Κουρεία και κομμώσεις στην αρχαία Αθήνα και Σπάρτη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Η κόμμωση στην Ελλάδα αλλάζει ανά εποχή και κάποιες φορές ανά κοινωνική τάξη. Στους άντρες της κλασικής Αθήνας, συναντάμε μακριά κόμη με βοστρύχους που έφταναν ως την μέση. Παρόμοια ήταν και αυτή των γυναικών που επιπλέον, έπλεκαν τα μαλλιά σε μορφή στεφανίου ή γύρω από τη μέση τους αν τα είχαν πολύ μακρυά.

Κατά τους ελληνιστικούς χρόνους τα μαλλιά των αντρών είναι κοντά, υπήρχαν βέβαια και οι εξαιρέσεις, άντρες που αφηναν μακριά τα μαλλιά και τις γενειάδες τους, όπως οι φιλόσοφοι κι οι αριστοκράτες.
Τα μαλλιά των γυναικών είναι χτενισμένα μακριά και άλλοτε μαζεμένα, δεμένα με ιμάντες σε μορφή κότσων και με μπουκλίτσες που έπεφταν στο μέτωπο.

Οι Αθηναίοι της εποχής, είχαν δούλους για να τους φροντίζουν τα μαλλιά και το υπόλοιπο σώμα, να τους ντύνουν και να τους διακοσμούν. Οι πιο πλούσιοι διακοσμούσαν τα μαλλιά τους με διάφορα κοσμήματα, όπως διαδήματα, στεφάνια κλπ.

Τα κουρεία στην αρχαία Ελλάδα έκαναν την εμφάνιση τους στην αρχή ως υπαίθρια, με πρώτα κύρια εργαλεία, το ψαλίδι (κουρίδα) και το ξυράφι (ξυρόν). Αργότερα εστεγάσθηκαν σε μέρη όπως οι αγορές που ήταν προσφιλή κέντρα συγκεντρώσεις, συζητήσεων και ανακοινώσεων. Ταυτόχρονα παρείχαν και άλλες παραϊατρικές υπηρεσίες, όπως περιποίηση δοντιών, νυχιών, μικροχειρουργικής και παθολογίας.

keimeno koureio1

Οι Αθηναίοι για να βοηθούν το μεγάλωμα των μαλλιών τα άλειφαν με λάδι ανακατεμένο με αρωματικές ουσίες.
Τον 6ο αι προ αΧΡείων, οι άντρες είχαν μακριούς βοστρύχους.
Οι Έλληνες δεν άφηναν ποτέ μουστάκι χωρίς γένια. Θεωρούνταν βαρβαρικο και δεν επιτρεπονταν επ΄ουδενί.

Ο κουρέας τους περιποιόταν κι όταν τελείωνε έδινε στον πελάτη έναν καθρέφτη για να θαυμάσει τον εαυτό του, έτσι ακριβώς όπως κάνουν οι κουρείς στις μέρες μας. Την ώρα που ο κουρέας έφτιαχνε την κόμη ενός πελάτη, οι άλλοι περίμεναν τη σειρά τους φλυαρώντας για όλα. Χάρη σ’ αυτό τον τρόπο ζωής, οι κουρείς έγιναν εξαιρετικά κοινωνικοί. Ήταν κατατοπισμένοι για όλα τα νέα και τα κουτσομπολιά, που τα διέδιδαν και τα ερμήνευαν όπως ήθελαν. Δεν είναι παράξενο που είχαν τη φήμη ότι ήταν φλύαροι και αθυρόστομοι.

Ο πρώτος άνθρωπος που έφερε στην Αθήνα την είδηση της καταστροφής στη Σικελία ήταν ένας κουρέας από τον Πειραιά. Είχε μάθει τη θλιβερή είδηση από το δούλο ενός λιποτάκτη και χωρίς να χάσει καιρό, άφησε το κουρείο του κι έτρεξε με μια ανάσα στην Αθήνα, από φόβο μην τον προλάβει κανένας άλλος.

keimeno koureio2

Στην πόλη, όπου δεν ήξεραν τίποτε, η είδηση προκάλεσε μεγάλη ανησυχία. Ο κόσμος περικύκλωσε τον κουρέα και άρχισε να τον ξεψαχνίζει, μα αυτός δεν ήξερε ούτε το όνομα εκείνου που του είχε ανακοινώσει το τραγικό νέο.

