«Αναθεωρώντας την επιτυχία στην Ουκρανία». Με αυτό τον τίτλο, το Foreign Affairs σε άρθρο-παρέμβασή του, προτρέπει τις ΗΠΑ, να αλλάξου στρατηγική στον ρωσο-ουκρανικό πόλεμο, καθώς, όπως γράφει και στη συνέχεια, η υπερδύναμη της άλλης πλευράς του Ατλαντικού δεν αντέχει δύο πολέμους.
Η αντεπίθεση της Ουκρανίας φαίνεται να έχει σταματήσει, αναφέρεται στο άρθρο, καθώς ο υγρός και κρύος καιρός ολοκληρώνει την προσπάθεια του Κιέβου να αναστρέψει τη ρωσική επιθετικότητα. Ταυτόχρονα, η πολιτική βούληση να συνεχιστεί η παροχή στρατιωτικής και οικονομικής υποστήριξης στην Ουκρανία έχει αρχίσει να διαβρώνεται τόσο στις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και στην Ευρώπη. Αυτές οι συνθήκες απαιτούν μια συνολική επανεκτίμηση της τρέχουσας στρατηγικής.
Μια τέτοια επανεκτίμηση αποκαλύπτει μια δυσάρεστη αλήθεια: ότι η Ουκρανία και η Δύση βρίσκονται σε μια μη βιώσιμη τροχιά, που χαρακτηρίζεται από μια κραυγαλέα αναντιστοιχία μεταξύ των σκοπών και των διαθέσιμων μέσων. Οι πολεμικοί στόχοι του Κιέβου -η εκδίωξη των ρωσικών δυνάμεων από την ουκρανική γη και η πλήρης αποκατάσταση της εδαφικής του ακεραιότητας, συμπεριλαμβανομένης της Κριμαίας- παραμένουν νομικά και πολιτικά απαράβατοι. Αλλά στρατηγικά είναι απρόσιτοι, σίγουρα για το εγγύς μέλλον και πολύ πιθανόν και για αργότερα.
Χάραξη εφικτών στόχων
Ήρθε η ώρα για την Ουάσιγκτον να ηγηθεί των προσπαθειών για τη χάραξη μιας νέας πολιτικής που θέτει εφικτούς στόχους και ευθυγραμμίζει τα μέσα και τους στόχους. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να ξεκινήσουν διαβουλεύσεις με την Ουκρανία και τους ευρωπαίους εταίρους τους σχετικά με μια στρατηγική που θα επικεντρώνεται στην ετοιμότητα της Ουκρανίας να διαπραγματευτεί μια ενδεχόμενη κατάπαυση του πυρός με τη Ρωσία και να αλλάξει ταυτόχρονα τη στρατιωτική της συμπεριφορά. Το Κίεβο δεν θα παραιτηθεί από την αποκατάσταση της εδαφικής ακεραιότητας ή από το να θεωρεί τη Ρωσία οικονομικά και νομικά υπεύθυνη για την επιθετικότητά της, αλλά θα αναγνωρίσει ότι οι βραχυπρόθεσμες προτεραιότητές του πρέπει να μετατοπιστούν από την προσπάθεια απελευθέρωσης περισσότερων εδαφών στην υπεράσπιση και επιδιόρθωση του 80% της χώρας που εξακολουθεί να βρίσκεται υπό τον έλεγχό του.
Η Ρωσία μπορεί κάλλιστα να απορρίψει την προσφορά της Ουκρανίας για κατάπαυση του πυρός. Αλλά ακόμα κι αν το Κρεμλίνο αποδειχτεί αδιάλλακτο, η στροφή της Ουκρανίας από την επίθεση στην άμυνα θα περιόριζε τη συνεχιζόμενη απώλεια των στρατιωτών της, θα της επέτρεπε να διοχετεύσει περισσότερους πόρους για μακροπρόθεσμη άμυνα και ανασυγκρότηση και θα ενίσχυε τη δυτική υποστήριξη δείχνοντας ότι το Κίεβο έχει μια εφαρμόσιμη στρατηγική. Μακροπρόθεσμα, αυτός ο στρατηγικός άξονας θα καταστήσει σαφές στη Ρωσία ότι δεν μπορεί απλώς να ελπίζει ότι θα ξεπεράσει την Ουκρανία και την προθυμία της Δύσης να τη στηρίξει. Αυτή η συνειδητοποίηση μπορεί τελικά να πείσει τη Μόσχα να μετακινηθεί από το πεδίο της μάχης στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων – μια κίνηση που θα ήταν προς όφελος της Ουκρανίας, καθώς η διπλωματία προσφέρει τον πιο ρεαλιστικό δρόμο για τον τερματισμό όχι μόνο του πολέμου αλλά και, μακροπρόθεσμα, της ρωσικής κατοχής του ουκρανικού εδάφους.
