Η φωνή του Ρήγα Βελεστινλή για την παιδεία του Γένους

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ

Του Δημ. Κ. Κουτσουλέλου.

 

Επίτιμος Επόπτης Δημοτικής Εκπαιδεύσεως.

Όποιος ελεύθερα συλλογάται,

συλλογάται καλά.

Μια φωτεινή και ρωμαλέα μορφή της Ελληνικής Ιστορίας είναι ο Ρήγας Βελεστινλής, γιος φλογερού πατριώτη και γνήσιας Ελληνίδας, αναδείχθηκε αντάξιος γόνος των Παλαιών Φερών, πατρίδας του Ιάσονα. Στην όμορφη Θεσσαλική πόλη διδάχτηκε τα πρώτα γράμματα. Εδώ, περιδιαβάζοντας, κάτω απ’τους παχείς ίσκιους χιλιόχρονων δέντρων, θαυμάζοντας το φυσικό περιβάλλον και στενάζοντας για τη βαρύτατη σκλαβιά του Γένους, το φιλότιμο Ελληνόπουλο-ο Αντώνιος Κυριαζής- τραγούδησε τα κλέφτικα τραγούδια, οραματίστηκε ελεύθερη την Πατρίδα και αντίκρυσε τις χιονισμένες κορφές του Πηλίου και του Ολύμπου. Στη Ζαγορά και στ΄Αμπελάκια, κοντά σε φωτισμένους Δασκάλους, προικισμένους με ενθουσιαστική έφεση για τα γράμματα και ακαταπόνητη επιμέλεια, με γόνιμη φαντασία και εξαιρετική ευφυία, έθρεψε, με πλουσιότατη πνευματική και εθνική παράδοση, τη διψασμένη για μάθηση αγνή ψυχή του. Δάσκαλος, ύστερα, για ένα χρόνο, στον Κισσό, ένα χωριό του Ανατολικού Πηλίου, ανέπτυξε πλουσιότατη δράση και άφησε ζωντανό απ’εκεί το πέρασμά του.

Νέος ακόμη, εγκαταλείπει τη γενέθλια γη, με μεγάλο απόθεμα οδυνηρών εμπειριών απ’ τις Τουρκικές αντεκδικήσεις για τα Ορλωφικά και με άσβεστο μίσος κατά των τυράννων. Στην Κωνσταντινούπολη, στη Βλαχία και στη Βιέννη, παντού όπου βρίσκεται, γράφει, τυπώνει βιβλία, κηρύττει, τραγουδά, οργανώνει, κινείται, εμψυχώνει τους ομογενείς, αλληλογραφεί με τους δραστήριους Έλληνες, που ζουν στα πέρατα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η ανάσταση του Γένους, χρυσό και ατελεύτητο όνειρο των αιώνων της σκλαβιάς, έγινε επίμονη σκέψη του και ακοίμητη φροντίδα. Έτσι, η μορφή του προφήτη της αναστάσεως του Ελληνισμού, του πρωτόκλητου της της θυσίας και του πρωτομάστορα της ελευθερίας, έγινε το σύμβολο, που αναζητούσε η πίστη των υποδούλων. Υπήρξε η φλογερή δασκαλική ψυχή, την οποία περιβάλλουν ο φωτοστέφανος του μαρτυρίου και η αχλύδα του θρύλου.

Ο Ρήγας δεν υπήρξε μόνο ο φλογερός βάρδος της ελευθερίας και ο πρωτομάρτυρας της Ελληνικής Επαναστάσεως. Υπήρξε, πολύ περισσότερο, ο τολμηρός ενσαρκωτής του Νεοελληνικού Κράτους, με το Σύνταγμά του, μέσα στο Βαλκανικό και γενικότερα, τον Ευρωπαϊκό χώρο, πιστεύοντας στην τεράστια δύναμη της Ελληνικής Παιδείας, με ορθούς προσανατολισμούς και φωτεινούς ορίζοντες.

Σ’ εποχή που η καθολική εκπαίδευση δεν είχε καθιερωθεί ακόμη στην Ευρώπη, με το άρθρο 22, ορίζει: << Όλοι, χωρίς εξαίρεσιν, έχουν χρέος να ηξεύρουν γράμματα. Η Πατρίς έχει να καταστήση Σχολεία εις όλα τα χωρία, δια τα αρσενικά και θηλυκά παιδιά. Εκ των γραμμάτων γεννάται η προκοπή, με την οποίαν λάμπουν τα ελεύθερα Έθνη . Να εξηγούνται οι παλαιοί ιστορικοί συγγραφείς. Εις δε τας μεγάλας πόλεις να διδάσκεται η γαλλική και η ιταλική γλώσσα. Είς όλα τα Σχολεία η ελληνική να είναι απαραίτητος

Ακολουθεί τις απόψεις του Πατροκοσμά που πίστευε ότι “όλα τα παιδιά να μαθαίνουν γράμματα, που λαμπρύνουν τον νούν του μαθητού . Είχε συνθέσει ιδιαίτερο ποίημα, με τίτλο: Ύμνος προς την παιδείαν και πρόσκλησις των Μουσών εις την Ελλάδα. Είναι χαρακτηριστικό το απόσπασμα:

Η σοφία ας αστράψη

και το Γένος μας αςλάμψη

πάλιν το Ελληνικόν.

