Κεφάλαιο Δεύτερο: Στη φάκα του Φιλελευθερισμού

Κεφάλαιο Δεύτερο: Στη φάκα του Φιλελευθερισμού

Πιαστήκαμε σαν τρωκτικά στο δόλωμα, τυφλοί για την παγίδα που κρύβεται από πίσω.

Μετατρέψαμε τον φιλελευθερισμό σε δήθεν συνώνυμο της δημοκρατίας. Γιατί; Μα για ποιο άλλο λόγο βέβαια… Διότι είμαστε «Αιδώς Αργείοι»!

Ταυτίσαμε τη δημοκρατία με την άναρχη οχλοκρατία.

Διεκδικήσαμε ανερμάτιστα δικαιώματα, εξαφανίζοντας τις υποχρεώσεις μας. Μπερδέψαμε την πρόοδο με την προστυχιά και την ισότητα με την ισοπέδωση. Υποβαθμίσαμε τη συμμετοχή του πολίτη σε μια βολική ανάθεση ευθυνών.

Αφεθήκαμε στην αγκαλιά του φιλελευθερισμού, ο οποίος αποδεικνύεται ο μεγαλύτερος υπονομευτής της δημοκρατίας. Διότι δεν μπορεί να υπάρξει αυθεντικό δημοκρατικό πολίτευμα χωρίς ενεργούς πολίτες· η αληθινή δύναμη της δημοκρατίας βρίσκεται στην ικανότητα της κοινωνίας να αυτοδιοικείται, να θέτει τους δικούς της όρους στην καθημερινότητα και να μην περιμένει έτοιμες λύσεις από τρίτους. Το πώς ζούμε είναι, σε τελική ανάλυση, το αποτέλεσμα των δικών μας συλλογικών επιλογών. Αντί αυτού, ο φιλελευθερισμός ταυτίστηκε στείρα με τη δημοκρατία ως έννοιες ταυτόσημες. Στην πραγματικότητα, όμως, μόνο τέτοιες δεν είναι.

Η ιστορία και η σύγχρονη πραγματικότητα το αποδεικνύουν:

από τη μία πλευρά, η Αρχαία Αθήνα υπήρξε μια αυθεντική δημοκρατία χωρίς ίχνος του σύγχρονου φιλελεύθερου ατομικισμού. Από την άλλη πλευρά, σύγχρονα καθεστώτα, όπως αυτό της Κίνας ή των υπερκαπιταλιστικών μοναρχιών του Κόλπου, εφαρμόζουν τις αρχές της φιλελεύθερης ελεύθερης αγοράς και της οικονομικής παγκοσμιοποίησης, χωρίς να διαθέτουν ούτε ψήγμα δημοκρατικών ελευθεριών.

Έτσι, έχουμε φτάσει στο σημείο τα εκφυλισμένα και ιδιοτελή ήθη του ατομικισμού να υπαγορεύουν και να διαστρεβλώνουν τους νόμους, αντί οι νόμοι να παιδαγωγούν και να εξυψώνουν τα ήθη. Για καθαρά εθιμοτυπικούς λόγους και μόνο, συνεχίζουμε να ορίζουμε τη «φιλελεύθερη δημοκρατία» ως την εξουσία του λαού. Αλλά ποιου λαού; Αυτού που το μόνο που τον νοιάζει είναι οι ναρκισσιστικές ατομικές του ελευθερίες και τίποτε άλλο· αυτού που για να ικανοποιήσει το «εγώ» του καταδικάζει τη χώρα του στην απόλυτη παρακμή· αυτού που παραδίδει τα κλειδιά της πάτρωας γης του στους μεταμοντέρνους σουλτάνους των ανεξέλεγκτων αγορών, των υπερεθνικών τεχνοκρατών και των funds.

Διότι η κυριολεκτική εξουσία του λαού προϋποθέτει την ύπαρξη ενός συλλογικού δημοκρατικού υποκειμένου που ονομάζεται Πολίτης, και όχι ενός απομονωμένου, ιδιωτεύοντος ατόμου που σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να φέρει αυτόν τον τίτλο. Στη φάκα αυτή, ο πολίτης μετατρέπεται σε πελάτη και η κοινότητα σε μια απρόσωπη κοινωνία της αγοράς.

Σε αυτή τη «φιλελεύθερη δημοκρατία»,

η κυριαρχία του λαού εξαντλείται στο να συναινεί, ανά συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα, στην εξουσία αυτών που υποτίθεται ότι τον αντιπροσωπεύουν. Παύοντας να είναι πολιτικό υποκείμενο και λειτουργώντας απλά ως βουλοκέρι ξένων και εγχώριων οικονομικών συμφερόντων, ο λαός δίνει συνταγματική κάλυψη στους ίδιους τους δημίους του.

Η έξοδος, όμως, από αυτή την ιδεολογική φάκα δεν θα βρεθεί στην περαιτέρω παθητικότητα. Αν θέλουμε να πάψουμε να είμαστε τα τρωκτικά μιας προσχεδιασμένης παγίδας, οφείλουμε να σπάσουμε το καλούπι του «πελάτη». Η σωτηρία κρύβεται στην επανανακάλυψη της κοινότητας, στην επιστροφή των ηθών της συλλογικής ευθύνης και στη μετατροπή της ανάθεσης σε καθημερινή, ζωντανή πράξη.

Διότι ένα δημοκρατικό πολίτευμα, χωρίς ηθική και σκεπτόμενους ανθρώπους, οδηγεί στην αναρχία και την αποσύνθεση. Σε τέτοιες οριακές στιγμές ιστορικής σήψης, η κοινωνία εξαναγκάζεται να αναζητήσει τη σωτηρία ακόμη και στην πειθαρχία μιας στρατιωτικής παρέμβασης για να αποτραπεί ο γκρεμός, γιατί η χειρότερη μορφή τυραννίας δεν είναι άλλη από εκείνη της ηθικής διάβρωσης που κρύβεται πίσω από την κάλπη.

Μόνο όταν εμπεδώσουμε πώς είναι να λειτουργούμε ως Πολίτες, η δημοκρατία θα πάψει να είναι το προπέτασμα καπνού των αγορών και θα γίνει, επιτέλους, η πραγματική εξουσία του λαού.

Συντεχνίτης