Ένα ποτήρι μισοάδειο ή μισογεμάτο;
Η τρέχουσα κατάσταση στο πεδίο της μάχης δίνει μια εικόνα μισογεμάτου ή μισοάδειου ποτηριού. Από τη μία πλευρά, η Ουκρανία έχει επιδείξει εκπληκτική αποφασιστικότητα και ικανότητα, όχι μόνο αρνούμενη την προσπάθεια της Ρωσίας να την υποτάξει, αλλά και παίρνοντας πίσω ένα σημαντικό μέρος της επικράτειας που κατέλαβε η Ρωσία πέρυσι. Από την άλλη πλευρά, είναι το τεράστιο ανθρώπινο και οικονομικό κόστος του πολέμου και η πραγματικότητα ότι η Ρωσία έχει καταφέρει, τουλάχιστον προς το παρόν, να χρησιμοποιήσει τη βία για να καταλάβει ένα μεγάλο κομμάτι της επικράτειας της Ουκρανίας. Παρά την πολυαναγγελθείσα αντεπίθεση της Ουκρανίας, η Ρωσία έχει κερδίσει στην πραγματικότητα περισσότερο έδαφος κατά τη διάρκεια του 2023 από ό,τι η Ουκρανία. Συνολικά, καμία πλευρά δεν έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο. Οι ουκρανικές και οι ρωσικές δυνάμεις έχουν φτάσει σε αδιέξοδο.
Τι πρέπει, λοιπόν, να γίνει; Μια επιλογή για τη Δύση είναι να συνεχίσει να παρέχει τεράστια ποσότητα όπλων στην Ουκρανία με την ελπίδα ότι κάτι τέτοιο θα επιτρέψει στις δυνάμεις της να νικήσουν τελικά τις δυνάμεις της Ρωσίας. Το πρόβλημα είναι ότι ο στρατός της Ουκρανίας δεν δείχνει σημάδια ότι μπορεί να σπάσει τις τρομερές άμυνες της Ρωσίας, ανεξάρτητα από το πόσο καιρό και πόσο σκληρά πολεμά. Η άμυνα τείνει να έχει το πλεονέκτημα έναντι της επίθεσης και οι ρωσικές δυνάμεις σκάβονται πίσω από μίλια ναρκοπεδίων, χαρακωμάτων, παγίδων και οχυρώσεων. Η Δύση μπορεί να στείλει περισσότερα άρματα μάχης, πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς και τελικά μαχητικά αεροσκάφη F-16. Αλλά δεν υπάρχει σφαίρα ικανή να ανατρέψει την παλίρροια στο πεδίο της μάχης.
Ο χρόνος δεν θα είναι με το μέρος της Ουκρανίας εάν ένας πόλεμος υψηλής έντασης διαρκέσει επ’ αόριστον. Η οικονομία της Ρωσίας και η αμυντική της βιομηχανία έχουν πολεμική βάση. Η Μόσχα εισάγει επίσης όπλα από τη Βόρεια Κορέα και το Ιράν και έχει πρόσβαση σε καταναλωτικά είδη που περιέχουν τεχνολογία που μπορεί να επαναχρησιμοποιήθει για στρατιωτικές χρήσεις. Σε περίπτωση που η Ρωσία χρειαστεί να ενισχύσει τη στρατιωτική της παρουσία στην Ουκρανία, έχει μια μεγάλη δεξαμενή ανθρώπινου δυναμικού την οποία μπορεί να αξιοποιήσει. Η Ρωσία βρήκε επίσης νέες αγορές για την ενέργειά της, ενώ οι κυρώσεις είχαν μόνο μέτρια επίδραση στη ρωσική οικονομία. Ο Πούτιν εμφανίζεται πολιτικά ασφαλής και ελέγχει τους μοχλούς εξουσίας, από τον στρατό και τις υπηρεσίες ασφαλείας μέχρι τα μέσα ενημέρωσης και τη δημόσια αφήγηση.