Και αι Μούσαι ας αρχίσουν

τα γλυκά να κελαδήσουν

ήχον τον μελωδικόν…

Τα αιτήματα αυτά εξακολουθούν να έχουν επικαιρότητα.

Τα κλασσικά γράμματα και η ελληνική γλώσσα, όπως αποκρυσταλλώνονται στο έργο των κορυφαίων του ελληνικού πολιτισμού, οφείλουν ν’αποτελούν το βάθρο της παιδείας μας, που αντλεί χυμούς απ’την ελληνική αρχαιότητα και τη βυζαντινή πνευματικότητα. Σήμερα, η περιρρέουσα την Κοινωνία μας ατμόσφαιρα είναι υλιστική και ευδαιμονιστική. Οι ηθικές δυνάμεις του τόπου μας είναι λίγες και οι αξίες της ζωής, διαρκώς, υποχωρούν, ώστε όλα να επιτρέπονται και όλα να γίνονται, χωρίς φραγμούς και τιμωρίες. Η ασεβής λύσσα των καταλυτικών καιρών μας καταστρέφει τα ιδανικά και το παρελθόν μας.

Τη γενική νοσηρή αυτή κατάσταση ακολουθεί, δυστυχώς, ως ευπαθής κοινωνική λειτουργία και η Παιδεία. Το πνεύμα του καλού αντιπαλαίει κατά του κακού και ολεθρίου πνεύματος, μέσα στην τραγική αντιφατικότητα της εποχής μας. Οι ελλοχεύουσες δυνάμεις της αρνήσεως ορθώνονται μπροστά μας απειλητικές και υπονομεύουν την ανθρώπινη προσωπικότητα. Η Ελληνική Παιδεία έπαψε να είναι γνήσια ανθρωπιστική και ανθρωποπλαστική λειτουργία. Χρειάζεται πίστη και ενατένιση προς το μέλλον. Η μοίρα του Ελληνικού Σχολείου είναι η μοίρα του Έθνους. Η Πατρίδα μας έζησε και θα ζήσει με μια Παιδεία Ελληνοχριστιανική, με την πίστη των ιδανικών της και τις υψηλές ανατάσεις της, που εκράτησε αλώβητη την Ορθοδοξία και αμόλυντο τον Ελληνισμό. Η φωνή του Ρήγα είναι πάντοτε ζωντανή και επίκαιρη.

Η Ιστορία εδικαίωσε απόλυτα τους αγώνες και τη θυσία του Ρήγα. Ο σπόρος του έπεσε σε αγαθή γη. Οι επερχόμενες γενιές δεν άργησαν να θερίσουν τους καρπούς του. Η απήχηση της ύψιστης προσφοράς του ήταν τεράστια. Παραμένει στη διαδρομή του χρόνου, μια παιδαγωγούσα και ιδανική Μορφή, ένα αιώνιο όνομα και μια λαμπρή δόξα.

Από το ανασκαμμένο χώμα-παρατηρεί ο Χρήστος Μαλεβίτσης – την επόμενη άνοιξη, απρόβαλε πλήθος από κόκκινες παπαρούνες. Οι οποίες επλατάγιαζαν στην αύρα και, μέσα στο άφθονο εαρινό φώς, μηνούσαν την ανάσταση.

Ποτισμένος με το αίμα της θυσίας, βλάστησε και γιγάντωσε στην εύκαρπη γή. Ο σπόρος, που έκαμε το μυστηριακό του κύκλο, ίδιο και απαράλλαχτο, απο καταβολής της ζωής. Τον κύκλο της μεταβάσεως απ’τον Άδη στη ζωή και της ανακλήσεως ενός Λαού στην ιστορική πορεία του. Πορεία του πάθους και της θυσίας.

Οι ιδέες του, οι στοχασμοί του και οι υποθήκες του για τη ζωή ενσαρκώνουν το έργο του και το παράδειγμά του και μας παρορμούν σε δράση και εργασία, για ενάρετο βίο και ψυχική ενατένιση, για πίστη και σφυρηλάτηση του ελληνικού μέλλοντος.

