Το Κίεβο έχει αναπτύξει ένα βιομηχανικό μοντέλο που βασίζεται στην ταχύτητα, την αναπαραγωγιμότητα και το χαμηλό κόστος
Τα FPV («First Person View») drones, που χρησιμοποιούνται από τον πρώτο χειριστή και κατασκευάζονται με εμπορικά εξαρτήματα, καταστρέφουν άρματα μάχης πολλών εκατομμυρίων δολαρίων.
Η Ουκρανία έχει γίνει μια υπερδύναμη των μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Όχι από βιομηχανική φιλοδοξία, αλλά από υπαρξιακή ανάγκη.
Σε σχεδόν τέσσερα χρόνια πολέμου, μια χώρα με περιορισμένους πόρους, που κάποτε θεωρούνταν καταδικασμένη από αυτοαποκαλούμενους γεωπολιτικούς αναλυτές, έχει δημιουργήσει το πιο προηγμένο και δυναμικό οικοσύστημα στρατιωτικής ρομποτικής στον κόσμο.
Και ο τρόπος που διεξάγεται ο πόλεμος έχει αλλάξει: η κυριαρχία στους αιθέρες δεν ανήκει πλέον αποκλειστικά στα αεριωθούμενα ή τους πυραύλους κρουζ, αλλά και σε σμήνη φθηνών, ελαφρών, προσαρμόσιμων αεροσκαφών. Μη επανδρωμένα αεροσκάφη, στην καθομιλουμένη.
«Τέσσερα εκατομμύρια drones ετησίως»
Όπως εξηγεί το Bloomberg σε μια μακροσκελή έκθεση, η Ουκρανία παράγει σήμερα περίπου τέσσερα εκατομμύρια drones ετησίως, ένας αριθμός που δεν συγκρίνεται με τον υπόλοιπο κόσμο.
Για να διευκρινίσουμε, οι Ηνωμένες Πολιτείες παράγουν λίγο πάνω από εκατό χιλιάδες την ίδια περίοδο. Η ανωτερότητα της Ουκρανίας δεν έγκειται στην ισχύ πυρός, αλλά στην ταχεία εξέλιξη του σχεδιασμού της.
Ένα drone που αναπτύσσεται στο Κίεβο μπορεί να περάσει από τρεις εκδόσεις σε λίγους μήνες: μία δοκιμασμένη στο μέτωπο, μία βελτιωμένη στο εργαστήριο και μία βελτιωμένη με βάση δεδομένα που συλλέχθηκαν σε μάχη εναντίον των Ρώσων.
Στην καρδιά αυτού του μετασχηματισμού βρίσκονται τα drones με δυνατότητα προβολής πρώτου προσώπου (FPV)
Πρόκειται για μικρά αεροσκάφη, συχνά κατασκευασμένα με εμπορικά εξαρτήματα, τα οποία ελέγχονται από πιλότους που χρησιμοποιούν γυαλιά που μεταδίδουν ζωντανές εικόνες από μια ενσωματωμένη μικροκάμερα.
Ο χειριστής πετάει όπως σε βιντεοπαιχνίδι, αλλά με πραγματικά εκρηκτικά ωφέλιμα φορτία. Αυτά τα drones είναι όπλα κρούσης μικρής εμβέλειας, χαμηλού κόστους και ακριβείας που χρησιμοποιούνται για τη στόχευση τεθωρακισμένων οχημάτων, θέσεων, πεζικού ή οχημάτων logistics.
Τα ουκρανικά FPV drones αντιπροσωπεύουν το αρχέτυπο του ασύμμετρου πολέμου του 21ου αιώνα. Με κόστος 400-800 δολάρια το καθένα, μπορούν να καταστρέψουν ένα άρμα μάχης οκτώ εκατομμυρίων δολαρίων. Πλάνα αυτών των επιθέσεων, που μεταδόθηκαν σε χιλιάδες βίντεο από στρατιωτικές μονάδες, έδειξαν την παρακμή της θωράκισης ως σύμβολο άτρωτου.
Τα FPV, με το ελάχιστο περιθώριο σφάλματος και την ικανότητά τους να ελιγμούς σε στενούς χώρους, έκαναν την τάφρο ορατή και επομένως ευάλωτη.
Φθηνά υλικά – τεράστια ζημιά
Ο πόλεμος με μη επανδρωμένα αεροσκάφη επαναπροσδιορίζει επίσης το στρατηγικό κόστος του πολέμου. Σε μια επιχείρηση με την ονομασία Ιστός Αράχνης, η Ουκρανία χρησιμοποίησε 117 μη επανδρωμένα αεροσκάφη FPV για να χτυπήσει πέντε ρωσικές αεροπορικές βάσεις, προκαλώντας ζημιές σε πάνω από σαράντα αεροσκάφη, συμπεριλαμβανομένων στρατηγικών βομβαρδιστικών Tu-95 και Tu-22, με ζημιές που εκτιμώνται σε επτά δισεκατομμύρια δολάρια.
