Όλα τα φυτά για να διατηρηθούν υγιή χρειάζονται νερό. Μπορούν να ζήσουν ελάχιστο καιρό χωρίς νερό και γι’ αυτό το πότισμα ίσως αποτελεί τη σημαντικότερη καλλιεργητική φροντίδα, τόσο για τα λουλούδια, όσο και για τα λαχανικά, τα αρωματικά φυτά, τα δέντρα και τους θάμνους.
Αν και το πότισμα φαίνεται σχετικά εύκολη διαδικασία, οι περισσότεροι χωρίς να το γνωρίζουμε κάνουμε ορισμένα βασικά λάθη όταν ποτίζουμε τα φυτά. Το υπερβολικό πότισμα, όπως και το ελλιπές πότισμα αποτελούν, μπορούν να δημιουργήσουν σημαντικά προβλήματα στην ανάπτυξη των φυτών.
Στο σημερινό άρθρο θα αναφερθούμε στα μυστικά για το σωστό πότισμα με χρήσιμες συμβουλές για τον τρόπο ποτίσματος, την κατάλληλη ώρα και τη συχνότητα ποτίσματος, ώστε να εξασφαλίσουμε υγιή καταπράσινα φυτά, με ζωηρή ανάπτυξη, έντονη ανθοφορία και πλούσια παραγωγή.
1. Τι παθαίνουν τα φυτά μας όταν δεν ποτίζονται σωστά;
Το ακατάλληλο πότισμα αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες που παρουσιάζονται προβλήματα στα φυτά, είτε λόγω ανεπαρκούς είτε λόγω υπερβολικού ποτίσματος.
Τα φυτά υποφέρουν όταν δεν έχουν ικανοποιητική ποσότητα νερού για να απορροφήσουν από τη ρίζα τους, παρουσιάζουν μειωμένη ανάπτυξη, ξήρανση φύλλων ή σταδιακή πτώση φύλλων και λουλουδιών, καθώς και μειωμένη καρποφορία.
Αντίστοιχα, το υπερβολικό πότισμα μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα όπως σαπίσματα στη ρίζα, κιτρίνισμα στα φύλλα, πτώση φύλλων και λουλουδιών, καθώς επίσης συνθήκες ανάπτυξης ασθενειών.
2. Ποια είναι η κατάλληλη ώρα για να ποτίζουμε τα φυτά;
Το πότισμα είναι πολύ σημαντικό να γίνεται τις κατάλληλες ώρες.
Αποφεύγουμε σε κάθε περίπτωση να ποτίζουμε τον κήπο μας τις μεσημεριανές ώρες, λόγω μεγάλων απωλειών σε νερό και πιθανής ανάπτυξης ασθενειών.
Προτιμούμε να ποτίζουμε νωρίς το πρωί, καθώς την πρωινές ώρες τα φυτά ποτίζονται επαρκώς και έχουμε μικρές πιθανότητες ανάπτυξης μυκητολογικών ασθενειών.
Η δεύτερη επιλογή είναι να ποτίσουμε κατά το σούρουπο, καθώς τις βραδινές ώρες δεν έχουμε απώλειες νερού από εξάτμιση.
Τελευταία επιλογή, είναι να ποτίσουμε τα φυτά μας κατά τη διάρκεια της νύχτας, αν και σε αυτήν την περίπτωση υπάρχει ο κίνδυνος ανάπτυξης μυκητολογικών ασθενειών λόγω υπερβολικής υγρασίας του εδάφους.
3. Πόσο συχνά ποτίζουμε τα φυτά του κήπου μας;
H συχνότητα του ποτίσματος στα φυτά εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως το είδος των φυτών, το στάδιο ανάπτυξης τους, ο τύπος του εδάφους και οι κλιματολογικές συνθήκες που επικρατούν.
Για παράδειγμα, τα κηπευτικά και οι καλλωπιστικοί θάμνοι θέλουν περισσότερο νερό σε σχέση με τα παχύφυτα και τους κάκτους.
Ένα φυτό που διατηρούμε σε γλάστρα έχει μεγαλύτερες ανάγκες σε νερό συγκριτικά με το ίδιο φυτό που όταν βρίσκεται φυτεμένο στο έδαφος.
Τα αμμώδη στραγγερά εδάφη συγκρατούν λιγότερο νερό και χρειάζονται πότισμα με μεγαλύτερη συχνότητα σε σχέση με τα βαριά αργιλλώδη εδάφη.
Το καλοκαίρι, λόγω υψηλών θερμοκρασιών, τα φυτά έχουν μεγαλύτερες ανάγκες σε νερό σε σχέση με την περίοδο του άνοιξης, του φθινοπώρου και του χειμώνα.
Όταν επικρατούν άνεμοι, το χώμα στεγνώνει πιο γρήγορα και απαιτείται πότισμα σε πιο τακτά διαστήματα.
