Εκτός κάδρου θέτει το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης τη μείωση του ΦΠΑ στα βασικά τρόφιμα και του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα, μέτρα που θα μπορούσαν να ελαφρύνουν άμεσα τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις από την εκτόξευση των τιμών για 7ο συνεχόμενο μήνα.
Πέρα από τους λογαριασμούς του ηλεκτρικού ρεύματος που καταφτάνουν με τετραψήφια νούμερα, μεγάλος «πονοκέφαλος» για τους καταναλωτές αποτελεί η υπέρμετρη αύξηση στην τιμή της βενζίνης, η οποία έχει ανέλθει σε απαγορευτικά επίπεδα για τη συντριπτική πλειονότητα των καταναλωτών, καθώς καταρρίπτει το ένα μετά το άλλο τα ρεκόρ ακρίβειας.
Είναι χαρακτηριστικό ότι η μέση τιμής της απλής αμόλυβδης σε όλη τη χώρα αγγίζει τα 1,876 ευρώ το λίτρο. Στην Αττική το φθηνότερο πρατήριο πουλά τη βενζίνη 1,719 ευρώ το λίτρο και η ακριβότερη τιμή βρίσκεται στα 2,019 ευρώ. Αντίστοιχα, οι τιμές στα πρατήρια της Θεσσαλονίκης κυμαίνονται από 1,729 ευρώ το λίτρο έως 2,038 ευρώ. Στις Κυκλάδες, όπου η τιμή της βενζίνης σπάει κάθε ρεκόρ, η απλή αμόλυβδη πωλείται έως 2,29 ευρώ το λίτρο και η «κατοστάρα» βενζίνη προς 2,44 ευρώ!
Η επιβάρυνση του ΕΦΚ
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι στην Ελλάδα σήμερα ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στη βενζίνη ανέρχεται σχεδόν σε 0,71 ευρώ ανά λίτρο ή 713 ευρώ ανά χιλιόλιτρο βενζίνης και είναι ένας από τους υψηλότερους στην Ευρώπη, ενώ επίσης επιβαρύνεται από έναν υψηλότατο ΦΠΑ της τάξεως του 24%.
Γι’ αυτό άλλωστε η Ελλάδα είναι από τις ακριβότερες χώρες στη βενζίνη σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ενωσης. Αυτό σημαίνει ότι από το 1,87 ευρώ της μέσης τιμής της αμόλυβδης 95 οκτανίων σχεδόν τα 1,10 ευρώ προέρχονται από την επιβάρυνση των έμμεσων φόρων. Βάσει της κοινοτικής νομοθεσίας, ο ελάχιστος ειδικός φόρος κατανάλωσης ανά λίτρο βενζίνης είναι το 0,36 ευρώ ανά λίτρο και οι μόνες χώρες που επιβάλλουν τη μίνιμουμ φορολογία είναι η Βουλγαρία, η Ουγγαρία, η Πολωνία και η Ρουμανία. Αντίθετα, τον υψηλότερο ΕΦΚ επιβάλλει η Ολλανδία με 0,82 ευρώ ανά λίτρο, η Ιταλία με 0,73 ευρώ ανά λίτρο και η Φινλανδία με 0,72 ευρώ ανά λίτρο, αφήνοντας τη χώρας μας στην 4η θέση της ευρωπαϊκής κατάταξης με τον ακριβότερο ειδικό φόρο. Μάλιστα, η Γαλλία έχει ΕΦΚ 0,68 ευρώ ανά λίτρο, η Γερμανία 0,65 και η σπανία 0,50 ευρώ, όταν ο μέσος όρος σε επίπεδο Ε.Ε. είναι το 0,56 ευρώ ανά λίτρο.
Πετρέλαιο θέρμανσης
Σε… καλύτερη θέση βρίσκεται η χώρα μας στον Ειδικό Φόρο που επιβάλλεται στο πετρέλαιο θέρμανσης. Στα 1.431 πρατήρια καυσίμων όλης της χώρας που διαθέτουν πετρέλαιο θέρμανσης η μέση τιμή αγγίζει το 1,262 ευρώ το λίτρο, όταν στις 15 Οκτωβρίου 2021 η τιμή εκκίνησης ήταν στο 1,10 ευρώ-1,15 ευρώ, ενώ πέρυσι είχε αρχίσει η διάθεσή του στο 0,80 ευρώ. (βλ. πίνακα 1)
Δεν… βγαίνουν τα έσοδα
Αντιστρόφως ανάλογη, πάντως, είναι η κατάσταση στον πίνακα των χωρών που αφορά τα ετήσια έσοδα από φόρους που έχουν προκύψει από τα αυτοκίνητα. Ανάμεσα στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης η Ελλάδα βρίσκεται στην προτελευταία θέση της κατάταξης, εισπράττοντας 1.264 ευρώ ανά όχημα ετησίως, ενώ η Ισπανία με 1.068 ευρώ βρίσκεται στη 13η θέση.
«Πρωταθλητής» στα έσοδα είναι το Βέλγιο με 3.187 ευρώ ανά όχημα ετησίως, με την Αυστρία (2.678 ευρώ) και τη Φινλανδία (2.523 ευρώ) να συμπληρώνουν τις τρεις πρώτες χώρες της Ε.Ε. με το υψηλότερο εισόδημα από φόρους οχημάτων. Ακόμα μία φορά αποδεικνύεται ο κανόνας πως η υψηλή φορολόγηση σε μια χώρα έχει αντίθετα αποτελέσματα στα κρατικά έσοδα, τα οποία κινούνται σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με άλλες χώρες που έχουν μια κανονική φορολογία και στην πράξη δεν παρουσιάζουν σημαντικές απώλειες εσόδωνλόγω των χαμηλότερων συντελεστών.
Δεν είναι τυχαίο, μάλιστα, που η χώρα μας διαθέτει το 5ο υψηλότερο ποσοστό ΦΠΑ στις χώρες των 27 κρατών-μελών. Στις πρώτες θέσεις βρίσκονται χώρες όπως η Ουγγαρία (27%), η Κροατία, η Δανία και η Σουηδία (25%) και ακολουθούν η χώρα μας μαζί με τη Φινλανδία. (βλ. πίνακα 2)
Οι φόροι στα καύσιμα
Από τα καύσιμα (Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης και ΦΠΑ) το Δημόσιο συγκεντρώνει κάθε χρόνο, όπως είναι προγραμματισμένο να συμβεί και το τρέχον έτος, πάνω από το 12% των φορολογικών εσόδων. Όπως προκύπτει από τους κωδικούς του Προϋπολογισμού, τα προσδοκώμενα έσοδα διαμορφώνονται ως εξής:
- Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης βενζίνης: 2,137 δισ. ευρώ
- Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης diesel κίνησης: 1,381 δισ. ευρώ
- Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης diesel θέρμανσης: 359.000.000 ευρώ
- Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στο υγραέριο: 106.000.000 ευρώ
- Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στο φυσικό αέριο: 34.000.000 ευρώ
- ΦΠΑ στα πετρελαιοειδή και στα παράγωγα αυτών: 1,963 δισ. ευρώ
- ΦΠΑ στην ηλεκτρική ενέργεια και το φυσικό αέριο: 13.000.000 ευρώ
Τα συγκεκριμένα νούμερα προβάλλει άλλωστε και το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, με την αιτιολογία πως μια μείωση των ειδικών φόρων κατανάλωσης και του ΦΠΑ θα δημιουργούσε ένα σημαντικό δημοσιονομικό κενό στον Προϋπολογισμό, εκτοξεύοντας το
έλλειμμα.