17/01/2021

Υπηρεσιακή κυβέρνηση. Τι είναι και πως λειτουργεί. Σε ποιες περιπτώσεις αναλαμβάνει.

Ο θεσμός της υπηρεσιακής κυβέρνησης είναι ελληνική «πατέντα» και γέννημα της πολιτικής πρακτικής του 19ου αιώνα.
Υπηρεσιακή ονομάζεται η κυβέρνηση, η οποία έχει ως μοναδικό σκοπό τη διενέργεια βουλευτικών εκλογών. Διορίζεται από τον αρχηγό του κράτους και κατά κανόνα αποτελείται από προσωπικότητες του δημοσίου βίου και σπανίως από πολιτικούς. Επομένως, ο βίος της είναι βραχύς.

Ο θεσμός της υπηρεσιακής κυβέρνησης είναι ελληνική «πατέντα» και γέννημα της πολιτικής πρακτικής του 19ου αιώνα. Συστηματοποιήθηκε τα μεταπολεμικά χρόνια, μέχρι και τη δεκαετία του ’90, προκειμένου να διασφαλισθεί ότι ο απερχόμενος πρωθυπουργός δεν θα χρησιμοποιήσει τον κρατικό μηχανισμό για να επηρεάσει την εκλογική διαδικασία.
Ο θεσμός της υπηρεσιακής κυβέρνησης δεν προβλεπόταν από κανένα ελληνικό Σύνταγμα. Σύμφωνα με τη θεωρία, πρόκειται για συνταγματικό έθιμο ή συνθήκη του πολιτεύματος, ενώ μερίδα των συνταγματολόγων τον θεωρεί απλή πρακτική. Γενικά, όμως, θεωρείται δείγμα ανωριμότητας της δημοκρατίας και δυσπιστίας στην πολιτική και τους πολιτικούς και έχει τις ρίζες του σε παλαιότερες εποχές, όπου οι εκλογές κάθε άλλο παρά αδιάβλητες ήταν.
«Η υπηρεσιακή κυβέρνησις πρέπει να εγκαταληφθή άπαξ δια παντός, διότι είναι παραφθοράς του πολιτεύματος, αντισυνταγματικής αναστολής του κοινοβουλευτικού συστήματος, θεσμοποιημένη ομολογία της αδυναμίας των πολιτικών κομμάτων να διενεργήσουν τιμίας εκλογάς και μόνιμον εμπόδιον εις το να δημιουργηθούν ποτέ τέτοια πίστις και τέτοια συνείδησις πολιτικής ευθύνης» υπεστήριξε ο διακεκριμένος καθηγητής του Δημοσίου Δικαίου Φαίδων Βεγλερής (1903-1998).
Για τους λόγους αυτούς, η πρακτική των υπηρεσιακών κυβερνήσεων εγκαταλείφθηκε μετά τη Μεταπολίτευση και ο απερχόμενος πρωθυπουργός παραμένει στο αξίωμα μέχρι να σχηματίσει ο ίδιος ή ο νέος πρωθυπουργός κυβέρνηση, με βάση τα αποτελέσματα των εκλογών. Είθισται μόνο να τοποθετούνται μεμονωμένα υπηρεσιακοί υπουργοί σε κρίσιμα για τις εκλογές υπουργεία, όπως τα Υπουργεία Εσωτερικών και Τύπου.
Μόνο σε μία περίπτωση το ισχύον Σύνταγμα (του 1975), μετά την αναθεώρησή του το 1986, προβλέπει την υπηρεσιακή κυβέρνηση (χωρίς να χρησιμοποιεί το συγκεκριμένο όρο): Όταν οι διερευνητικές εντολές δεν τελεσφορήσουν και αποτύχουν και οι προσπάθειες, τόσο για τον σχηματισμό κυβερνητικού σχήματος από όλα τα κόμματα της Βουλής που να απολαμβάνει της εμπιστοσύνης της Βουλής, όσο και κυβέρνησης απ’ όλα τα κόμματα της Βουλής για τη διενέργεια εκλογών. Τότε, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αναθέτει στον Πρόεδρο του Συμβουλίου της Επικρατείας ή του Αρείου Πάγου ή του Ελεγκτικού Συνεδρίου το σχηματισμό Κυβέρνησης, όσο το δυνατόν ευρύτερης αποδοχής, για τη διενέργεια εκλογών και διαλύει τη Βουλή (Άρθρο 37 παρ.3 Σ).

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Διεθνής διασυρμός για Μητσοτακη από τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας

Ο παγκόσμιος οργανισμός υγείας απορρίπτει την πρόταση Μητσοτακη για πιστοποιητικό εμβολιασμού για τους ταξιδιώτες.Συγκεκριμένα η επιτροπή έκτακτης ανάγκης του Παγκοσμιου οργανισμού υγείας συνιστά στις...

Τώρα: Συνελήφθη ειδικός φρουρός της ομάδας ΔΙΑΣ που βοήθησε τους δράστες του ξυλοδαρμού στο Μετρο να κρυφτούν

Πριν λίγο συνελήφθησαν οι δράστες του άγριου ξυλοδαρμού του σταθμάρχη στην Ομόνοια.Δράστες είναι δυο ελληνόπουλα 16 και 17 ετών. Μαζί τους Συνελληφθη και...

