9/03/2021

Χριστόψωμο: Μοναστηριακή συνταγή -Η ιστορία του

Παραδοσιακή συνταγή για Χριστόψωμο.

Υλικά:
500 γρ. αλεύρι κίτρινο
250 γρ. αλεύρι άσπρο
1 φακελάκι ξηρή μαγιά
1 κοφτή κουταλιά της σούπας αλάτι
½ φλυτζάνι ελαιόλαδο
1 φλυτζάνι σταφίδα μαύρη
½ φλυτζάνι αμυγδαλόψιχα
1 φλυτζάνι καρυδόψιχα
1 κουταλάκι κανέλα
1 κουταλάκι γαρύφαλλο
½ κουταλάκι κάρδαμο
Σουσάμι
Εκτέλεση:
Μέσα σε λεκάνη για ζύμωμα, κοσκινίζουμε τα αλεύρια και προσθέτουμε το αλάτι, τη μαγιά, την κανέλα, τα γαρύφαλλα και το κάρδαμο. Με χλιαρό νερό, ζυμώνουμε καλά και στο τέλος κρατάμε στην άκρη ένα μεγάλο κομμάτι ζύμης σαν γροθιά. Μέσα στην υπόλοιπη ζύμη, προσθέτουμε το λάδι, τις σταφίδες, τα καρύδια και τα αμύγδαλα που έχουμε κόψει με το μαχαίρι. Όταν τελειώσει το ζύμωμα, πλάθουμε το ψωμί σε στρογγυλό καρβέλι και το βάζουμε σε στρογγυλό ταψί. Παίρνουμε το ζυμάρι που φυλάξαμε και με αυτό πλάθουμε δύο κορδόνια, με τα οποία φτιάχνουμε έναν ισοσκελή μεγάλο σταυρό στην επιφάνεια του καρβελιού. Αλείφουμε το ψωμί με χλιαρό νερό και πασπαλίζουμε με μπόλικο σουσάμι. Στη συνέχεια, σκεπάζουμε το καρβέλι και το βάζουμε σε μια ζεστή γωνιά για να ανέβει. Όταν είναι έτοιμο το βάζουμε να ψηθεί, σε προθερμασμένο φούρνο στους 175 βαθμούς για μία ώρα περίπου.
monastiriaka
Η ιστορία του Χριστόψωμου
Το Χριστόψωμο είναι το ψωμί που φτιάχνουν οι γυναίκες προς τιμήν του Χριστού με ιδιαίτερη φροντίδα και υπομονή, τις παραμονές των Χριστουγέννων. Είναι το ευλογημένο ψωμί του χριστουγεννιάτικου τραπεζιού, αφού αυτό θα στηρίξει τη ζωή του νοικοκύρη και της οικογένειάς του. Τη μορφή, το σχήμα και τον στολισμό τού ψωμιού αυτού κανονίζουν οι τοπικές συνήθειες.
Στα περισσότερα μέρη, στη μέση της επιφάνειας του χριστόψωμου σχηματίζουν με ζυμάρι το σημείο τού σταυρού και στις άκρες του τοποθετούν αμύγδαλα και καρύδια, που αποτελούν σύμβολα πλούσιας παραγωγής. Η διακόσμησή του καθορίζεται ακόμη και από το επάγγελμα τού νοικοκύρη. Έτσι, αν αυτός είναι γεωργός ή τσοπάνης, στο χριστόψωμο σχηματίζουν βόδια και αλέτρι ή πρόβατα και κατσίκια. Σε μερικά μέρη μέσα στο ζυμάρι βάζουν κι ένα νόμισμα ή κάποιο άλλο σημάδι, για να φανεί, κατά το μοίρασμα, ο τυχερός τού σπιτιού.
Από τα πιο εντυπωσιακά ήταν το σαρακατσάνικο χριστόψωμο, με ολόκληρες παραστάσεις πάνω του από την ποιμενική ζωή. Οι Σαρακατσάνοι θεωρούν τα Χριστούγεννα ως καθαρά ποιμενική εορτή και είναι περήφανοι γιατί ο Χριστός γεννήθηκε ανάμεσα σε τσοπάνηδες και πρόβατα.
Στην Κρήτη, το ζύμωμα του χριστόψωμου αποτελεί μια ιεροτελεστία. Χρησιμοποιούνται ακριβά υλικά, όπως ψιλοκοσκινισμένο αλεύρι, ροδόνερο, μέλι, σουσάμι, κανέλα και γαρίφαλα, ενώ κατά το ζύμωμα οι γυναίκες τραγουδούν: «Ο Χριστός γεννιέται, το φως ανεβαίνει, το προζύμι για να γένει». Αρχικά, πλάθουν το ζυμάρι και παίρνοντας τη μισή από τη ζύμη φτιάχνουν μια κουλούρα. Με την υπόλοιπη μισή φτιάχνουν με λωρίδες ένα σταυρό. Στο κέντρο του σταυρού βάζουν ένα άσπαστο καρύδι ή ένα αυγό, συμβολίζοντας τη γονιμότητα. Την υπόλοιπη επιφάνεια τη διακοσμούν με διάφορα σχήματα, όπως λουλούδια, φύλλα, καρπούς ή πουλιά. Η διακόσμηση αυτή τονίζει το σκοπό του Χριστόψωμου και εκφράζει τις προσδοκίες των πιστών για καλή σοδειά και παραγωγή των ζώων.
Την ημέρα των Χριστουγέννων, κατά τη διάρκεια του μεσημεριανού γεύματος, ο νοικοκύρης του σπιτιού παίρνει το χριστόψωμο, το σταυρώνει, το κόβει και το μοιράζει σ’ όλη την οικογένειά του και σε όσους παρευρίσκονται στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι. Πολλοί παρομοιάζουν τη διαδικασία αυτή με το μυστήριο της Θείας Κοινωνίας.
Σε ορισμένα μέρη, όπως στην Αιτωλία, περίμεναν προτού το κόψουν να περάσει πρώτα ο παπάς να το ευλογήσει. Έπαιρνε έτσι το χριστόψωμο θέση ιερής αρτοκλασίας. Τελειώνοντας την ευχή που έλεγε, ο παπάς έπαιρνε το χριστόψωμο και, κρατώντας το με τα δυο του χέρια, το τσάκιζε πάνω στο κεφάλι του. Αν το κομμάτι που κρατούσε με το δεξί χέρι ήταν το μεγαλύτερο, σήμαινε ότι ο πολύς χειμώνας πέρασε και θα γλυτώσουν πρόβατα και κατσίκια από το κρύο. Αντίθετα, αν το μεγαλύτερο κομμάτι βρισκόταν προς τα αριστερά, οι οιωνοί για τα ζώα και τα γεννήματα δεν ήταν και πολύ αίσιοι.
Παρόμοιες μαντικές συνήθειες κυριαρχούσαν και αλλού. Στα Επτάνησα, το βράδυ της παραμονής έπαιρναν το χριστόψωμο και πήγαιναν κοντά στη φωτιά. Ο νοικοκύρης έριχνε λάδι ή κρασί στη φλόγα. Αν μεγάλωνε, αυτό ήταν καλός οιωνός για το σπίτι· αν έσβηνε, κακός.
Το έθιμο του Χριστόψωμου αποτελεί μια συνήθεια βαθιά ριζωμένη στη χώρα μας και θεωρείται έργο θείο κι έθιμο καθαρά Χριστιανικό. Κατά τόπους, το συναντάμε σε παραλλαγές μορφών ή ονομασιών όπως: «το ψωμί του Χριστού», «Σταυροί», «βλάχες» κ.ά.
Εκτός από τα καθαυτό χριστόψωμα συνηθίζονται και άλλου είδους ψωμιά για τα Χριστούγεννα. Στη Δυτική Μακεδονία ζυμώνουν μικρά ψωμάκια για τα παιδιά που λένε τα κάλαντα, καθώς και ειδικές κουλούρες για τα βόδια και τα άλλα ζώα του σπιτιού τους.
sansimera

