτικός κατακερματισμός της Λιβύης καθιστά δύσκολη την εξασφάλιση των αιγυπτιακών συμφερόντων μέσω μιας ενιαίας συμμαχίας. Ο έλεγχος του εδάφους, των θεσμών και των οικονομικών πόρων παραμένει κατανεμημένος μεταξύ διαφορετικών αρχών και ομάδων.
Ένα από τα στοιχεία που μπορεί να ευνόησαν την προσέγγιση με την Τρίπολη αφορά τον πόλεμο στο Σουδάν, όπου η Αίγυπτος υποστηρίζει τις τακτικές ένοπλες δυνάμεις.
Τον Ιούνιο του 2025, ο σουδανικός στρατός ανακοίνωσε την αποχώρησή του από το τρίγωνο των συνόρων μεταξύ Σουδάν, Λιβύης και Αιγύπτου, κατηγορώντας δυνάμεις που συνδέονται με τον Χαφτάρ ότι συμμετείχαν σε επίθεση μαζί με τις Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης.
Οι κατηγορίες προέρχονται από ένα μέρος που εμπλέκεται στη σύγκρουση και δεν αποτελούν, από μόνες τους, ανεξάρτητη επιβεβαίωση ευθύνης.
Ωστόσο, το περιστατικό υπογραμμίζει τη στρατηγική σημασία των οδών της ερήμου που χρησιμοποιούνται για τη μετακίνηση μαχητών, καυσίμων και προμηθειών.
Για το Κάιρο, η πιθανή εμπλοκή δικτύων της ανατολικής Λιβύης στην υποστήριξη των αντιπάλων του σουδανικού στρατού θα αποτελούσε αντίφαση με τα συμφέροντα ασφαλείας της Αιγύπτου.
Η ενίσχυση των σχέσεων με την Τρίπολη θα μπορούσε επομένως να βοηθήσει στη μείωση της εξάρτησης από συμμάχους που επιδιώκουν περιφερειακούς στόχους που δεν συμπίπτουν πάντα.
Το τουρκολιβυκό μνημόνιο και η ενεργειακή συνεργασία
Ένα άλλο βασικό ζήτημα αφορά την Ανατολική Μεσόγειο. Κατά τη συνάντησή του με τον πρωθυπουργό της Λιβύης Αμπντελχαμίντ Ντμπέιμπα, ο Αμπντελάτι επανέλαβε τις ανησυχίες της Αιγύπτου σχετικά με το ναυτιλιακό μνημόνιο μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, ζητώντας την επίλυση των διαφορών σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
Η διπλωματική προσέγγιση, επομένως, δεν εξαλείφει τις διαφορές σχετικά με τα θαλάσσια σύνορα και τις προοπτικές αξιοποίησης των ενεργειακών πόρων.
Αντίθετα, προσφέρει στο Κάιρο ένα άμεσο κανάλι για να υπερασπιστεί τα συμφέροντά του έναντι της κυβέρνησης της Τρίπολης.
Η επίσκεψη είχε επίσης σημαντική οικονομική διάσταση. Οι συζητήσεις αφορούσαν έργα που αφορούσαν συνδέσεις αγωγών φυσικού αερίου, τη διύλιση λιβυκού πετρελαίου στην Αίγυπτο για επανεξαγωγή, τον εκσυγχρονισμό των διυλιστηρίων και τις διασυνδέσεις ηλεκτρικής ενέργειας.
Ο Αιγύπτιος υπουργός ζήτησε επιτάχυνση των πρωτοβουλιών, ενώ η λιβυκή πλευρά ανακοίνωσε τη συνέχιση των τεχνικών διαβουλεύσεων στο Κάιρο.
Για την Αίγυπτο, η ενεργειακή συνεργασία θα μπορούσε να προωθήσει την μεγαλύτερη χρήση των βιομηχανικών υποδομών και να εδραιώσει τον ρόλο της χώρας ως περιφερειακού κόμβου επεξεργασίας και διανομής υδρογονανθράκων.
Για τη Λιβύη, οι συμφωνίες θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην αποκατάσταση της παραγωγικής ικανότητας και της υποδομής που έχουν τεθεί σε κίνδυνο από χρόνια αστάθειας.
Η υλοποίηση των έργων, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από τη διαθεσιμότητα χρηματοδότησης, την ασφάλεια των εγκαταστάσεων και την ικανότητα των λιβυκών αρχών να διασφαλίσουν τη συνέχεια των αναληφθεισών δεσμεύσεων.
Η οικονομική συνεργασία θα μπορούσε να προωθήσει κοινά συμφέροντα στη σταθεροποίηση, αλλά θα ενείχε τον κίνδυνο ενίσχυσης των εσωτερικών αντιπαλοτήτων εάν τα οφέλη κατανεμηθούν αποκλειστικά μεταξύ των ομάδων που ελέγχουν τους πόρους.
Η ενότητα της Λιβύης
Σε πολιτικό επίπεδο, ο Αμπντελάτι επιβεβαίωσε την υποστήριξη της Αιγύπτου για μια λύση στην κρίση της Λιβύης με βάση τον διάλογο και την εθνική συναίνεση.
Το επαναλειτουργία της πρεσβείας διευρύνει έτσι τα διπλωματικά εργαλεία του Καίρου, επιτρέποντάς του να διατηρεί σχέσεις με τον Χαφτάρ και, ταυτόχρονα, να διαπραγματεύεται απευθείας με την Τρίπολη.
Το κρίσιμο ερώτημα θα είναι εάν αυτή η στρατηγική θα βοηθήσει στην ενίσχυση των κοινών λιβυκών θεσμών ή απλώς θα εδραιώσει ένα δίκτυο ξεχωριστών συμφωνιών με διάφορα κέντρα εξουσίας.
Για την Αίγυπτο, η διαφοροποίηση των σχέσεών της αποτελεί στρατηγικό πλεονέκτημα. Για τη Λιβύη, ωστόσο, η σταθερότητα θα εξαρτηθεί από την ικανότητα μετατροπής της διεθνούς συνεργασίας σε μια διαδικασία πολιτικής και θεσμικής συμφιλίωσης.
—
