Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε το σχέδιο νόμου για την αναμόρφωση του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, που παρουσιάστηκε την προηγούμενη εβδομάδα από την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Η διαβούλευση θα διαρκέσει έως τις 8 Απριλίου.
Το σχέδιο νόμου περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την εφαρμογή από φέτος των προσυμπληρωμένων δηλώσεων για 1.000.000 φορολογουμένους που έχουν εισοδήματα μόνο από μισθούς και συντάξεις -τις φορολογικές δηλώσεις τους μπορεί να υποβάλει αυτοματοποιημένα η ίδια η ΑΑΔΕ-, την κατάργηση υποχρέωσης προσκόμισης βιβλίων από επιτηδευματίες και μικρές επιχειρήσεις σε περίπτωση ελέγχου, την ταχύτερη έκδοση φορολογικής ενημερότητας (αντιμετωπίζονται περιπτώσεις κατά τις οποίες, π.χ., ο φορολογούμενος έχει εξοφλήσει οφειλές προς τον δήμο αλλά δεν μπορεί να πάρει φορολογική ενημερότητα επειδή η ΑΑΔΕ δεν έχει ενημερωθεί για την εξόφληση) και ανώτατο χρονικό όριο για την ολοκλήρωση του φορολογικού ελέγχου. Χρονικό όριο για τους φορολογικούς ελέγχους: Τίθεται ανώτατο χρονικό όριο για την ολοκλήρωση του φορολογικού ελέγχου, κατ’ αρχήν ένα έτος από την κοινοποίηση της εντολής ελέγχου με δυνατότητα παράτασης για έξι μήνες, αν εν τω μεταξύ έχει αρχίσει ο έλεγχος, και άλλους έξι μήνες με την προϋπόθεση ότι κατά το διάστημα αυτό είναι εφικτή η ολοκλήρωση του ελέγχου. Σήμερα δεν υπάρχει πρόβλεψη για τη μέγιστη διάρκεια του ελέγχου, η οποία προσδιορίζεται από τους υπαλλήλους που τον διενεργούν.
Παραγραφή φόρων: Η κοινοποίηση της πράξης προσδιορισμού φόρου πρέπει να γίνει μέσα στην πενταετία που προβλέπεται για την παραγραφή. Μέχρι τώρα αρκούσε μέσα στην πενταετία να έχει γίνει μόνο η έκδοση της πράξης, ενώ στο εξής θα πρέπει να έχει γίνει και η κοινοποίησή της στον φορολογούμενο.
Πρόστιμα για ανακριβή φορολογική δήλωση: Οταν η φορολογική δήλωση είναι ανακριβής και το ποσό του φόρου που προκύπτει με βάση τη φορολογική δήλωση υπολείπεται του ποσού του φόρου, ο φορολογούμενος υπόκειται σε πρόστιμο επί της διαφοράς που προκύπτει προς καταβολή ως εξής:
α) 10% του ποσού της διαφοράς, εάν το εν λόγω ποσό ανέρχεται σε ποσοστό από 5% έως 20% του φόρου
β) 25% του ποσού της διαφοράς, αν το εν λόγω ποσό υπερβαίνει το 20% και ανέρχεται σε ποσοστό έως 50% του φόρου
γ) 50% του ποσού της διαφοράς, αν το εν λόγω ποσό υπερβαίνει σε ποσοστό το 50% του φόρου
Για ανακριβείς δηλώσεις ΦΠΑ ή δηλώσεις παρακρατούμενου φόρου, επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με ποσοστό 50% επί της διαφοράς.
Κατάργηση υποχρέωσης προσκόμισης βιβλίων: Οι φορολογούμενοι που τηρούν βιβλία με βάση το απλογραφικό λογιστικό σύστημα (κυρίως επιτηδευματίες και μικρές επιχειρήσεις) απαλλάσσονται από την υποχρέωση να προσκομίζουν τα λογιστικά αρχεία τους στη Φορολογική Διοίκηση, εφόσον όλα τα σχετικά στοιχεία (έσοδα – έξοδα) διαβιβάζονται στην πλατφόρμα myDATA. Το προηγούμενο καθεστώς προβλέπει πρόστιμο ύψους 2.500 ευρώ για τη μη προσκόμιση των βιβλίων. Περαιτέρω, η προθεσμία για την παροχή των πληροφοριών που ζητά η ΑΑΔΕ από τους φορολογουμένους αυξάνεται από 5 σε 10 ημέρες.