23 ηλικιωμένοι έχασαν τη ζωή τους μετά το εμβόλιο στη Νορβηγία

Ανησυχία επικρατεί στις αρχές, αν και οι περισσότεροι θάνατοι δεν φαίνεται να συνδέονται με το εμβόλιο, αλλά το Υγιειονομικό σύστημα της Νορβηγίας μελετά κάθε...

Ο Νίκος Κακλαμανάκης είχε καταγγείλει τον άνθρωπο που η Μπεκατώρου κατονομάζει ως βιαστή της!

Είναι πραγματικά συγκλονιστική αποκάλυψη ότι ο ολυμπιονίκης μας και κορυφαίος έλληνας ιστιοπλόος Νίκος Κακλαμανάκης, είχε καταγγείλει πριν από λίγους μήνες, συγκεκριμένα τον Μάιο του...

Το αρμενικό λόμπι «γονατίζει» την Τουρκία!

Άλλος ένας θρίαμβος των Αρμενίων που δεν ξεχνούν τον πραγματικό εχθρό. Την Τουρκία. Η βρετανική εταιρεία Andair, ανακοίνωσε ότι σταματά να προμηθεύει ανταλλακτικά μη...

Ξυλοδαρμός Μετρό: Στα χέρια της αστυνομίας τα κτήνη που πήγαν να σκοτώσουν τον ελεγκτή στην Ομόνοια

Μεγακη επιτυχία της αστυνομίας που κατάφερε και εντόπιε τους δυο νεαρούς που ξυλοκόπησαν τον άτυχο  υπάλληλο του ΜΕΤΡΟ στον σταθμό της Ομόνοιας.Η υποδιεύθυνση ασφάλειας...

Ανελέητο κυνηγητό για τον σκοπιανό που έκαψε την βουλγαρική σημαία. Όταν καίνε ελληνικές, είναι Σάββατο

Η δυναμική αντίδραση από το σύνολο του πολιτικού συστήματος της Βουλγαρίας, για μία ενέργεια που στην Ελλάδα έχει καταντήσει συνηθισμένη, διδάσκει πως πρέπει να...

Παρέμβαση Μοσιαλου για τους 23 θανάτους ηλικιωμένων στη Νορβηγία – Τι είπε για το αν συνδέονται ή όχι τελικά με το εμβολιο

Με μια μακροσκελή ανάρτηση του ο Ηλίας Μόσιαλος παίρνει θέση και αναλύει με επιστημονικά δεδομένα τους θανάτους 23 ηλικιωμένων στη Νορβηγία που συνέβησαν λίγες...

Καταγγελία κόλαφος από την Λινου: Κλείνουν περιοχές χωρίς να υπάρχουν στοιχεία

Σε μια απίστευτη καταγγελία προχώρησε η καθηγήτρια Επιδημιολογίας, κυρια Αθηνά Λινου που αποκάλυψε πως η χώρα υπολείπεται στα θέματα διαφάνεια της πανδημίας αφού...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Διεθνής διασυρμός για Μητσοτακη από τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας

Ο παγκόσμιος οργανισμός υγείας απορρίπτει την πρόταση Μητσοτακη για πιστοποιητικό εμβολιασμού για τους ταξιδιώτες.Συγκεκριμένα η επιτροπή έκτακτης ανάγκης του Παγκοσμιου οργανισμού υγείας συνιστά στις...

Τώρα: Συνελήφθη ειδικός φρουρός της ομάδας ΔΙΑΣ που βοήθησε τους δράστες του ξυλοδαρμού στο Μετρο να κρυφτούν

Πριν λίγο συνελήφθησαν οι δράστες του άγριου ξυλοδαρμού του σταθμάρχη στην Ομόνοια.Δράστες είναι δυο ελληνόπουλα 16 και 17 ετών. Μαζί τους Συνελληφθη και...

23 ηλικιωμένοι έχασαν τη ζωή τους μετά το εμβόλιο στη Νορβηγία

Ανησυχία επικρατεί στις αρχές, αν και οι περισσότεροι θάνατοι δεν φαίνεται να συνδέονται με το εμβόλιο, αλλά το Υγιειονομικό σύστημα της Νορβηγίας μελετά κάθε...

Ο Νίκος Κακλαμανάκης είχε καταγγείλει τον άνθρωπο που η Μπεκατώρου κατονομάζει ως βιαστή της!

Είναι πραγματικά συγκλονιστική αποκάλυψη ότι ο ολυμπιονίκης μας και κορυφαίος έλληνας ιστιοπλόος Νίκος Κακλαμανάκης, είχε καταγγείλει πριν από λίγους μήνες, συγκεκριμένα τον Μάιο του...

Το αρμενικό λόμπι «γονατίζει» την Τουρκία!

Άλλος ένας θρίαμβος των Αρμενίων που δεν ξεχνούν τον πραγματικό εχθρό. Την Τουρκία. Η βρετανική εταιρεία Andair, ανακοίνωσε ότι σταματά να προμηθεύει ανταλλακτικά μη...

Ξυλοδαρμός Μετρό: Στα χέρια της αστυνομίας τα κτήνη που πήγαν να σκοτώσουν τον ελεγκτή στην Ομόνοια

Μεγακη επιτυχία της αστυνομίας που κατάφερε και εντόπιε τους δυο νεαρούς που ξυλοκόπησαν τον άτυχο  υπάλληλο του ΜΕΤΡΟ στον σταθμό της Ομόνοιας.Η υποδιεύθυνση ασφάλειας...