Πριν καν ξημερώσει η 1η Μαρτίου 2023 και ενώ ακόμη δεν είχαν εντοπιστεί οι σοροί όλων των θυμάτων του δυστυχήματος των Τεμπών ξεκίνησε η παρέμβαση με μπουλντόζες στον τόπο του εγκλήματος και η αλλοίωση των στοιχείων που στη συνέχεια ονομάστηκε «μπάζωμα».
Η Επιτροπή Διερεύνησης Ανεξάρτητων Πραγματογνωμόνων Οικογενειών (ΕΔΑΠΟ) εντόπισε νέα στοιχεία σε βίντεο της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας που είχε σπεύσει στο σημείο της καταστροφής από τα μεσάνυχτα της μοιραίας 28ης Φεβρουαρίου. Οι λήψεις γίνονταν στη διάρκεια των εργασιών διάσωσης με τη βοήθεια drones και μάλιστα η εικόνα μεταδιδόταν ζωντανά στο Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Διαχείρισης Κρίσεων (ΕΣΚΕΔΙΚ) του υπουργείου Πολιτικής Προστασίας.
Οπως αναφέρει στον ιστότοπό της η ΕΔΑΠΟ, «από την επεξεργασία και ανάλυση βιντεοσκοπικού υλικού, το οποίο είχε ζητηθεί με προηγούμενο αίτημά μας και μας παραδόθηκε πρόσφατα», συντάχθηκε συμπληρωματική τεχνική έκθεση που κατατέθηκε στις 27 Μαΐου 2024 στις ανακριτικές αρχές. Στο σύντομο σημείωμά της η ΕΔΑΠΟ αναφέρει ότι από το βιντεοληπτικό υλικό «προκύπτουν παρατηρήσεις που συμπληρώνουν περαιτέρω τη χαρτογράφηση και το χρονολόγιο των γεγονότων, μέσω και της αντιπαραβολής και της συσχέτισης με τα ευρήματα που προέκυψαν στους διαφορετικούς χώρους απόθεσης υλικών». Προσθέτει, μάλιστα, ότι «η έρευνα συνεχίζεται και στα υπόλοιπα ζητήματα», «η τρισδιάστατη απεικόνιση του χώρου και του μηχανισμού της σύγκρουσης έχει ολοκληρωθεί και υποδεικνύει πλέον με ακρίβεια το σημείο έναρξης της ανάφλεξης και την περαιτέρω εξέλιξη αυτής, ενώ εντός της εβδομάδας αναμένεται να οριστικοποιηθούν οι προσομοιώσεις με τη βοήθεια υπολογιστικών μεθόδων με Πεπερασμένα Στοιχεία (CFD) σχετικά με το είδος και την ποσότητα της καύσιμης ύλης που κάηκε».
Η ΕΔΑΠΟ έχει αναρτήσει στον ιστότοπό της και δύο συγκεκριμένα φωτογραφικά στιγμιότυπα με εικόνες που λήφθηκαν γύρω στις 5.30 π.μ. και από μόνα τους ξυπνούν τον εφιάλτη των Τεμπών. Ζητήσαμε από το μέλος της επιτροπής Κώστα Λακαφώση, μηχανολόγο αεροναυπηγό μηχανικό και πραγματογνώμονα ατυχημάτων, να μας ερμηνεύσει τα νέα στοιχεία που εισφέρουν αυτές οι εικόνες.
Εικόνα 1: Στην αριστερή πλευρά της εικόνας βλέπουμε τα βαγόνια της εμπορικής αμαξοστοιχίας που παραμένουν στις ράγες και δεξιά δίπλα τους, εκτροχιασμένα, τα βαγόνια της επιβατικής που δεν έχουν μετατραπεί σε συντρίμμια. Προς το κέντρο της φωτογραφίας, ξαπλωμένο, το πρώτο βαγόνι της Β’ θέσης μέσα στο οποίο βρήκαν τον θάνατο 11 επιβάτες. Το μάτι των διερευνητών, όμως, εστιάζει στην μπουλντόζα που είναι σημειωμένη με μαρκαδόρο και απομακρύνει κάποια δεντράκια από τον τόπο του δυστυχήματος.
Υπάρχει και τρίτος χώρος εναπόθεσης υπολειμμάτων;
Σύμφωνα με τον κ. Λακαφώση, η ύπαρξη αυτών των κορμών δέντρων ίσως μπορέσει να δώσει μια οριστική απάντηση σε όσους αναρωτιούνται εάν υπάρχει και τρίτος χώρος εναποθέσης συντριμμιών από το δυστύχημα. Υπενθυμίζεται ότι για μεγάλο χρονικό διάστημα, όλοι πίστευαν ότι τα συντρίμμια είχαν μεταφερθεί στο σύνολό τους στην περιοχή Κουλούρι, σε χώρο ευθύνης του ΟΣΕ. Πέρασαν μήνες μέχρι να αποκαλυφθεί ότι υπήρξε και δεύτερος χώρος, ιδιοκτησίας μιας από τις εταιρείες που ανέλαβαν τις εργασίες. Μάλιστα, η έρευνα των υλικών στον δεύτερο αυτό χώρο έγινε πολύ πρόσφατα και δεν υπάρχει ακόμη επίσημη αναφορά, ενώ πριν από μια εβδομάδα δημοσιεύθηκε ότι εντοπίστηκε ανθρώπινο οστό μέσα στα υπολείμματα.