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

ΣΧΟΛΙΑΣΕ ΤΟ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Ρωσικά πλοία έριξαν πυραύλους σε φιλοτουρκικούς στόχους

Συμφωνα με Τουρκικό δημοσιευμα οι ρωσικοί βαλλιστικοί πύραυλοι είχαν στόχο τις φιλοτουρκικές ομάδες που ελέγχουν την Τζαράμπλους και την Ελ Μπάμπ στη βόρεια Συρία.Αρχικα...

Απασφαλίζει ο Πούτιν και απειλεί να χτυπήσει πρώτος

2021 Πούτιν Φάση 3«΄Ετοιμοι και να χτυπήσουμε πρώτοι»https://rusreinfo.ru/fr/ Reseau International /3-3-21Μετάφραση/ εισαγωγή: Μιχαήλ ΣτυλιανούΟι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη γελοιοποιούνται για άλλη μια φορά με τις...

Έτρεχαν να μαζέψουν τον Νίκο Μουτσινά που τα έχωνε άγρια στην κυβέρνηση από τον αέρα της εκπομπής του

Δεν πίστευαν στα αυτιά τους ούτε στο Μαξίμου ούτε στο κανάλι που εργάζεται ο Νίκος Μουτσινας και παρουσιάζει μια από τις πετυχημένες εκπομπές του...