Οι πολίτες αγανακτισμένοι άρχισαν να φωνάζουν: «O ψεύτης στην ανάκριση!», «στα Βασανιστήρια!». Ο φουκαράς ο κουρέας είχε δεθεί κιόλας, όταν κατά καλή του τύχη έφτασαν κάμποσοι οπλίτες που είχαν γλιτώσει από το μακελειό και επιβεβαίωσαν την τρομερή αλήθεια. Αναστατωμένοι οι Αθηναίοι από τη φοβερή είδηση, σκόρπισαν στα σπίτια τους για να κλάψουν τους χαμένους τους συγγενείς και ξέχασαν τον κουρέα.
Άφησαν δεμένο τον αγγελιοφόρο των κακών ειδήσεων. Τον θυμήθηκαν αργά τη νύχτα. Αλλά όταν ήρθαν να τον λύσουν, η πρώτη
ερώτηση που έθεσε ο κουρέας ήταν αν υπήρχε, καμιά είδηση για τον Νικία, κι αν είναι γνωστό πως πέθανε.
Οι κουρείς ήταν ενήμεροι για όλα τα νέα και μιλούσαν για τα πάντα.

Η φλυαρία τους ήταν παροιμιώδης. Στην Μακεδονία κάποτε ρώτησε ο κουρέας τον Βασιλιά Αρχέλαο : «πως σε κείρω» ; (πώς να σε κουρέψω) και εκείνος απάντησε: «σιωπών» !

Από την αρχαϊκή εποχή τα μακριά μαλλιά ήταν ένα σημάδι των αριστοκρατών.

To »κούρειον». μια τελετή ωρίμανσης στην οποία οι έφηβοι έκοβαν τα μαλλιά τους και εμπαιναν σε μία από τις ομάδες που οργάνωναν οι πολίτες (φατρίες), μετά την τελετή που ακολούθησε τον ετήσιο εορτασμό των Απατουρίων, τα αγόρια θεωρούνταν αρκετά μεγάλα για να ξεκινήσουν τις στρατιωτικές τους δραστηριότητες εκπαίδευσης ως »έφηβοι» .

keimeno koureio3

William Smith: Την αρχαϊκή εποχή, οι Έλληνες είχαν τα μαλλιά τους μακριά

Αυτή η αρχαία πρακτική διατηρήθηκε από τους Σπαρτιάτες για πολλούς αιώνες. Τα αγόρια της Σπαρτης είχαν πάντα τα μαλλιά τους κομμένα αρκετά κοντα, αλλά μόλις έφθαναν στην ηλικία της εφηβείας, άφηναν να μεγαλώσουν.
Yπερηφανεύοταν για τα μαλλιά τους, αποκαλώντας τα το φθηνότερο από τα στολίδια τους. Πριν πάνε στη μάχη, τα χτένιζαν και έλουζαν με ιδιαίτερη φροντίδα. Ο Λεωνίδας και οι οπλίτες του παρατηρηθηκαν από τον περση κατάσκοπο πριν από τη μάχη των Θερμοπυλών να κάνουν ακριβώς αυτό. Φαίνεται ότι και οι Σπαρτιάτες άνδρες και οι γυναίκες έδεναν τα μαλλιά τους σε κόμπο πάνω από το στέμμα του κεφαλιού. Σε μεταγενέστερες εποχές, οι Σπαρτιάτες εγκατέλειψαν αυτό το αρχαίο έθιμο και είχαν τα μαλλιά τους κοντά.

Το έθιμο των Αθηναίων ήταν διαφορετικό. Τα μαλλιά τους ήταν πολύ κοντά στην παιδική ηλικία και τα έκοβαν όταν έφθαναν στην ηλικία της εφηβείας. Η αποκοπή των μαλλιών (τελετή «κουρείων»), όταν ένα αγόρι γίνονταν εφήβος, ήταν μια επίσημη πράξη, μιά θρησκευτική τελετή. Αρχικά προσφέρονταν τα σπονδή στον Ηρακλή, η οποία ονομάζονταν οινιστίρια και τα μαλλιά μετά την αποκοπή αφιερωνονταν σε κάποια θεότητα, συνήθως ένα ποτάμιο Θεό (Aισχύλ, Χοηφόρ .6, Παυσαν. I.37 §2). Ήταν μια πολύ αρχαία πρακτική που ανάγεται σε Δελφικό χρησμό, και ο Θησέας λέγεται ότι το έχει κάνει (Πλούτος, Θ. 5, Theophr., Char. 21).