4. Πόσο ποτίζουμε τα φυτά μας ανάλογα το στάδιο ανάπτυξης;
Τα φυτά μας έχουν διαφορετικές ανάγκες σε νερό ανάλογα το στάδιο ανάπτυξης που βρίσκονται. Κάνουμε διαφορετικό πότισμα όταν φυτεύουμε σπόρους, όταν κάνουμε μεταφύτευση, όταν τα φυτά βρίσκονται στην φάση της ανθοφορίας ή κατά την διάρκεια της καρποφορίας τους. Ας δούμε αναλυτικά τις ανάγκες των φυτών σε πότισμα ανάλογα το στάδιο ανάπτυξης τους.
Πόσο πότισμα χρειάζονται οι σπόροι κατά τη φύτευση;
Όταν φυτεύουμε σπόρους φυτών, το χώμα χρειάζεται σχετική υγρασία για να φυτρώσουν οι σπόροι. Προτιμούμε το ήπιο καθημερινό πότισμα που κρατάει ελαφρά βρεγμένο το χώμα, ώστε να φυτρώσουν σταδιακά οι σπόροι που φυτέψαμε. Αποφεύγουμε την υπερβολική υγρασία γιατί μπορεί να προκαλέοουμε σάπισμα στις ρίζες των φυτών.
Πώς ποτίζουμε τα φυτά όταν τα μεταφυτεύουμε;
Κατά τη μεταφύτευση των φυτών στον κήπο ή σε γλάστρα, χρειάζεται ένα καλό πότισμα για αν αναπτυχθεί ομοιόμορφα υγρασία γύρω από το ριζικό σύστημα. Προτιμούμε να κάνουμε ένα καλό πότισμα κάθε 2-3 μέρες για να πηγαίνει βαθύτερα το νερό παρά να ποτίζουμε λίγο επιφανειακά σε καθημερινή βάση.
Με αυτόν τον τρόπο, αποφεύγουμε τα φυτά μας να αναπτύσσουν επιφανειακό ριζικό σύστημα και αποκτούν βαθύτερες ρίζες με αποτέλεσμα να έχουν καλύτερη και πιο δυνατή ανάπτυξη.
Πως ποτίζουμε τα φυτά στην ανθοφορία και όταν δένουν καρπούς;
Πολλοί συνηθίζουν να αφήνουν απότιστα τα φυτά τους κατά την περίοδο της ανθοφορίας για να έχουμε μεγαλύτερο σχηματισμό ανθέων. Αυτό το στρεσάρισμα των φυτών πολλές φορές οδηγεί σε πτώση των ανθέων και εξάντληση των φυτών.
Κατά την περίοδο της ανθοφορίας και της καρπόδεσης, τα φυτά χρειάζονται σχετικό πότισμα αποφεύγοντας την υπερβολική υγρασία που μπορεί να προκαλέσει ανθόπτωση και προβληματική καρπόδεση στα φυτά.
Τι πότισμα κάνουμε στα φυτά όταν έχουν καρπούς;
Τα λαχανικά και τα καρποφόρα δέντρα έχουν αυξημένες ανάγκες σε νερό κατά την περίοδο της καρποφορίας που αναπτύσσονται οι καρποί. Χρειάζονται σταθερά και συχνά ποτίσματα με αρκετή ποσότητα νερού για να έχουμε αυξημένη παραγωγή και σχηματισμό καλής ποιότητας καρπών.
Πρέπει να σημειώσουμε ότι τα ακανόνιστα ποτίσματα μπορεί να δημιουργήσουν διάφορα προβλήματα στους καρπούς όπως την ξηρή κορυφή στις ντομάτες που προκαλεί μαυρίσματα στους καρπούς και το σκάσιμο των καρπών της ροδιάς.
5. Είναι καλό να βρέχουμε το φύλλωμα των φυτών με το πότισμα;
Ως γενικό κανόνα, αποφεύγουμε να βρέχουμε το φύλλωμα των φυτών κατά το πότισμα ειδικά τις μεσημεριανές ώρες γιατί έχουμε απώλειες σε νερό λόγω εξάτμισης, ενώ παράλληλα μπορεί να εμφανιστούν εγκαύματα πάνω στο φύλλωμα ή ανάπτυξη διαφόρων μυκητολογικών ασθενειών.
Υπάρχουν, βέβαια, και εξαιρέσεις όπως για παράδειγμα σε φυτά εσωτερικού χώρου ή σε καλλωπιστικά φυτά όπως η γαρδένια και η καμέλια που θέλουν δροσερό περιβάλλον, όταν βρίσκονται σε συνθήκες καύσωνα και υψηλών θερμοκρασιών είναι καλό κατά το σούρουπο να βρέχουμε το φύλλωμα τους.
6. Πώς βελτιώνουμε την αποτελεσματικότητα του ποτίσματος;
Μπορούμε να βελτιώσουμε την αποτελεσματικότητα του ποτίσματος και να εξοικονομήσουμε νερό, αυξάνοντας την ικανότητα συγκράτησης του νερού από το έδαφος.
Η βελτίωση της συγκράτησης νερού από το χώμα γίνεται με την κατάλληλη προετοιμασία του εδάφους πριν τη φύτευση, προσθέτοντας διάφορα εδαφοβελτιωτικά υλικά.
