Ο υπουργός Παιδείας της Πολωνίας Πρζέμισλαβ Τσάρνεκ δήλωσε ότι «έχει λάβει μέτρα» για την έκδοση τον Γιαροσλάβ Χούνκα, τον 98χρονο Ουκρανό βετεράνο της μεραρχίας των Ναζί “SS Galizien” που τιμήθηκε με θέρμη από Καναδούς βουλευτές την περασμένη εβδομάδα, γράφει το Politico.
Κατά την επίσκεψη του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι στον Καναδά την περασμένη Παρασκευή, ο πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων Άντονι Ρότα παρουσίασε τον Χούνκα ως «Ουκρανό ήρωα που πολέμησε εναντίον των Ρώσων για την ανεξαρτησία της Ουκρανίας στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο», προκαλώντας χειροκροτήματα από τους βουλευτές.
Αλλά το αφιέρωμα πυροδότησε ένα κύμα κριτικής από εβραϊκές οργανώσεις, ομάδες ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ηγέτες σε όλο τον κόσμο, καθώς ο Χούνκα πολέμησε ως μέρος της 1ης ουκρανικής μεραρχίας – επίσης γνωστή ως 14η Μεραρχία Πεζικού “SS Galizien”, η οποία πολέμησε υπό τη διοίκηση των Ναζί στο πλευρό της χιτλερικής Γερμανίας ενάντια στον Κόκκινο Στρατό.
«Λαμβάνοντας υπόψη τα σκανδαλώδη γεγονότα στο Καναδικό Κοινοβούλιο, όπου παρουσία του Προέδρου Ζελένσκι ήταν επίτιμο μέλος του εγκληματικού ναζιστικού σχηματισμού “SS Galizien”, έχω λάβει μέτρα για πιθανή έκδοση αυτού του ατόμου στην Πολωνία», δήλωσε ο Τσάρνεκ στο δίκτυο X ([πρώην Twitter).
Σε επιστολή του προς το Πολωνικό Ινστιτούτο Εθνικής Μνήμης, ένα όργανο που μελετά και διερευνά εγκλήματα του παρελθόντος κατά του πολωνικού έθνους, ο Τσάρνεκ ζήτησε να «διερευνήσει επειγόντως» εάν ο Χούνκα καταζητείται για εγκλήματα κατά του πολωνικού πληθυσμού εβραϊκής καταγωγής, προσθέτοντας ότι «τα σημάδια τέτοιων εγκλημάτων αποτελούν λόγο για αίτηση στον Καναδά για την έκδοσή του».
Ο Καναδός πρωθυπουργός Τζάστιν Τριντό δήλωσε στα μέσα ενημέρωσης ότι η κατάσταση είναι «εξαιρετικά ανησυχητική» και «βαθιά ανησυχητική» για τον Καναδά. Ο Άντονι Ρότα ζήτησε από τότε συγγνώμη και είπε ότι αναλαμβάνει την «πλήρη ευθύνη» για το περιστατικό.
«Αυτό που συνέβη την Παρασκευή είναι εντελώς απαράδεκτο», πρόσθεσε την Τρίτη η Καναδή υπουργός Εξωτερικών Μέλανι Τζολί. «Αυτό ήταν μια ντροπή για το Σώμα και τους Καναδούς, και νομίζω ότι ο Πρόεδρος πρέπει να ακούσει τα μέλη του Σώματος και να παραιτηθεί». Εν τω μεταξύ, ο Ρότα παραιτήθηκε.
Η αντιπολίτευση και αρκετοί σχολιαστές στον Καναδά πιστεύουν ότι ο πρωθυπουργός Τριντό είναι υπεύθυνος για το σκάνδαλο με την απόδοση φόρου τιμής σε έναν βετεράνο των SS, αναφέρουν οι New York Times.
Η Λόρι Τέρνμπουλ, καθηγήτρια δημοσίων και διεθνών σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Dalhousie στο Χάλιφαξ, είπε ότι δεν υπάρχει αμφιβολία ότι «πρόκειται για πραγματικό λάθος» από την πλευρά του προέδρου της Βουλής.
«Αλλά αυτό δεν έχει σημασία. Το γεγονός είναι ότι εξακολουθούμε να είμαστε μια χώρα που έκανε τον Ζελένσκι να χειροκροτεί κάποιον που πολέμησε για τους Ναζί. Δεν βλέπω πώς μπορεί να επιλυθεί αυτό χωρίς κάποια αναγνώριση από τον πρωθυπουργό ότι συνέβη κάτι πραγματικά τρομερό», είπε η Τέρνμπουλ.