Ο μαρτυρικός θάνατος του Ρήγα και των επτά συντρόφων του, μέσα στα σκοτεινά και υγρά κελλιά του πύργου Νεμπόϊσα, στο παραποτάμιο φρούριο του Βελιγραδίου, άναψε τον ελληνικό δαυλό, που εφώτισε και φωτίζει ανέσπερα την ελληνική ιστορία, που έδειξε και δείχνει το ζωντανότερο δείγμα της αγωνιστικής διαθέσεως της Ελληνικής Φυλής:

Ήλιε μου να’σαι μαρτυριά,

το αίμα μου ως τη σταλαγματιά

για την Πατρίδα χύνω!…

Ξενητεμένε, μήπως μας στέλνεις χαιρετίσματα;

Μηνάς το γυρισμό σου;

Της δόξας ήρθεν ο καιρός; Ως πότε παλληκάρια;

Κ. Παλαμάς
Πηγή: Εφημερίδα ΕΣΤΙΑ.
Παρασκευή, 13 Μαρτίου 2015. ΠρωτοσελιδαΕιδήσεις

Το Ανάγλυφο της Επίσκυρος: Η Αρχαιότερη Απεικόνιση Ποδοσφαίρου

Το Ποδόσφαιρο στην Αρχαία Ελλάδα δεν είναι απλώς μια σύγχρονη εφεύρεση Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας, ένα από τα σημαντικότερα μουσεία του κόσμου, φυλάσσεται...

Μαρω Κοντού: Υπό στενή ιατρική παρακολούθηση στο νοσοκομείο Αττικόν

Στο νοσοκομείο «Αττικόν» νοσηλεύεται από χθες το βράδυ η σπουδαία ηθοποιός του ελληνικού κινηματογράφου, Μάρω Κοντού Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΠΟΕΔΗΝ, Μιχάλη Γιαννακό, η...

Μάνος Χατζιδάκις: Η μεγαλύτερη μουσική ιδιοφυία της χώρας μας

Ο Μάνος (Εμμανουήλ) Χατζιδάκις (Ξάνθη, 23 Οκτωβρίου 1925 – Αθήνα, 15 Ιουνίου 1994) ήταν κορυφαίος Έλληνας συνθέτης και ποιητής. Είναι Βραβευμένος με Βραβείο Όσκαρ. Θεωρείται...

Σάλος με όσα είπε ο Γιώργος Λιάγκας για όσους σχολιάζουν στα social media: Στο διαδίκτυο δεν είναι σοβαροί, είναι μα……

Λιάγκας κατά του διαδικτύου: «Δεν είναι σοβαροί, είναι μα…..» Σε έντονη παρέμβασή του στην εκπομπή «Το Πρωινό» της ANT1, ο Γιώργος Λιάγκας ξέσπασε και δεν...

Θοδωρής Κολυδάς: Ενημέρωση για τον καιρό σήμερα 16 Ιουνίου

Η ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΑΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΙΡΟ 16 6 2026 Η νέα ενημέρωση για τον καιρό παρουσιάζει με απλό και καθαρό τρόπο την εξέλιξη της ατμοσφαιρικής...

Γοργίας ο Λεοντίνος: Ο σοφιστής που προσέγγισε τον μηδενισμό στην αρχαία Ελλάδα

Γοργίας ο Λεοντίνος: Η νοοτροπία και ο μηδενισμός στην αρχαία Ελλάδα Ο Γοργίας ο Λεοντίνος ήταν κορυφαίος σοφιστής της αρχαίας Ελλάδας. Το έργο και η...

Από τον Αριστοτέλη στην Επιστήμη: Πώς η αρχαία σκέψη αποκάλυψε τη σχέση ευφυίας και ψυχικής διάθεσης

Οι Σπαρτιάτες και ο Πραγματικός Φόβος τους Οι Σπαρτιάτες έμειναν γνωστοί ως ατρόμητοι πολεμιστές. Όμως, η πραγματική δύναμη της πόλης τους δεν βασίστηκε μόνο στον...

Αρχαία Διατροφή: Η Θρέψη των Ολυμπιονικών

Η διατροφή των αρχαίων Ελλήνων αθλητών Αποτελεί ένα συναρπαστικό πεδίο μελέτης που αποκαλύπτει όχι μόνο τις διατροφικές τους συνήθειες, αλλά και την εξελισσόμενη κατανόηση...

