“Στις Βρυξέλλες οι κατάσκοποι είναι παντού”, αυτό λέει ο Βέλγος υπουργός Δικαιοσύνης Πολ Βαν Τίγχελτ /Paul Van Tigchelt, ο οποίος προειδοποίησε σε συνέντευξή του ότι σκάνδαλα όπως το ΚατάρΓκέιτ/Qatargate και το ΤσάιναΓκέιτ/ Chinagate είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου της κατασκοπείας στη βελγική πρωτεύουσα.
Οι Βρυξέλλες φιλοξενούν όχι μόνο τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και το ΝΑΤΟ αλλά και περίπου 100 άλλους διεθνείς οργανισμούς και περίπου 300 ξένες διπλωματικές αποστολές.
Η αντικατασκοπεία του Βελγίου, που είναι υπεύθυνη για την ασφάλεια αυτών των ευρωπαϊκών και ΝΑΤΟϊκών οργανώσεων, αντιμετωπίζουν ολοένα και περισσότερο τη ρωσική εχθρότητα, την κινεζική κατασκοπεία και την επιστροφή της σκληροπυρηνικής γεωπολιτικής, είπε ο Βαν Τίγχελτ.
Το πρόβλημα είναι φυσικά κάθε άλλο παρά νέο, δεδομένου του ρόλου των Βρυξελλών στη διεθνή σκηνή.
«Λέγεται ότι η κατασκοπεία είναι το δεύτερο αρχαιότερο επάγγελμα στον κόσμο», είπε. Ως εκ τούτου, ο ευρωπαϊκός συντονισμός είναι βασικός και βελτιώνεται συνεχώς, δήλωσε ο Βαν Τίγχελτ, ο οποίος προς το παρόν προεδρεύει των συνεδριάσεων των υπουργών δικαιοσύνης της ΕΕ καθώς η χώρα του ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ.
Λόγω των κατασκοπευτικών απειλών, η βελγική κυβέρνηση έχει διπλασιάσει το ανθρώπινο δυναμικό των κρατικών υπηρεσιών ασφαλείας σε περίπου 1.000 υπαλλήλους. Η προτεραιότητά της έχει επίσης εν μέρει μετατοπιστεί από την αντιτρομοκρατική — μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι και τις Βρυξέλλες το 2015 και το 2016 — στην αντικατασκοπεία. Το Βέλγιο έχει επίσης επενδύσει σε αξιωματικούς συνδέσμους στην Ουάσιγκτον, τη Χάγη και το Μαρόκο.
Οι εξελισσόμενες απειλές
Το Βέλγιο είχε να αντιμετωπίσει πολλά σκάνδαλα κατασκοπείας υψηλού προφίλ τον τελευταίο καιρό. Υπάρχει το Qatargate, στο οποίο ύποπτοι που συνδέονται με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο φέρεται να δέχτηκαν χρήματα ή δώρα με αντάλλαγμα να κάνουν την προσφορά του Κατάρ. Το Μαρόκο και η Μαυριτανία φέρονται επίσης να βρίσκονται πίσω από επιχειρήσεις χρηματικής αντίθεσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Υπάρχει επίσης το Chinagate, με επίκεντρο τον Φρανκ Κρίγελμαν /Frank Creyelman του ακροδεξιού κόμματος Vlaams Belang. Ο Κρίγελμαν, ο οποίος δέχθηκε πυρά τον Δεκέμβριο μετά από τις συνομιλίες που διέρρευσαν μεταξύ του και ενός Κινέζου κατάσκοπου, λέγεται ότι επηρεάζει τη βελγική πολιτική με αντάλλαγμα δωροδοκίες για περισσότερα από τρία χρόνια.
Υπάρχουν και άλλες πιθανές απειλές καθώς το 2024 θα είναι έτος κλειδί, με το Βέλγιο και την ΕΕ να κατευθύνονται προς τις κάλπες.
Ως αποτέλεσμα, οι υπηρεσίες πληροφοριών πρέπει να προετοιμαστούν για χακάρισμα και παραπληροφόρηση, δήλωσε ο Βαν Τίγχελτ.
«Δεν είναι αδύνατο κάποια στιγμή ένα από αυτά τα καθεστώτα που δεν είναι τόσο κοντά μας να προσπαθήσει να παραποιήσει τις εκλογές παραβιάζοντας το σύστημα. Πρέπει να το γνωρίζουμε, καθώς είναι δυνατό».
«Το γεωπολιτικό πλαίσιο μας αναγκάζει να είμαστε λιγότερο αφελείς», είπε ο Βαν Τίγχελτ, δείχνοντας επίσης τη Ρωσία.
Συνολικά, το Βέλγιο έχει απελάσει τώρα 41 Ρώσους διπλωμάτες για φερόμενη κατασκοπεία. «Η Ρωσία δεν εισέβαλε απλώς στην Ουκρανία, αλλά εμπλέκεται επίσης σε υβριδικό πόλεμο… και εδώ».
Για κάθε δημοκρατία, η εύρεση της σωστής ισορροπίας για την ασφάλεια είναι δύσκολη, είπε ο Βαν Τίγχελτ. «Εάν το Βέλγιο αποφασίσει αύριο να περικόψει 10 δισεκατομμύρια ευρώ από την κοινωνική πρόνοια για να τα βάλει στην ασφάλεια, είναι εντάξει για μένα, αυτές είναι επιλογές που πρέπει να γίνουν. Μια δημοκρατία που τηρεί το κράτος δικαίου είναι σε κάποιο βαθμό πάντα ευάλωτη».
Τις επόμενες εβδομάδες, το βελγικό κοινοβούλιο πρόκειται να εγκρίνει νέους κανόνες που θα διευκολύνουν την τιμωρία όσων συλλαμβάνονται να κατασκοπεύουν.
Οι τρέχουσες διατάξεις χρονολογούνται από τη δεκαετία του 1930 και δεν κατατάσσουν την κατασκοπεία ως έγκλημα.
Αυτό κατέστησε, για παράδειγμα, πιο δύσκολη τη δίωξη του Κρίγελμαν, ο οποίος έχει διαγραφεί από το κόμμα Vlaams Belang στο πλαίσιο του σκανδάλου Chinagate.
Ενώ οι κανόνες κατασκοπείας του Βελγίου θα γίνουν αυστηρότεροι, ο Βαν Τίγχελτ προειδοποίησε ότι παραμένει δύσκολο να αποδειχθεί η κατασκοπεία ενώπιον δικαστή, καθώς οι διαβαθμισμένες πληροφορίες συχνά δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε ανοιχτές δικαστικές διαδικασίες.
Για τον υπουργό, η διεξαγωγή ποινικών ερευνών στο δικαστήριο είναι μόνο ένας από τους τρόπους δημιουργίας ενός «εχθρικού εργασιακού περιβάλλοντος» για τους κατασκόπους στο Βέλγιο.
Άλλοι τρόποι περιλαμβάνουν την απέλαση διπλωματών για τη συμμετοχή τους σε κατασκοπεία, την ανάκληση αδειών εργασίας και το κλείσιμο ερευνητικών ινστιτούτων που συνδέονται με την κατασκοπεία.
Για να δημιουργήσει ένα τέτοιο εχθρικό περιβάλλον εργασίας για τους κατασκόπους, το Βέλγιο θα πρέπει να συζητήσει να περιστρέφεται περισσότερο από την αμυντική αντικατασκοπεία στις επιθετικές μεθόδους, είπε ο Βαν Τίγχελτ, σύμφωνα με το Politico.
—