Ο Κάστορας και ο Πολυδεύκης, οι δίδυμοι Διόσκουροι, θεοί του φωτός, ήταν γιοι του Δία και της Λήδας και αδερφοί της Ελένης. Ακολούθησαν τους Αργοναύτες και όταν κατά την επιστροφή η Αργώ κινδύνεψε να καταστραφεί, ο Ορφέας έκρουσε τη λύρα του και παρακάλεσε τον Απόλλωνα να τους σώσει. Τότε εμφανίστηκαν δύο αστέρια πάνω από τα κεφάλια των Διόσκουρων και η τρικυμία έπαψε.
Από τότε, ο Κάστορας και ο Πολυδεύκης θεωρούνται θεοί-προστάτες των ναυτικών και οι Ρωμαίοι συνήθιζαν να τοποθετούν ομοιώματά τους στις πλώρες των πλοίων τους. Το πλοίο που έφερε τον Απόστολο Παύλο και τους συντρόφους του στην Ιταλία είχε σήμα τους Διόσκουρους.
Σε τρικυμιώδη και βροχερό καιρό, εμφανίζονται στις άκρες των ιστών των πλοίων φώτα, τα λεγόμενα «τελώνια». Στην αρχαιότητα ονομάζονταν Διόσκουροι, γιατί πιστεύονταν ότι εκπροσωπούσαν τους θεούς. Ο Οράτιος ονομάζει τα τελώνια «αδερφούς της Ελένης, αστεροειδή φώτα». Αν εμφανιζόταν μόνο ένα φως, αυτό παρίστανε την Ελένη και ήταν κακός οιωνός.
Τώρα τα φαινόμενα αυτά, που οφείλονται στον ατμοσφαιρικό ηλεκτρισμό ονομάζονται από τους ναυτικούς τελώνια ή Φώτα της Αγίας Ελένης, αφού στη λαϊκή παράδοση η Αγία Ελένη, μητέρα του Μεγάλου Κωνσταντίνου, αντικατέστησε την Ωραία Ελένη, την αδερφή των Διόσκουρων.
Ο Κάστορας ήταν ξακουστός ιππέας και ο Πολυδεύκης τρομερός παλαιστής. Και οι δυο ήταν εξαίσιοι πολεμιστές, και γι’ αυτό ήταν πολύ δημοφιλείς στους πολέμους. Σύμφωνα με το μύθο, σε συμπλοκή με τους πρωτοξαδέρφους τους, Αφαρείδες, σκοτώθηκε ο θνητός Κάστορας, καθώς και οι Αφαρείδες. Ο θάνατος αυτός συγκλόνισε τον Πολυδεύκη, που ζήτησε από το Δία να πεθάνει και αυτός. Ο Δίας, σαν ανταμοιβή για τη μεγάλη αδερφική αγάπη, τους έδωσε το προνόμιο να ζει μια μέρα ο ένας και μια ο άλλος. Τους τοποθέτησε και στον ουρανό για να τους βλέπουν οι άνθρωποι και να παραδειγματίζονται.
nea-acropoli-athens.gr/arthra/astrologia/794-mithoi-ton-asterismon-didimoi