Συγκεκριμένα, η κοπριά και το κομπόστ βοηθούν στην αύξηση της υγρασίας, ενώ παράλληλα εμπλουτίζουν το έδαφος με οργανική ουσία και θρεπτικά στοιχεία.
Επιπλέον, μπορούμε να προσθέσουμε ζεόλιθο, περλίτη και ατταπουλγίτη, τα οποία είναι φυσικά ορυκτά που έχουν την ιδιότητα να συγκρατούν σημαντική ποσότητα υγρασίας, βοηθώντας στην καλύτερη απορρόφηση νερού από τα φυτά μας.
7. Είναι σωστό να ποτίζουμε με λάστιχο τα φυτά;
Αν και είναι ιδιαίτερα συνηθισμένο να ποτίζουμε τα φυτά με λάστιχο, δεν πρόκειται για την καλύτερη επιλογή ποτίσματος. Όταν ποτίζουμε με λάστιχο, πολλές φορές κάποια φυτά δέχονται παραπάνω νερό από όσο πρέπει ή μπορεί να αφήσουμε απότιστα κάποια άλλα, καθώς επίσης έχουμε μεγάλες απώλειες νερού λόγω εξάτμισης.
Επίσης, όταν ποτίζουμε με λάστιχο, υπάρχει ο κίνδυνος να αναπτυχθούν ασθένειες στα φυτά από μολύσματα που βρίσκονται στο έδαφος και θα πεταχθούν στο φύλλωμα των φυτών με το νερό.
Αξίζει να αναφέρουμε ότι λόγω της μεγάλης επιφάνειας στο χώμα που διαβρέχεται κατά το πότισμα, έχουμε μεγάλη ανάπτυξη ανεπιθύμητων αγριόχόρτων (ζιζάνια) που φυτρώνουν ανάμεσα στα φυτά μας.
8. Ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος για να ποτίζουμε τα φυτά μας;
Το πότισμα με σταγόνες είναι το πιο κατάλληλο για τον κήπο καθώς διαθέτει τα περισσότερα πλεονεκτήματα.
Στο σύστημα ποτίσματος με σταγόνες, έχουμε μικρές απώλειες νερού λόγω εξάτμισης.
Εξασφαλίζουμε σημαντικής μείωσης των ανεπιθύμητων χόρτων (ζιζανίων) λόγω της μικρής επιφάνειας του χώματος που βρέχεται γύρω από τα φυτά.
Μπορεί να εφαρμοστεί σε επικλινή εδάφη, καθώς και σε εδάφη που έχουν μεγάλη αποστράγγιση. Μπορεί να λειτουργήσει με μικρές παροχές νερού, καθώς και σε χαμηλές πιέσεις, κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Με το σύστημα ποτίσματος με σταγόνες, μπορούμε να εκτελούμε καλλιεργητικές εργασίες κατά τη διάρκεια του ποτίσματος, καθώς και να πραγματοποιούμε αποτελεσματική υδατοδιαλυτή λίπανση μέσω του νερού ποτίσματος.
Πρέπει να σημειώσουμε ότι με το σύστημα ποτίσματος με σταγόνες, δεν έχουμε διαβροχή του φυλλώματος των φυτών του κήπου και έτσι μειώνεται ο κίνδυνος ανάπτυξης μυκητολογικών ασθενειών.
9. Ποια πλεονεκτήματα προσφέρει το αυτόματο πότισμα στον κήπο και στο μπαλκόνι;
Η τοποθέτηση αυτόματου ποτίσματος με προγραμματιστή τον κήπο μας βοηθά στην εξοικονόμηση χρόνου, καθώς μπορούμε να απουσιάζουμε χωρίς να ανησυχούμε για τα φυτά μας και πώς θα επιβιώσουν.
Επίσης, με το αυτόματο σύστημα ποτίσματος ποτίζουμε τα φυτά μας όσο πραγματικά χρειάζονται ακόμα και τις πιο δύσκολες περιόδους ξηρασίας του καλοκαιριού, ενώ παράλληλα κάνουμε οικονομία και στο νερό που χρησιμοποιούμε για το πότισμα.
Μπορούμε ακόμα να προγραμματίσουμε τα φυτά μας να ποτίζονται συγκεκριμένες ώρες που είναι πιο διαθέσιμη η παροχή νερού από το σύστημα παροχής νερού στην περιοχή.
10. Κι ένα τελευταίο μυστικό για το πότισμα
Είναι σημαντικό να ποτίζουμε καλή ποιότητας νερό τα φυτά μας χωρίς μεγάλη περιεκτικότητα στα άλατα καθώς μπορεί να παρουσιαστούν διάφορες τοξικότητες σε αυτά. Το πότισμα με κακής ποιότητας νερό μπορεί να προκαλέσει ξηράνσεις και κιτρινίσματα στα φύλλα, καχεκτική ανάπτυξη, μειωμένη ανθοφορία και μειωμένη παραγωγή καρπών.