Ιθαγένειες / εθνικότητες . Ο Όμηρος είχε τις λύσεις.

του    Χρυσόστομου   Τσιρίδη.
.
.
Όταν   ο    Όμηρος   είχε   τις    λύσεις,    3.000   χρόνια  πριν   από   σήμερα.
.

.
Η   λέξη  “ιθαγενής” αναφέρεται μ ό ν ο  μία φορά στον   Όμηρο ως  “ι θ α ι γενής”  και  είναι, στην αρχική-ετυμολογική  σημασία της, συνώνυμη(!) της λέξης “γνήσιος”.
.
Μέσα όμως από τον (ίδιο) Ομηρικό λόγο (ί σ ο ν    ιθαιγενέεσιν  ετίμα) η  λέξη τελικά σήμαινε κάτι σε   “αναγνώριση  νομιμότητας” ως προς την πατρική καταγωγή.
.
Γιατί  “ιθαγενής” (αυτοδίκαια νόμιμος υπήκοος) ήταν ΚΑΙ ο   γεννημένος   από   πατέρα  και   μητέρα  ταξικά   ελεύθερους (ο… καθαυτό γνήσιος)/ “ιθαγενής” (νόμιμος  κατ’ έγκριση)   ήταν  ΚΑΙ ο γεννημένος από  αγορασμένη γυναίκα  σκλάβα- παλλακίδα  (νόθος),  με  τον  πατέρα   εννοείται  πάντα   “ελεύθερο”   Έλληνα.
.
“εμέ   δε  τέκεν    μήτηρ   ωνητή   παλλακίς”  (Θα   πει   σε  κάποια από τις πλαστές ιστορίες του ο Οδυσσέας), αλλά, όσο ζούσε ο  πατέρας μου με…. ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΕ  ως “ί σ ο”, ως   ιθαιγενή….! Κάτι που δεν  θα κάνει αργότερα η μητριά  του, η επίσημη  άλοχος=σύζυγος του πατέρα του, η οποία του…. ΑΡΝΕΙΤΑΙ την αναγνώριση:
.
“με… ξεχώρισαν και μ’ έριξαν στην κληρονομιά,η μητριά μου και τα ετεροθαλή αδέλφια μου”, παραπονιέται ο Οδυσσέας.
.
Δηλαδή  η έννοια της ιθαγένειας “ΠΕΡΙΟΡΙΖΕΤΑΙ”  (“εκπίπτει”  έναντι της αρχικής σημασίας της) σε ΤΥΠΙΚΗ  κατά  π α ρ α χ ώ ρ η σ η  νόμιμη υπηκοότητα και αυτό γίνεται (=το…. προτείνει ο Όμηρος)  για δύο σημαντικότατους λόγους:
.
Ο   πρώτος: ΓΙΑ να ΚΑΛΥΨΕΙ (ανθρωπιστικά) και τα  ν ό θ α    παιδιά,   και
.
Ο δεύτερος: Να…. δ ι ε υ θ ε τ ή σ ε ι ένα εκρηκτικό εν  δυνάμει  “ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ” πρόβλημα στα  χρόνια του  Ομήρου,  κατά  τα οποία   και  χωρίς υπερβολή, τα  2/3 των   γεννήσεων προέρχονταν  εκτός της επίσημης συζυγικής κλίνης
.
Κάποιες  περιπτώσεις  είναι ιδιαίτερα  χαρακτηριστικές:
.
“Την   ΕΚΑΒΗ   είχε   γυναίκα  ο   Πρίαμος,  μα  είχε   και… πλήθος   άλλες”  αποκαλύπτει   ο    Όμηρος.   Που   σημαίνει:   περίπου    20   παιδιά   από την   Εκάβη   και  πάνω  από 40 παιδιά, από το….πλήθος των άλλων γυναικών.
.
Μ’ αυτήν την σημασία του “νόμιμου υπηκόου κατά  παραχώρηση”  έφτασε η “ιθαγένεια” και στις μέρες μας και στο πολύτιμο  γλωσσικό και ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΟ ΟΡΥΧΕΙΟ του Ομήρου ανιχνεύουμε, για  μια ακόμη φορά, αρχή και αιτία.
.
Συμπέρασμα για σύντομη χρηστική απομνημόνευση:
Βλέπουμε  ότι   ΗΔΗ   από  τον   Όμηρο:
.
Ως    ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΗ (άρα γραφειοκρατική,περιορισμένη)   έννοια  η  ιθαγένεια (= κατ’  έγκριση  νομιμότητα,  υπηκοότητα), διαφοροποιείται από την ΙΣΤΟΡΙΚΑ σύνθετη, πλατύτερη και  ΣΥΝΕΙΔΗΣΙΑΚΑ διαχρονική ΕΘΝΙΚΟΤΗΤΑ (πατρίς   γαία).
.
Η   Ελληνική   πατρίς  γαία  είναι  ο  Ομηρικός  καημός.
.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ:Περιπτώσεις αργότερα  (ενδεικτικά, Δημοσθένη  και Λυσία) πάντως δείχνουν ότι οι σχέσεις  ιθαγένειας  Εθνικότητας δεν ήταν πάντα  ξεκάθαρα διακριτές.
.
Άλλωστε  και  ο  ίδιος  ο Όμηρος  δεν… επέτρεψε στην  (Ομηρική) ΕΛΕΝΗ, να  γεννήσει παιδί  από τον επί  10  χρόνια σύζυγό  της  Πάρη. Για  πολλούς άλλους  λόγους, όπως έχω γράψει παλιότερα, αλλά  ίσως  και για λόγους… ιθαγένειας. Πρωτοσελιδα – Ειδήσεις