Η Ουκρανία κουράζεται
Εν τω μεταξύ, στην Ουκρανία, στρατιώτες και άμαχοι εξακολουθούν να χάνουν τη ζωή τους, ο στρατός εξαντλεί τα αποθέματα όπλων του και η οικονομία έχει συρρικνωθεί κατά περίπου το ένα τρίτο (αν και έχει αρχίσει να δείχνει σημάδια ανάπτυξης). Μεταξύ των δυτικών υποστηρικτών της Ουκρανίας, η κούραση της Ουκρανίας αρχίζει να επηρεάζει την ετοιμότητά τους να διατηρήσουν τη ροή υποστήριξης προς το Κίεβο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν στο επίκεντρο της παροχής δυτικής βοήθειας στην Ουκρανία, αλλά η αντίθεση στην παροχή σημαντικών ποσών περαιτέρω βοήθειας αυξάνεται στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, αποτρέποντας μέχρι στιγμής τα αιτήματα της κυβέρνησης Μπάιντεν για νέα χρηματοδότηση. Ο κύριος υποψήφιος για το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών για την προεδρία, ο πρώην πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, έχει ιστορικό να συμπαρατάσσεται με τη Ρωσία και να αποστασιοποιείται από τους εταίρους των Ηνωμένων Πολιτειών—συμπεριλαμβανομένης της Ουκρανίας. Το ότι ο Τραμπ προηγείται του Μπάιντεν σε βασικές πολιτείες ενισχύει την αβεβαιότητα σχετικά με την τροχιά της πολιτικής των ΗΠΑ.
Η επίθεση της 7ης Οκτωβρίου της Χαμάς στο Ισραήλ και η επακόλουθη σύγκρουση στη Γάζα έχουν επίσης τραβήξει την προσοχή του κόσμου, υποβιβάζοντας τον πόλεμο στην Ουκρανία. Το θέμα δεν είναι μόνο ότι η Ουάσιγκτον αποσπάται, αλλά και ότι ο στρατός των ΗΠΑ έχει μόνο πεπερασμένους πόρους και η αμυντική βιομηχανική βάση τους έχει πολύ περιορισμένη παραγωγική ικανότητα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι αδύνατες καθώς υποστηρίζουν δύο εταίρους που εμπλέκονται σε θερμούς πολέμους. Οι αμυντικοί αναλυτές διακηρύσσουν ήδη την αμυντική στρατηγική του έθνους «αφερέγγυα».. Άλλοι υποστηρίζουν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να αφιερώσουν την προσοχή και τους πόρους τους στις στρατηγικές προκλήσεις στον Ινδο-Ειρηνικό.
Δεν θα είναι πολιτικά εύκολο ούτε για την Ουκρανία ούτε για τη Δύση να αντιμετωπίσουν αυτές τις απογοητευτικές στρατηγικές πραγματικότητες. Αλλά είναι πολύ προτιμότερο τόσο για το Κίεβο όσο και για τους υποστηρικτές του να υιοθετήσουν μια νέα στρατηγική που επαναφέρει τους στόχους και τα μέσα σε ισορροπία παρά να συνεχίσουν να ακολουθούν μια πορεία που οδηγεί σε αδιέξοδο – και η οποία θα μπορούσε, σύντομα, να επιφέρει απότομη πτώση στη δυτική υποστήριξη προς την Ουκρανία.
«Ναι» σε κατάπαυση πυρός
Η Ουάσιγκτον πρέπει να αναλάβει ηγετικό ρόλο στην έναρξη διαβουλεύσεων με την Ουκρανία και τους δυτικούς συμμάχους με στόχο να πείσουν το Κίεβο να ζητήσει κατάπαυση του πυρός. Η Δύση δεν πρέπει να πιέσει την Ουκρανία να εγκαταλείψει την αποκατάσταση των συνόρων της του 1991. Ωστόσο, πρέπει να επιδιώξει να πείσει τους Ουκρανούς ότι πρέπει να υιοθετήσουν μια νέα στρατηγική για την επιδίωξη των στόχων τους.
Μια κατάπαυση του πυρός θα έσωζε ζωές, θα επέτρεπε την έναρξη της οικονομικής ανασυγκρότησης και θα επέτρεπε στην Ουκρανία να αφιερώσει τα εισερχόμενα δυτικά όπλα για να επενδύσει στη μακροπρόθεσμη ασφάλειά της αντί να τα ξοδέψει σε ένα αδιέξοδο πεδίο μάχης. Οι ακριβείς όροι της κατάπαυσης του πυρός – ο χρόνος, η ακριβής τοποθεσία μιας γραμμής επαφής, οι διαδικασίες για την απόσυρση των όπλων και των δυνάμεων, οι διατάξεις για παρατήρηση και επιβολή – θα πρέπει να τεθούν υπό ευρεία διεθνή εποπτεία,, υπό την αιγίδα είτε των Ηνωμένων Εθνών είτε του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη.