Οι εφήβοι εκπροσωπούνται πάντοτε σε έργα τέχνης με τα μαλλιά τους αρκετά κοντά, με τον τρόπο που τα είχαν και οι αθλητές (Lucian, Dial. Mer., 5). Αλλά όταν οι Αθηναίοι πέρναγαν στην ηλικία των 30, άφηναν και πάλι τα μαλλιά τους να μεγαλώσουν. Στην αρχαιότητα στην Αθήνα τα μαλλιά δένονταν με ένα είδος κόμπου στο στέμμα του κεφαλιού και στερεώνοναν με χρυσές καρφίτσες σε σχήμα Τζιτζικιών (τέττιγκων) που ΗΤΑΝ ΔΕΙΓΜΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΟΣ ΑΘΗΝΑΙΟΥ. Αν το έφερε δούλος, τιμωρούνταν αυστηρά.
Αυτός ο τρόπος, ονομάζονταν Κρόβουλοι, βγήκε λίγο πριν από τον Θουκιδίδη (i.6). και τι το διαδεχτηκε στο ανδρικό φύλο, δεν γνωρίζουμε με βεβαιότητα.

[facebook.com/nicholas.mykonios]

ΠρωτοσελιδαΕιδήσεις

Η αληθινή ιστορία για το τι συνέβη μετά τα Ίμια

Ο στρατηγός Νίκος Γρυλλάκης είχε οργανώσει σε τέτοιο σημείο τις Ελληνικές μυστικές υπηρεσίες, ώστε να θεωρούντο από τις κορυφαίες στην Ευρώπη Το ρητό εκείνο που...

16χρονη Λορα: Όλα δείχνουν πως ταξίδεψε στη Γερμανία την πρώτη ημέρα της εξαφάνισής της

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της εκπομπής «Live news» του MEGA από έρευνα της Ελληνικής Αστυνομίας προκύπτει πως από τις πρώτες ώρες της εξαφάνισής της, η ανήλικη...

Πως ο Προκόπης Παυλόπουλος διέλυσε τους ισχυρισμούς των τούρκων για τα Ίμια και επέβαλε την συμπερίληψη τους στον χάρτη της Ευρώπης ως ελληνικό έδαφος

Ολόκληρη η ομιλία του Προέδρου της Δημοκρατίας στις 4/6/2018 στην ΣΕΘΑ και η τεκμηρίωση που οδήγησε σε μία εθνική επιτυχία μετά από δεκαετίες ταπεινώσεων. ΤΑ...

Το τελευταίο αντίο στην 45χρονη Ελενη που σκοτώθηκε στη Βιολαντα

Στα Τρίκαλα τελέστηκε η κηδεία ενός ακόμη θύματος της τραγωδίας στην «Βιολάντα» και συγκεκριμένα της Ελένης Κατσαρού Η 45χρονη Ελένη Κατσαρού, μητέρα ενός παιδιού 14χρονών,...

Μαρτυρία βατραχανθρώπου που μετείχε στην αποστολή στα Ιμια

ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΒΑΤΡΑΧΑΝΘΡΩΠΟΥ ΠΟΥ ΜΕΤΕΙΧΕ ΣΤΗΝ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΑ ΙΜΙΑ (31.1.1996) «Τα βράδια μαζευόμασταν όλοι κάτω από τη σημαία και κάναμε την προσευχή μας...»«Δυστυχώς, δεν μας αφήσανε...

Ιμια – Η αδερφή του ήρωα Έκτορα Γιαλοψού υποστηρίζει πως το ελικόπτερο το έριξαν και αυτό είναι η αλήθεια

Για πρώτη φορά είχε μιλήσει πέρυσι (το 2025) στην 29η επέτειο των ιμιων, η αδερφή ενός εκ των πεσόντων των Ιμίων, του ήρωα Έκτορα...

Το τελευταίο αντίο του Γρηγόρη Αρναούτογλου στην μητέρα του που έφυγε από τη ζωή

Μία από τις πιο δύσκολες περιόδους της ζωής του βιώνει ο Γρηγόρης Αρναούτογλου καθώς έχασε την πολυαγαπημένη του μητέραΣτη Χαλκιδική βρίσκεται από νωρίς το...

Η Μαρία Αντώνα γιόρτασε τα γενέθλιά της με τον Γιώργο Λιάγκα στο πλευρό της και τους Ζαχαράτο και Παπαρίζου να της τραγουδούν το Happy...

Μαρία Αντώνα: Γιόρτασε τα γενέθλιά της με τον Γιώργο Λιάγκα στην Παπαρίζου και στον Ζαχαράτο

Ο Κώστας Βαξεβάνης αποκαλύπτει “όνομα βαρύ” που συμμετέχει στην ομάδα του Αλέξη Τσίπρα

Σε ανάρτηση του ο Κώστας Βαξεβάνης αναφέρει: Το Ινστιτούτο Τσίπρα ανακοίνωσε «Σύσταση Ομάδας Επεξεργασίας Κειμένου Θέσεων για τη Σύγκλιση της Σοσιαλδημοκρατίας, της Ριζοσπαστικής Αριστεράς και...

