Το εθνικό έπος της Φινλανδίας, που βοήθησε στην εθνική αφύπνιση των κατοίκων της κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα, σε μία εποχή που τα εδάφη της ήταν το μήλο της έριδος ανάμεσα στη Σουηδία και τη Ρωσία. Η Καλεβάλα (Kalevala) γράφτηκε από τον Φινλανδό γιατρό, φιλόλογο και λαογράφο Ελίας Λένροτ (1802-1884), με πρώτη ύλη παλιές φινλανδικές μπαλάντες, λυρικά τραγούδια και εξορκισμούς, που αποτελούσαν μέρος της φινλανδικής προφορικής παράδοσης.
Αποτελείται από 22.795 στίχους, χωρισμένους σε 50 ποιήματα, στην οριστική έκδοση του 1849. Είναι γραμμένη σε ανομοιοκατάληκτους οκτασύλλαβους τροχαϊκούς και δακτυλικούς στίχους.
H πρώτη έκδοση της «Καλεβάλα» σε 32 ποιήματα κυκλοφόρησε στις 28 Φεβρουαρίου του 1835 και η επέτειος αυτή γιορτάζεται κάθε χρόνο στη Φινλανδία ως «Ημέρα του Φινλανδικού Πολιτισμού».
«Καλεβάλα» είναι η ποιητική ονομασία του τόπου, όπου ζουν οι κυριότεροι χαρακτήρες του έργου, δηλαδή της Φινλανδίας και σημαίνει «Γη των Ηρώων». Τα βασικά πρόσωπα του έπους είναι ο σοφός γέροντας Βεϊναμόινεν, ο επιδέξιος σιδηρουργός Ιλμαρίνεν, ο τυχοδιώκτης, πολεμιστής και μέγας εραστής Λεμινκέινεν, η βασίλισσα της Πογχιόλα, Λούχι και ο τραγικός ήρωας Κουλέρβο, ο οποίος καταδικάστηκε από μικρό παιδί να είναι σκλάβος.
Στα κύρια δράματα που απαρτίζουν το έπος συμπεριλαμβάνονται η δημιουργία του κόσμου και τα περιπετειώδη ταξίδια των Βεϊναμόινεν, Ιλμαρίνεν και Λεμινκέινεν, με σκοπό να κερδίσουν την καρδιά της ωραίας Λούχι. Κατά τη διάρκεια αυτών των ταξιδιών ανακαλύπτεται το θαυματουργό σάμπο (sampo), ένα μαγικό μηχάνημα, που παράγει αλάτι, τροφή και χρυσό και φέρνει ευτυχία και ευημερία στο λαό των Καλέβα, δηλαδή των Φιλανδών.
Σχετικά
Ο Άγγλος συγγραφέας Τόλκιν (Ο άρχοντας των δαχτυλιδιών, Σιλμαρίλλιον) έχει παραδεχθεί τις επιρροές του από την Καλεβάλα.
Πολλοί συνθέτες, κυρίως Φιλανδοί, έχουν αντλήσει έμπνευση από την Καλεβάλα, με κορυφαία δείγματα τα έργα του Ζαν Σιμπέλιους Σουίτα Λεμινκέινεν και Κουλέρβο.