Λουκέτο στο εστιατόριο του λίγδα Salt Bae – Έκλεισαν οι αρχές τον λεχρίτη μετά από καταγγελίες στην υγειονομική υπηρεσία

Salt Bae: ”Λουκέτο” στο εστιατόριό του – Το έκλεισαν οι αρχές μετά από καταγγελίεςSalt Bae: Ο γνωστός σεφ βρέθηκε αντιμέτωπος με πλήθος καταγγελιών, οι...

Τρόμος σε όλη την Ελλάδα από την υποχώρηση της στάθμης της θάλασσας

Μάρτυρες ενός σπάνιου φαινομένου έγιναν όσοι βρέθηκαν στη θάλασσα στο Καβούρι, καθώς η στάθμη τoυ νερού υποχώρησε λόγω άμπωτης και οι κάτοικοι της περιοχής μπορούσαν να πάνε μέχρι το νησάκι που...

Lockdown: Αποφασίζουν ξανά νέα μέτρα και σκληρή παράταση του

Έρχεται πολύ σκληρή παράταση του lockdown και νέα μέτρα τα οποία θα ανακοινώνονται σταδιακά κάθε εμδομαδα ώστε να μπορούν να αφομοιωθούν από τους πολίτες...

Τι απίστευτο ακούστηκε πάλι στον αέρα του Σκαι;

Απιστευτα πράγματα ακουγονται στην απόρροια των γεγονότων της χθεσινής ημέρας στη Νέα Σμύρνη. Βγήκε λέει ένα γκλοπ που δεν επρεπε να βγει γιατί πολύ...

Κατέρρευσε ο Ευαγγελατος με την παρέμβαση τηλεθεατή στην εκπομπή του (Βίντεο)

Αυτά έχουν οι ζωντανές συνδέσεις. Εκεί που όλα μοιάζουν να κυλούν ήρεμα και καλά ξαφνικά πετάγεται κάποιος από το πουθενά και λέει πράγματα που...

Αυτό είναι το φυλλάδιο για την σύζυγό του πρωθυπουργού που μοίραζαν στη Νέα Σμύρνη

Μετά την αποκάλυψη της Σοφίας Ζαχαράκη, υφυπουργού τουρισμού του Κυριάκου Μητσοτάκη, ότι η επίθεση στη Νέα Σμύρνη έγινε αφού νωρίτερα υπήρχαν άτομα στην πλατεία...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Ρωσικά πλοία έριξαν πυραύλους σε φιλοτουρκικούς στόχους

Συμφωνα με Τουρκικό δημοσιευμα οι ρωσικοί βαλλιστικοί πύραυλοι είχαν στόχο τις φιλοτουρκικές ομάδες που ελέγχουν την Τζαράμπλους και την Ελ Μπάμπ στη βόρεια Συρία.Αρχικα...

Απασφαλίζει ο Πούτιν και απειλεί να χτυπήσει πρώτος

2021 Πούτιν Φάση 3«΄Ετοιμοι και να χτυπήσουμε πρώτοι»https://rusreinfo.ru/fr/ Reseau International /3-3-21Μετάφραση/ εισαγωγή: Μιχαήλ ΣτυλιανούΟι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη γελοιοποιούνται για άλλη μια φορά με τις...

Έτρεχαν να μαζέψουν τον Νίκο Μουτσινά που τα έχωνε άγρια στην κυβέρνηση από τον αέρα της εκπομπής του

Δεν πίστευαν στα αυτιά τους ούτε στο Μαξίμου ούτε στο κανάλι που εργάζεται ο Νίκος Μουτσινας και παρουσιάζει μια από τις πετυχημένες εκπομπές του...

Λουκέτο στο εστιατόριο του λίγδα Salt Bae – Έκλεισαν οι αρχές τον λεχρίτη μετά από καταγγελίες στην υγειονομική υπηρεσία

Salt Bae: ”Λουκέτο” στο εστιατόριό του – Το έκλεισαν οι αρχές μετά από καταγγελίεςSalt Bae: Ο γνωστός σεφ βρέθηκε αντιμέτωπος με πλήθος καταγγελιών, οι...

Τρόμος σε όλη την Ελλάδα από την υποχώρηση της στάθμης της θάλασσας

Μάρτυρες ενός σπάνιου φαινομένου έγιναν όσοι βρέθηκαν στη θάλασσα στο Καβούρι, καθώς η στάθμη τoυ νερού υποχώρησε λόγω άμπωτης και οι κάτοικοι της περιοχής μπορούσαν να πάνε μέχρι το νησάκι που...

Lockdown: Αποφασίζουν ξανά νέα μέτρα και σκληρή παράταση του

Έρχεται πολύ σκληρή παράταση του lockdown και νέα μέτρα τα οποία θα ανακοινώνονται σταδιακά κάθε εμδομαδα ώστε να μπορούν να αφομοιωθούν από τους πολίτες...