Πάνος Νατσης: Τέσσερα χρονια απο την μερα που σκοτωθηκε σε τροχαιο ο ταλαντουχος ηθοποιός – Ηταν μολις 31 ετων

Ηταν 29 Ιανουαριου του 2022 οταν ενας απο τους πιο αγαπημένους και ταλαντούχους νέους ηθοποιούς μας, έχασε τη ζωη του σε τροχαιο στην καρδιά...

Συγκλονίζει ο γιος της Σταυρούλας που χάθηκε στη Βιολαντα: Τι να πω για τη μητέρα μου… Δεν ήταν στη μοίρα της να φύγει τόσο...

Με βαθιά θλίψη οικείοι και φίλοι έδωσαν το τελευταίο «αντίο» στη Σταυρούλα Μπουκοβάλα στον Ιερό Ναό Αγίου Αθανασίου στο Προάστιο Καρδίτσας Η γυναίκα, μητέρα τριών...

Στον Παναθηναϊκό ο γιος του Γιώργου Καραγκούνη, Χριστόφορος!

Ο Χριστόφορος Καραγκούνης υπέγραψε επαγγελματικό συμβόλαιο και θα φοράει τα πράσινα μέχρι το καλοκαίρι του 2028 Τα… ποδοσφαιρικά χνάρια του πατέρα του Γιώργου Καραγκούνη ακολουθεί...

Έσβησε αθόρυβα στα 79 του χρόνια ο μουσικός Κώστας Γανωσελης – Ηταν μόνιμος πιανίστας και ενορχηστρωτής του Βασίλη Παπακωνσταντίνου

Έφυγε από τη ζωή ο σπουδαίος μουσικός και ενορχηστρωτής Κώστας Γανωσέλης, σε ηλικία 79 ετών ΚΩΣΤΑΣ ΓΑΝΩΣΕΛΗΣ (1946-2026)"Εφυγε" απ τη ζωή ο σπουδαίος μουσικός και...

Το τελευταίο αντίο στην 57χρονη Αναστασία που σκοτώθηκε στη Βιολαντα

Σε κλίμα βαθιάς συγκίνησης και οδύνης τελέστηκε στο Γριζάνο Τρικάλων η κηδεία της 57χρονης Αναστασίας Νάσιου, που έχασε άδικα τη ζωή της στο τραγικό δυστύχημα...

Ελένη Μενεγακη: Η κόρη της Βαλέρια έγινε 18 ετών

Η χθεσινή μέρα είχε ξεχωριστή σημασία για την Ελένη Μενεγάκη καθώς η κόρη της Βαλέρια Λάτσιου γιόρτασε τα γενέθλιά της και η διάσημη παρουσιάστρια...

Βρέφος μόλις 7 ημερών έφυγε από τη ζωή – Οι γονείς του το μετέφεραν αρχικά σε κτηνιατρείο

Θλίψη έχει προκαλέσει από χθες η είδηση του θανάτου ενός βρέφους μόλις 7 ημερών στην Καλλιθέα Το μωρό είχαν μεταφέρει σε κατάσταση σοκ ο πατέρας...

Οι Μυκηναίοι: Δύναμη, πόλεμος και επιβλητική αρχιτεκτονική

Με την παρακμή των Μινωιτών, στο προσκήνιο εμφανίζονται οι Μυκηναίοι της ηπειρωτικής Ελλάδας Πρόκειται για έναν πιο πολεμικό πολιτισμό, κάτι που αντικατοπτρίζεται έντονα στην τέχνη...

Ρουμανία-ΠΑΟΚ: Με ειδικές πτήσεις ο επαναπατρισμός των θυμάτων και των τραυματιών

Σε κλίμα βαθιάς οδύνης αναμένονται σήμερα στη Θεσσαλονίκη οι επτά σοροί των φιλάθλων του ΠΑΟΚ που έχασαν τη ζωή τους στο σοκαριστικό δυστύχημα στη...

Εφυγε από τη ζωή η μητέρα του Γρηγόρη Αρναούτογλου

Μαμά αυτό ήταν… τέλειωσε, πήγαινε να ξεκουραστείς, ταλαιπωρήθηκες πολύ, δεν μπορούσαμε πια να κάνουμε τίποτα άλλο… Σε ευχαριστώ για όλα… ευτυχώς προλάβαμε και τα...

Ο Παρθενώνας: Η απόλυτη ισορροπία

Ο Παρθενώνας δεν είναι απλώς ένας ναός Είναι μαθηματική και αισθητική τελειότητα. Οι αρχιτέκτονες χρησιμοποίησαν οπτικές διορθώσεις, ελαφρές καμπύλες και τέλειες αναλογίες ώστε το κτίριο...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