Αυτό αποδεικνύει ότι, στο νέο παράδειγμα πολέμου, το πλεονέκτημα ανήκει σε όσους ξέρουν πώς να κορεστούν το πεδίο με πολυάριθμα και αναλώσιμα συστήματα.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Άμυνας της Ουκρανίας, το Κίεβο αγόρασε 4,5 εκατομμύρια FPV drones το 2025, υπερδιπλάσια ποσότητα από το 2024, με συνολική αξία άνω των 2,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Το ενενήντα έξι τοις εκατό αυτών των αεροσκαφών θα παραχθεί τοπικά. Αυτό αποτελεί ένδειξη βιομηχανικής ωριμότητας: ένα σύστημα όπλων που γεννιέται σε συνεργεία εθελοντών αποτελεί πλέον αναπόσπαστο μέρος του κρατικού προϋπολογισμού και της εθνικής αμυντικής στρατηγικής.
Ο ουκρανικός στρατός δεν βασίζεται αποκλειστικά σε FPV
Ορισμένες εγχώριες εταιρείες έχουν αναπτύξει μια πλήρη γκάμα drones μεγάλης εμβέλειας, γνωστά στην ορολογία ως μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAV), όπως τα μοντέλα Liutyi και Beaver, ικανά να διεισδύσουν έως και 2.000 χιλιόμετρα στο ρωσικό έδαφος.
Επιπλέον, παράγουν επίσης drones αναγνώρισης για παρατήρηση και διόρθωση πυροβολικού, καθώς και νέα συστήματα αναχαίτισης σχεδιασμένα για την κατάρριψη ιρανικών Shaheds που χρησιμοποιούνται από τη Μόσχα.
Οι Ουκρανοί πειραματίζονται επίσης με drones ξηράς και θάλασσας για δολιοφθορές και ναυτικές επιχειρήσεις, αφού ανάγκασαν τον ρωσικό στόλο της Μαύρης Θάλασσας να αποσυρθεί από τις ακτές της Κριμαίας.
Αυτή η τεχνολογική υπεροχή υποστηρίζεται από μια μοναδική υποδομή logistics
Η ουκρανική κυβέρνηση δημιούργησε το “Brave1”, μια ψηφιακή πλατφόρμα που επιτρέπει στους διοικητές πρώτης γραμμής να παραγγέλνουν drones απευθείας από τους κατασκευαστές, παραλαμβάνοντας τα εντός ημερών.
Το σύστημα ενσωματώνει έναν μηχανισμό κινήτρων: οι μονάδες που καταστρέφουν εχθρικά οχήματα λαμβάνουν πιστώσεις για την αγορά πιο προηγμένων μοντέλων. Πρόκειται για μια μορφή αποκεντρωμένης στρατιωτικής αγοράς, όπου η ζήτηση διέπεται από τα αποτελέσματα στο πεδίο.
Σύμφωνα με μια έκθεση του Military.com , το εβδομήντα τοις εκατό των ρωσικών απωλειών προκαλείται επί του παρόντος από μη επανδρωμένα αεροσκάφη, ωθώντας τους δυτικούς στρατούς να επανεξετάσουν τις τακτικές μάχης τους.
Ο Υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, έχει δώσει εντολή κάθε μοίρα του Αμερικανικού Στρατού να είναι εξοπλισμένη με μη επανδρωμένα συστήματα έως το 2026, ενώ διεξάγονται ασκήσεις στην Ευρώπη με μη επανδρωμένα αεροσκάφη επίθεσης και ηλεκτρονικά αντίμετρα ως επιχειρησιακό πρότυπο.
Σε ορισμένους ελιγμούς στη Γερμανία, οι αμερικανικές ταξιαρχίες έχουν χρησιμοποιήσει περισσότερα από εκατό μη επανδρωμένα αεροσκάφη ταυτόχρονα, ένας αριθμός που δεν έχει επιτευχθεί ποτέ πριν σε εκπαίδευση.
Η Δανία, η Φινλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν ήδη ξεκινήσει κοινά έργα παραγωγής και έρευνας με την Ουκρανία.
Η Κοπεγχάγη έχει διαθέσει πεντακόσια εκατομμύρια κορώνες για να προσελκύσει ουκρανικές αμυντικές εταιρείες, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συζητά τη δημιουργία ενός τείχους κατά των μη επανδρωμένων αεροσκαφών, σε συντονισμό με το Κίεβο, για την παρακολούθηση των ανατολικών συνόρων.
Το ενδιαφέρον είναι διττό: βιομηχανικό και στρατηγικό. Η δυνατότητα παραγωγής μη επανδρωμένων αεροσκαφών χαμηλού κόστους και η ενημέρωσή τους σε πραγματικό χρόνο θεωρείται πλέον απαραίτητη αποτρεπτική απαίτηση.
—