Του Βασίλη Βιλιάρδου
Η Ελλάδα ακόμη μία φορά αναπτύσσεται κυρίως από την αύξηση της κατανάλωσης με δανεικά – όπως ακριβώς συνέβαινε πριν το 2009, με τελική κατάληξη τη χρεοκοπία μας, υπό πολύ καλύτερες όμως συνθήκες τότε, σε σχέση με σήμερα (τόσο όσον αφορά το δημόσιο και ιδιωτικό χρέος, όσο και την εγχώρια παραγωγή).
Ειδικά όσον αφορά τις επενδύσεις, αυξήθηκαν μεν στο 1ο τρίμηνο του 2024, σε σχέση με το αντίστοιχο του 2023, αλλά ήταν εξαιρετικά «αναιμικές» – αφού η αύξηση τους κατά 7,1% μετά από 15 χρόνια αποεπένδυσης και από 4 διαδοχικές τριμηνιαίες μειώσεις, παρά τα χρήματα του Ταμείου Ανάπτυξης, δεν μπορεί να θεωρηθεί επιτυχία.
Σε σχέση δε με το σημαντικότερο, με τον ακαθάριστο σχηματισμό παγίου κεφαλαίου, ανήλθε μόλις στο 14,8% του ΑΕΠ στο τρίμηνο, έναντι άνω του 22% στην ΕΕ – ενώ η αύξηση του ήταν 2,9%, όταν με βάση το μακροπρόθεσμο, θα πρέπει να αυξηθεί κατά 9,1% το 2024. Επομένως, τα επόμενα τρίμηνα θα πρέπει να είναι υψηλότερος κατά 10%, για να επαληθευθεί το μεσοπρόθεσμο. Στον προϋπολογισμό βέβαια του 2024 προβλέπεται αύξηση των επενδύσεων κατά 15,1% – κάτι που δεν πρόκειται να επιτευχθεί, όπως δεν επετεύχθη άλλωστε και ο στόχος του 2023.
Κάτι ανάλογο ισχύει επίσης για τις εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών – οι οποίες μειώθηκαν στο 1ο τρίμηνο, παρά την πολύ μεγάλη άνοδο των τουριστικών εσόδων. Ειδικότερα, σε τρέχουσες τιμές μειώθηκαν κατά 1,1% και σε πραγματικές κατά 5,7% – εξαιτίας της πτώσης των εξαγωγών αγαθών κατά 11% που εκτόξευσαν το εμπορικό μας έλλειμμα, το οποίο αυξήθηκε κατά 8,7%. Τον Απρίλιο δε, η αύξηση του εμπορικού μας ελλείμματος ήταν εκρηκτική – κατά 35,6%!
Σε τελική ανάλυση, η άνοδος του ΑΕΠ του 1ου τριμήνου προήλθε κατά 50% από την αύξηση της κατανάλωσης, κατά 30% από την αύξηση των αποθεμάτων που θα έπρεπε ουσιαστικά να αφαιρεθεί και μόλις κατά 20% από τις επενδύσεις – οπότε πρόκειται για μία Πύρρεια άνοδο του ΑΕΠ μας που δύσκολα θα έχει συνέχεια. Η μοναδική ελπίδα μας παραμένει ο τουρισμός – ο οποίος όμως, σε μία επόμενη ύφεση που είναι νομοτελειακή, θα καταρρεύσει παρασύροντας ολόκληρη την οικονομία μας.
ΥΓ: Η αύξηση των επενδύσεων παγίων στο πρώτο τρίμηνο προέρχεται από τις Άλλες Κατασκευές (+10,6%) και από το Μηχανολογικό Εξοπλισμό/ Οπλικά Συστήματα (+6,8%). Το πρώτο αφορά σε σημαντικό βαθμό μάλλον τις υποδομές που χρηματοδοτούνται από το ΤΑΑ – ενώ το δεύτερο πιθανόν ενισχύεται από τις πληρωμές οπλικών συστημάτων που παραλαμβάνει η χώρα, οπότε είναι ίσως πλασματικό.
Αντίθετα οι κατοικίες, οι οποίες το 2023, μαζί με τις λοιπές κατασκευές, ήταν οι βασικοί παράγοντες αύξησης των επενδύσεων, μειώθηκαν κατά 14,0% – ενώ οι επενδύσεις σε ΤΠΕ (=τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών) μειώθηκαν κατά 1,7%, σημειώνοντας πως οι επενδύσεις σε ΤΠΕ αποτελούν κρίσιμο τμήμα του ψηφιακού μετασχηματισμού που σημείωσε σημαντική πτώση και το 2023 κατά 12,3%.