Η κατάπαυση του πυρός θα τεθεί σε ισχύ μόνο εάν η Ουκρανία και η Ρωσία συμφωνήσουν με τους όρους της. Η συμμόρφωση της Μόσχας δεν αποκλείεται. Οι ρωσικές δυνάμεις έχουν υποστεί σοβαρές απώλειες στο πεδίο της μάχης και η επιθετική πράξη του Κρεμλίνου έχει σαφώς γυρίσει μπούμερανγκ, ενισχύοντας το ΝΑΤΟ, τη διατλαντική συνοχή και την αποφασιστικότητα της Ουκρανίας να απελευθερωθεί για πάντα από τη σφαίρα επιρροής της Ρωσίας. Ο Πούτιν μπορεί απλώς να αδράξει την ευκαιρία για να σταματήσει την αιματοχυσία.
Ωστόσο, είναι πολύ πιο πιθανό η Μόσχα να απορρίψει μια πρόταση κατάπαυσης του πυρός. Ο Πούτιν εξακολουθεί να έχει επεκτατικούς πολεμικούς στόχους στην Ουκρανία και φαίνεται να πιστεύει ότι η Ρωσία έχει περισσότερη δύναμη διατήρησης από την Ουκρανία. Αναμφίβολα παρακολουθεί στενά τις δημοσκοπήσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες που υποδεικνύουν ότι η επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο είναι μια ρεαλιστική πιθανότητα, ένα αποτέλεσμα που σίγουρα θα αποδυναμώσει, αν δεν τερματίσει και τελείως την υποστήριξη των ΗΠΑ προς την Ουκρανία.
Ο πόλεμος παραμένει ένας πόλεμος της ρωσικής επιθετικότητας
Ακόμη και αν η Ρωσία απορρίψει μια προτεινόμενη κατάπαυση του πυρός, θα ήταν λογικό για το Κίεβο να το βάλει στο τραπέζι. Κάτι τέτοιο θα επιτρέψει στην Ουκρανία να πάρει την πολιτική πρωτοβουλία, υπενθυμίζοντας στους πολίτες στη Δύση και πέρα από αυτό ότι αυτός ο πόλεμος παραμένει ένας πόλεμος της ρωσικής επιθετικότητας. Η απόρριψη της κατάπαυσης του πυρός από το Κρεμλίνο θα βοηθούσε τις δυτικές κυβερνήσεις να διατηρήσουν και να ενισχύσουν τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας και να βοηθήσουν την Ουκρανία να περιορίσει τη μακροπρόθεσμη στρατιωτική και οικονομική υποστήριξη.
Είτε επιτύχει είτε όχι μια κατάπαυση του πυρός, η Ουκρανία πρέπει να στραφεί σε μια αμυντική στρατηγική, μακριά από την τρέχουσα επιθετική στρατηγική της. Η υπάρχουσα προσέγγιση του Κιέβου είναι μια προσέγγιση υψηλού κόστους και χαμηλών προοπτικών, που φέρνει τους Ουκρανούς στη δύσκολη θέση να ζητούν απεριόριστη δυτική βοήθεια για λογαριασμό μιας προσπάθειας με μειωμένες πιθανότητες επιτυχίας. Αντίθετα, η Ουκρανία θα πρέπει να επικεντρωθεί στη διατήρηση και την ανοικοδόμηση του εδάφους που ελέγχει τώρα, αντιστρέφοντας την εξίσωση επίθεσης-άμυνας και θέτοντας τη Ρωσία στη θέση να πρέπει να επωμιστεί το υπέρογκο κόστος της διεξαγωγής επιθετικών επιχειρήσεων κατά των καλά σκαμμένων ουκρανικών δυνάμεων. Ακόμη και όταν μεταπήδησε σε μια αμυντική στρατηγική κατά μήκος της πρώτης γραμμής, η Ουκρανία θα μπορούσε να συνεχίσει να χρησιμοποιεί όπλα μεγάλης εμβέλειας, ναυτικά μέσα και μυστικές επιχειρήσεις για να χτυπήσει ρωσικές θέσεις στις πίσω περιοχές και στην Κριμαία, αυξάνοντας το κόστος της συνέχισης της κατοχής. Και εάν προκύψουν σαφή στοιχεία ότι η στρατιωτική ικανότητα ή η βούληση της Ρωσίας παραπαίει, η Ουκρανία θα διατηρήσει την επιλογή να επιστρέψει σε μια στρατηγική με πιο επιθετικό προσανατολισμό.