Οι New York Times σημειώνουν ότι ο Καναδάς έχει από καιρό τη θέση ότι η απλή συμμετοχή στη 14η Μεραρχία “SS Galizien” δεν συνιστά έγκλημα πολέμου, αν και τα άτομα μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνα για συγκεκριμένες φρικαλεότητες.
Το 1985, μια εθνική επιτροπή διαπίστωσε ότι δεν υπήρχαν στοιχεία ότι πρώην μέλη αυτής της μεραρχίας των SS που ζούσαν στον Καναδά εμπλέκονταν σε εγκλήματα πολέμου. Οι εβραϊκές οργανώσεις επέκριναν αυτή τη θέση και η οργή για την παρουσία ενός βετεράνου των SS στο κοινοβούλιο του Καναδά ανανέωσε τις εκκλήσεις για επανεξέτασή της.
“Ρωσική προπαγάνδα;”
Η Ρωσία προσπαθεί συνεχώς να χρησιμοποιεί διάφορα μέσα ενημέρωσης για να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη της Δύσης στην Ουκρανία, αλλά οι δυτικοί ηγέτες σχεδόν ποτέ δεν αντιδρούν, αντίθετα προτρέπουν το κοινό «να μην πέσει στην ρωσική προπαγάνδα». Αρχικά, η ίδια αντίδραση παρατηρήθηκε και για το σκάνδαλο με τον βετεράνο των SS. Οι καναδικές αρχές προσπαθούσαν ξεκάθαρα να το συγκαλύψουν. Αλλά τελικά, ο πρόεδρος της Καναδικής Βουλής των Κοινοτήτων ζήτησε συγγνώμη και στη συνέχεια αναγκάστηκε να παραιτηθεί.
Ο ουκρανικός υπερεθνικισμός είναι ανεκτός ακόμη στη Δύση
Ταυτόχρονα, ο ουκρανικός ακραίος εθνικισμός ήταν παραδοσιακά ανεκτός στη Δύση, και ιδιαίτερα στις Ηνωμένες Πολιτείες, για δύο λόγους.
Πρώτον, έγινε αντιληπτό ως απαραίτητο στοιχείο στον αγώνα κατά της Ρωσίας (και ακόμη περισσότερο τώρα, κατά τη διάρκεια του πλήρους πολέμου).
Δεύτερον, λόγω της μεγάλης επιρροής των εκπροσώπων της ουκρανικής διασποράς στον καθορισμό της πολιτικής της Ουάσιγκτον σχετικά με την Ουκρανία.
Ωστόσο, όταν τα εθνικιστικά θέματα ξεπερνούν τα σύνορα της χώρας (παύουν να είναι «για εσωτερική κατανάλωση»), η αντίδραση, όπως έδειξε το σκάνδαλο στο καναδικό κοινοβούλιο, μπορεί να είναι οξεία.
Ταυτόχρονα, η επιρροή των εθνικιστών και της ακροδεξιάς στην Ουκρανία αυξήθηκε σαφώς κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Τα αποσπάσματα που δημιουργήθηκαν με βάση τις οργανώσεις τους (για παράδειγμα «Αζόφ») είναι από τα πιο διάσημα, δραστήρια και προπαγανδισμένα από τα ΜΜΕ.
Και μετά το τέλος του πολέμου, η ιδεολογική ασυμφωνία μεταξύ της «αριστερής» Δύσης και της «δεξιάς» Ουκρανίας μπορεί να γίνει ένα από τα προβλήματα στις σχέσεις του Κιέβου με τους δυτικούς συμμάχους του. Ειδικά λαμβάνοντας υπόψη τη φιλοδοξία για ένταξη στην ΕΕ, γράφει το δημοσίευμα.
Όσο για την Πολωνία, όπου στην εξουσία βρίσκονται τώρα δεξιοί συντηρητικοί και όχι αριστεροί φιλελεύθεροι, αυτή είναι μια ξεχωριστή περίπτωση. Εκεί, οι διεκδικήσεις για τον ουκρανικό εθνικισμό είναι άλλου είδους, που σχετίζονται με ιστορικές στιγμές που είναι θεμελιωδώς σημαντικές για την πολωνική δεξιά, γράφει επίσης η «Strana».
—