Σημαντική μείωση της γραφειοκρατίας – Αυτόματες φορολογικές δηλώσεις
Το σχέδιο νόμου θεσπίζει διαδικασίες για την ταχύτερη έκδοση φορολογικής ενημερότητας. Υιοθετείται η διαλειτουργικότητα μεταξύ των φορέων του Δημοσίου ώστε η ΑΑΔΕ να ενημερώνεται για την ύπαρξη ή μη ληξιπρόθεσμων οφειλών του πολίτη και, αντίστοιχα, να χορηγεί ή μη το πιστοποιητικό φορολογικής ενημερότητας. Πρακτικά, με αυτή τη ρύθμιση, κυρίως οι ΟΤΑ αλλά και άλλοι φορείς του Δημοσίου θα επικοινωνούν με την ΑΑΔΕ μόνο ηλεκτρονικά (αντί των επιστολών που ανταλλάσσουν σήμερα), είτε για την απαγόρευση απόδοσης της ενημερότητας είτε για την άρση της απαγόρευσης αυτής. Έτσι, αντιμετωπίζονται περιπτώσεις κατά τις οποίες, π.χ., ο φορολογούμενος έχει εξοφλήσει οφειλές προς τον δήμο αλλά δεν μπορεί να πάρει φορολογική ενημερότητα επειδή η ΑΑΔΕ δεν έχει ενημερωθεί για την εξόφληση.
Προσυμπληρωμένες φορολογικές δηλώσεις: Η διαδικασία σύνταξης και υποβολής φορολογικών δηλώσεων πρακτικά καταργείται για τους φορολογουμένους που έχουν εισοδήματα αποκλειστικά από μισθούς και συντάξεις (υπολογίζονται σε 1.000.000 πολίτες). Η φορολογική δήλωση προσυμπληρώνεται αυτόματα από την ΑΑΔΕ και οριστικοποιείται αυτόματα, αν ο φορολογούμενος δεν διατυπώσει αντιρρήσεις εντός της προθεσμίας υποβολής των φορολογικών δηλώσεων. Σήμερα εφαρμόζεται μόνο η προσυμπλήρωση των εισοδημάτων από μισθούς και συντάξεις, αλλά δεν ισχύει η αυτόματη οριστικοποίηση της δήλωσης.
Κλείνουν «παραθυράκια» παρανομίας
Με άλλη διάταξη, ορίζεται πως όσοι είχαν στο παρελθόν πτωχεύσει ή είχαν κάνει λαθρεμπόριο ή άλλες παραβάσεις και τους είχε ανασταλεί το ΑΦΜ, για να ανοίξουν ξανά εταιρία θα πρέπει να πληρώσουν εγγύηση στο κράτος. Το ύψος της χρηματικής εγγύησης δεν μπορεί να είναι μικρότερο των 3.000 ευρώ και μεγαλύτερο των 500.000 ευρώ. Ειδικά για όσους έχουν τελέσει λαθρεμπορία, το ύψος της χρηματικής εγγύησης δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερο από 1.000.000 ευρώ. Η χρονική διάρκεια της εγγύησης δεν μπορεί να είναι μικρότερη των δύο ετών και μεγαλύτερη των έξι ετών.
Τέλος, θεσπίζεται η δυνατότητα του ενδιάμεσου προσδιορισμού φόρου, στις περιπτώσεις που συντρέχει συνδυασμός κριτηρίων από τα οποία προκύπτει άμεσος και επικείμενος κίνδυνος φοροδιαφυγής (π.χ. εποχικές νεοσυσταθείσες επιχειρήσεις ή όταν υπάρχουν συγκεκριμένες ενδείξεις ότι ο φορολογούμενος σκοπεύει να εγκαταλείψει τη χώρα). Σήμερα, υπάρχει σε ισχύ σχετική διάταξη για προληπτικό προσδιορισμό του φόρου, η οποία όμως πρακτικά δεν εφαρμόζεται, καθώς αφορά μόνο περιπτώσεις κατά τις οποίες υπάρχει ένδειξη φυγής από τη χώρα. Η δυνατότητα του ενδιάμεσου προσδιορισμού φόρου κρίθηκε απαραίτητη από την ΑΑΔΕ, καθώς παρατηρείται συχνά το φαινόμενο εποχικές νεοσυσταθείσες επιχειρήσεις να λειτουργούν για λίγο χρονικό διάστημα και να κλείνουν από τη μια μέρα στην άλλη χωρίς να αποδίδουν ούτε 1 ευρώ φόρο.