Μια αλλαγή στρατηγικής θα ανατρέψει τα πράγματα στη Ρωσία, απαιτώντας από τις δυνάμεις της να επιτύχουν κάτι που έχουν δείξει μέχρι στιγμής ότι είναι ανίκανες: αποτελεσματικές επιθετικές επιχειρήσεις συνδυασμένων όπλων. Ταυτόχρονα, αυτή η μετατόπιση θα έσωζε ζωές και χρήματα για την Ουκρανία και θα μείωνε τις αμυντικές της ανάγκες από τη Δύση, κάτι που μπορεί να αποδειχθεί απαραίτητο εάν η υποστήριξη των ΗΠΑ πέσει και η Ευρώπη αφεθεί να κουβαλήσει το φορτίο.
Το να πείσουμε τον Ουκρανό Πρόεδρο Volodymyr Zelensky και το ουκρανικό κοινό να αλλάξουν πορεία δεν θα ήταν εύκολη υπόθεση, δεδομένης της δικαιοσύνης του σκοπού τους και όλων αυτών που έχουν ήδη θυσιαστεί. Αλλά η πραγματικότητα είναι ότι αυτό που ξεκίνησε ως πόλεμος ανάγκης για την Ουκρανία – ένας αγώνας για την ίδια την επιβίωσή της – έχει μετατραπεί σε έναν πόλεμο επιλογής, έναν αγώνα για την ανακατάληψη της Κριμαίας και μεγάλου μέρους της περιοχής του Ντονμπάς στην ανατολική Ουκρανία. Δεν είναι μόνο ένας πόλεμος που δεν μπορεί να κερδίσει. Κινδυνεύει επίσης να χάσει τη δυτική υποστήριξη με την πάροδο του χρόνου. Είναι πολύ πιο λογικό για την Ουκρανία να διασφαλίσει ότι το μεγαλύτερο μέρος της χώρας υπό τον έλεγχο του Κιέβου θα αναδειχθεί σε μια ευημερούσα και ασφαλή δημοκρατία παρά να διακινδυνεύσει το μέλλον του έθνους σε μια μακροχρόνια στρατιωτική προσπάθεια να διεκδικήσει εδάφη που εξακολουθούν να βρίσκονται υπό τον έλεγχο της Ρωσίας. Η ανάδειξη της Ουκρανίας ως επιτυχημένης και ανθεκτικής δημοκρατίας ικανής να υπερασπιστεί τον εαυτό της θα αποτελούσε ηχηρή ήττα της ρωσικής φιλοδοξίας.
Το στοίχημα
Οι φίλοι της Ουκρανίας στη Δύση μπορούν και πρέπει να γλυκάνουν αυτό που θα ήταν ένα πικρό χάπι για τους Ουκρανούς. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και επιλεγμένα μέλη του ΝΑΤΟ θα πρέπει να δεσμευτούν όχι μόνο για μακροπρόθεσμη οικονομική και στρατιωτική βοήθεια αλλά και για την εγγύηση της ανεξαρτησίας της Ουκρανίας. Αυτή η δέσμευση θα βασίζεται στο πρότυπο του άρθρου 4 της Συνθήκης του ΝΑΤΟ, το οποίο προβλέπει άμεσες διαβουλεύσεις κάθε φορά που απειλείται «η εδαφική ακεραιότητα, η πολιτική ανεξαρτησία ή η ασφάλεια» ενός μέλους. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία πρόσφατα ανακοίνωσε την πρόθεσή της να ξεκινήσει ενταξιακές διαπραγματεύσεις με το Κίεβο, θα πρέπει να επιταχύνει το χρονοδιάγραμμα ένταξης για την Ουκρανία και να της προσφέρει στο ενδιάμεσο ειδικό καθεστώς ΕΕ-lite. Οι δυτικοί σύμμαχοι θα πρέπει επίσης να ξεκαθαρίσουν ότι οι περισσότερες κυρώσεις κατά της Ρωσίας θα παραμείνουν σε ισχύ έως ότου οι ρωσικές δυνάμεις εγκαταλείψουν την Ουκρανία και ότι θα βοηθήσουν την Ουκρανία να αποκαταστήσει την εδαφική της ακεραιότητα.
Με πληροφορίες απο το ieidiseis.gr Πρωτοσελιδα – Ειδήσεις