Σάλος με τον Μάρκο Σεφερλή στην συνέντευξη του στον Γρηγόρη Μπάκα

Μάρκος Σεφερλής: «Όλος ο κόσμος θέλει να γελάει κι αυτός που θέλει πραγματικά να γελάσει, επιλέγει εμένα, είτε στο θέατρο, είτε στην τηλεόραση.»

Είμαστε πια πρωταθλητές: Το τραγούδι του καλοκαιριού του 1987 που πήραμε το Ευρωμπάσκετ – Το θυμάσαι;

Η κατάκτηση του Ευρωμπάσκετ του 1987 υπήρξε η πρώτη μεγάλη επιτυχία του Ελληνικού μπασκετ και άλλαξε για πάντα την σχέση μας με το συγκεκριμένο...

Θοδωρής Κολυδάς: Η Αθήνα μπαίνει σε τροχιά σταδιακής ανόδου της θερμοκρασίας

Η Αθήνα μπαίνει σε τροχιά σταδιακής ανόδου της θερμοκρασίας Μετά από μια μικρή ανάπαυλα στα μέσα της περιόδου, ο υδράργυρος ανεβαίνει εκ νέου και προσεγγίζει...

Χαμός στο YFSF: Ο Παναγιώτης Ραφαηλίδης «γίνεται» Μιχάλης Ρέππας και αφήνει τον Χαραλαμπίδη άφωνο

Χαμός στο νέο  επεισόδιο του Your Face Sounds Familiar (YFSF) στον ANT1, οπου ο Παναγιώτης Ραφαηλίδης έδωσε μια από τις πιο εντυπωσιακές εμφανίσεις της...

Σπέτσες: Το Νησί της Μπουμπουλίνας και της Ναυτικής Παράδοσης

Οι Σπέτσες αποτελούν έναν από τους πιο ξεχωριστούς προορισμούς της Ελλάδας συνδυάζοντας τη μακραίωνη ιστορία, την αρχοντική αρχιτεκτονική και το φυσικό κάλλος. Βρίσκονται στην είσοδο...

Κωνσταντίνος Μητσοτάκης και Ανδρέας Παπανδρέου μαζί στο ΣΕΦ στο έπος του Ευρωμπασκετ του 1987

Ο Χρήστος Σαρτζετάκης, ΠτΔ, ο Ανδρέας Παπανδρέου και ο Κωνσταντινος Μητσοτακης κάθονται στην πρώτη σειρά στο ΣΕΦ στον αγώνα που η εθνικη μας ομάδα...

Βώλακας Τήνου: Ένα Γεωλογικό Θαύμα

Ένα μικρό, ορεινό χωριό στην καρδιά της Τήνου Ο Βώλακας, ή Βώλαξ, είναι ένα μικρό, ορεινό χωριό στην καρδιά της Τήνου, ένα από τα πιο...

Ο θρίαμβος του Ευρωμπάσκετ του 1987

14 Ιουνίου 1987 - Η ημέρα που η Ελλάδα πανηγύρισε το πρώτο της μεγάλο αθλητικό τρόπαιο σε ομαδικό άθλημα Η ημέρα που το μπάσκετ ένωσε...

Θεανώ η Θουρία: Η Σύζυγος του Πυθαγόρα και Πρωτοπόρος Αστρονόμος της Αρχαιότητας

Η αρχαία Ελλάδα, ένα λίκνο φιλοσοφίας και επιστημονικής σκέψης, ανέδειξε πλήθος λαμπρών προσωπικοτήτων Ανάμεσά τους, η Θεανώ η Θουρία, σύζυγος του μεγάλου Πυθαγόρα, ξεχωρίζει όχι...

Ο Τραμπ έχει γενέθλια – Γίνεται 80

Ο Λευκός Οίκος γιορτάζει τα 80α γενέθλια του Προέδρου Τραμπ Στις 14 Ιουνίου 2026, ο Λευκός Οίκος δημοσίευσε ένα θερμό μήνυμα στο X (πρώην Twitter)...

Ήλιος της Βεργίνας: Προέλευση, συμβολισμός και ρόλος του στην ελληνική πολιτιστική κληρονομιά

Τι Είναι Πραγματικά ο Ήλιος της Βεργίνας; Ο Ήλιος της Βεργίνας, γνωστός και ως «Αστέρι της Βεργίνας», αποτελεί ένα αρχαίο διακοσμητικό μοτίβο. Βρέθηκε για πρώτη...

Αριστοτελική Έννοια της Φύσης: Μορφή, Ψυχή και Βιολογική Διαφορετικότητα

Τι Είναι η Φύση για τον Αριστοτέλη; Η έννοια της φύσης, όπως τη διατύπωσε ο Αριστοτέλης, κυριάρχησε στη δυτική σκέψη και τον ισλαμικό κόσμο από...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