Ομως, τα συγκεκριμένα δέντρα που μεταφέρει η μπουλντόζα δεν εντοπίστηκαν στο Κουλούρι. Ο κ. Λακαφώσης μας τονίζει ότι δεν έχει γίνει γνωστό εάν τα δέντρα βρέθηκαν στο ιδιωτικό οικόπεδο. Εάν η επίσημη αναφορά των εκπροσώπων της ανακριτικής αρχής δεν περιλαμβάνει αυτά τα δέντρα, αυτό θα σημαίνει ότι πρέπει να βρίσκονται κάπου αλλού και να δικαιώσει τις υποψίες όσων υποστηρίζουν πως υπάρχει και τρίτος μυστικός χώρος εναπόθεσης συντριμμιών, στο πλαίσιο της συγκάλυψης.
Εικόνα 2: Η εικόνα 2 είναι ακόμη πιο σημαντική για τον άτσαλο και εκτός πρωτοκόλλου τρόπο με τον οποίο ξεκίνησε η αλλοίωση του χώρου από τις πρώτες ώρες. Ο φακός εστιάζει πιο κοντά στο πρώτο βαγόνι της Β’ θέσης, που ταξίδευε πίσω από το κυλικείο. Το βαγόνι του κυλικείου, τρίτο στον μοιραίο συρμό, όπως και εκείνα που προηγούνταν, η μηχανή και η Α’ θέση, έχουν ήδη διαλυθεί και καεί. Τα συντρίμμια τους βρίσκονται κάτω και πίσω από το πρώτο βαγόνι της Β’ θέσης. Στην αριστερή άκρη του βαγονιού, υποδεικνύονται με μαρκαδόρο οι περιοχές Α’ και Β’. Στην Α’ βρέθηκαν 3 απανθρακωμένες σοροί και στην Β’ άλλοι τρεις σκοτωμένοι επιβάτες.
Ομως οι πραγματογνώμονες υποδεικνύουν με ένα χρωματιστό βελάκι να δούμε προσεκτικότερα λίγο πιο αριστερά. Εδώ φαίνονται ξεκάθαρα τα ίχνη στο έδαφος από το πέρασμα μπουλντόζας ή άλλων μηχανημάτων που έχουν περάσει και ξαναπεράσει από το συγκεκριμένο σημείο. Ισως τα τελευταία ίχνη στο έδαφος να προέρχονται από την μπουλντόζα που μεταφέρει τα δεντράκια. Σε κάθε περίπτωση, η φωτογραφία αποδεικνύει ότι δίπλα στον χώρο που βρέθηκαν θύματα του δυστυχήματος και σε ελάχιστη απόσταση εργάζονται βαριά μηχανήματα, καταστρέφοντας τον τόπο που θα έπρεπε να μείνει αναλλοίωτος μέχρι να γίνει αναλυτική αποτύπωση των ευρημάτων, όπως προβλέπεται διεθνώς στο πλαίσιο της διερεύνησης των αιτίων κάθε σοβαρού δυστυχήματος. Μάλιστα, σύμφωνα με τον κ. Λακαφώση, στο ίδιο σημείο που είναι γεμάτο από ίχνη από μπουλντόζες είχαν μεταφερθεί τις επόμενες μέρες χώματα, προφανώς από άλλο σημείο της περιοχής.
Τα νέα στοιχεία της ΕΔΑΠΟ έρχονται να επιβεβαιώσουν ότι η διερεύνηση των αιτίων του δυστυχήματος υπονομεύθηκε από τις πρώτες ώρες. Η αλλοίωση του εδάφους κατέστρεψε για πάντα αποδεικτικά στοιχεία, όπως έχει ήδη επισημανθεί, σχετικά με την πιθανότητα να μετέφερε η εμπορική αμαξοστοιχία παρανόμως εύφλεκτα υλικά που οδήγησαν στην έκρηξη μετά τη σύγκρουση η οποία κατά την ΕΔΑΠΟ ήταν μετωπική.
Το χειρότερο είναι ότι τις εικόνες που αποκαλύπτει τώρα η ΕΔΑΠΟ τις έβλεπαν ανώτατοι αξιωματούχοι στο ΕΣΚΕΔΙΚ τη νύχτα των Τεμπών –ενδεχομένως και η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Πολιτικής Προστασίας- χωρίς να δώσουν εντολή να διακοπεί η αλλοίωση και το μπάζωμα.
Η ΕΔΑΠΟ είναι ομάδα έμπειρων πραγματογνωμόνων που εργάζεται για λογαριασμό οικογενειών θυμάτων των Τεμπών με βάση τα πρότυπα διερεύνησης των αεροπορικών ατυχημάτων. Εκτός του Κ. Λακαφώση, συμμετέχουν οι Γιώργος Βλασσόπουλος, υποπτέραρχος (Ι) ε.α., Φαίδωνας Καραϊωσηφίδης, αεροναυπηγός μηχανικός, διερευνητής αεροπορικών ατυχημάτων, Βασίλης Παπαδόπουλος, μηχανολόγος μηχανικός, πραγματογνώμονας ατυχημάτων, και Γιώργος Περιβολιώτης, ηλεκτρολόγος μηχανικός, πραγματογνώμονας, σύμβουλος ασφαλείας.