“Αθώες” Λέξεις των Προγόνων μας – Σήμερα τις αποφεύγουμε

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ

του Χρυσόστομου Τσιρίδη.

IMG 5615

Τις περισσότερες απ’ αυτές τις λέξεις, , τουλάχιστον οι κάποιας ηλικίας,
τις γνωρίσαμε μέσα στο ΤΟΤΕ (!!!) ΓΛΩΣΣΙΚΟ περιβάλλον τους.
.
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ:
“Πέλοψ, ες Πίσσαν ελθών γαμεί κόρην…”
“φιλοκαλούμεν μετ’ ευτελείας και φιλοσοφούμεν άνευ μαλακίας”
“τον καυλόν…απεκαύλιζε”
.
Αρχίδαμος:
Ξεκινώ με το όνομα του Βασιλιά της Σπάρτης και πρωταγωνιστή
του Πελοποννησιακού Πολέμου, ένα όνομα με το οποίο λίγο πολύ έχουμε εξοικειωθεί.
Με άλλα λόγια ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΓΚΗ επέβαλε το όνομα, όχι πάντως και τόσο ευήκοο-εύηχο, στα σχολικά βιβλία.
.
Παρόλ’ αυτά μέχρι πριν κάποια χρόνια λεγόταν μεταξύ των νέων το παρεΐστικο: “Τί λες ρε…αρχίδαμε”, ενδεικτικό της κακοηχίας του ονόματος για το σημερινό αυτί, την ΟΜΙΛΟΥΜΕΝΗ.
.
Πληροφοριακά: Ο γνωστός Αρχίδαμος, είναι ο 5ος της “οικογενείας” προγενέστερων Αρχίδαμων.
.
Δίνω σε μια ενότητα, Μια σειρά λέξεων, γνωστών από την ΣΧΟΛΙΚΗ μας Παιδεία,
για να μην τις αναφέρω μεμονωμένα:
.
“γαμεί” (νυμφεύεται ο άνδρας) / “γαμέεσθαι” (υπ-ανδρεύεται η γυναίκα) / “μαλακία” (μαλθακότητα, μαλάκυνση, πάθηση) /
“μουνόκωλα” (ισόγειες μονώροφες κατοικίες….μιας κολώνας, ΗΡΟΔΟΤΟΣ) /”καυλόν αποκαυλίζει” (αντίμετρο Πολιορκίας: αποκόβει το μπροστά τμήμα του πολιορκητικού κριού που εξέχει) ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ κ.α. Τα διαβάσαμε στα σχολικά μας βιβλία.
Λέγονται οι περισσότερες αλλά πλέον θεωρούνται…άσεμνες.
.
Αρχίδιον: Μικρή, Εξαρτημένη, με ανάθεση ΜΕΡΙΚΗ Εξουσία
(υποκοριστικό της λέξης αρχή=εξουσία). Σαφώς και εύλογα την αποφεύγουμε σήμερα
.
Αγαθαρχίδης: Σπουδαίος, Σπουδαιότατος Πρόγονός μας.Γεωγράφος, Φυσιοδίφης.
.
Στην περίπτωσή του πρέπει να πούμε ότι κατά βάση παραμένει “άγνωστο όνομα”
για τον Νεοέλληνα, ακριβώς εξαιτίας του ονόματος, σήμερα “άκουσμα” απαξιωτικό.
Ξέρουμε τον Θουκυδίδη, ξέρουμε τον Ευριπίδη, όχι όμως και τον Αγαθαρχίδη.
.
Τουλάχιστον οι ΞΕΝΟΙ, που λόγω γλώσσας δεν ενοχλούνται από το όνομα, διαβάζω ότι ονόμασαν “Αγαθαρχίδη” έναν κρατήρα στην Σελήνη
.
Θεογάμια: Σαφέστατα και αποφεύγουμε ΣΗΜΕΡΑ, την αρχαϊστί ΑΝΩΔΥΝΗ-αθώα λέξη.
Και εν μέρει ΙΕΡΗ λέξη (!).
ΘΕΟΓΑΜΙΑ: Γάμοι Θεών / Θεϊκοί Γάμοι (Δίας- Ήρα / Πλούτωνας- Περσεφόνη κ.α)
.
Στην ΟΜΙΛΟΥΜΕΝΗ όμως την αποφεύγουμε, ΑΚΟΜΗ και όταν αναφερόμαστε στην
Ελληνική ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ.
.
Ακούγεται σαν μια λέξη βλάσφημων-χυδαίων ΑΝάΡΜΟΣΤΩΝ
εικόνων- παραστάσεων, που οδηγούν στην απαξίωση της έννοιας του ΘΕΪΚΟΥ.
Λ.χ Εορτή των…. Θεογαμίων τον μήνα ΓΑΜΗΛΙΩΝΑ (μέσα Δεκεμβριου- μέσα Ιανουαρίου)
.
Μουνιχία: Ένα σημαντικό ΙΣΤΟΡΙΚΟ τοπωνύμιο. Λιμάνι του Πειραιά.
.
Όπως σωστά ειπώθηκε λόγω κακοηχίας αποφεύγεται η αρχαία
λέξη. Μέχρι και σήμερα είναι γνωστή ως “Καστέλα”. Κρατήθηκε δηλαδή η Λατινική
λέξη της ΦΡΑΓΚΟΚΡΑΤΙΑΣ.
.
Υπήρχε και γιορτή: τα Μουνίχια. Εύλογα η σημερινή ΟΜΙΛΟΥΜΕΝΗ την αποφεύγει.
.
Ειλειθυια: Θεά των τοκετών- Γεννήσεων. Τί πιο Σημαντικό.
Είναι η θεά που φέρνει μια νέα Ζωή στο “Άγιο Φως του Ήλιου”, όπως γράφει ο
Όμηρος (Φάος Ηελίοιο).
.
Την αποφεύγουμε ΟΜΩΣ ως όνομα και όχι επειδή είναι “κακόηχο”.
.
Απλούστατα εάν τονιστεί στην προπαραλήγουσα
γίνεται ομώνυμη με την απαξιωτική βρισιά “ηλίθια”
.
Το πολύ να την πούμε “Ελευθώ”.
.
Να μια καλή πάσα όμως, για να καταλήξουμε στο παρακάτω σημαντικότατο συμπέρασμα.
.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: ΈΤΣΙ είναι η ΟΜΙΛΟΥΜΕΝΗ ΓΛΩΣΣΑ. Το ΜΕΓΑΛΟ ΑΠΟΛΥΤΟ ΑΦΕΝΤΙΚΟ. Η ίδια
ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ και ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ….”τα εαυτής”. Σε συνθήκες ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ Εξέλιξης ΠΑΝΤΑ.
.
Όσο θα την καπελώνουμε και θα την κρατάμε δέσμια (!) στο ΕΝΔΟΞΟ μεν, αλλά ΞΕΠΕΡΑΣΜΕΝΟ ΤΥΠΙΚΟ (!!!) της , η Γλώσσα θα μας εκδικείται.
.
Υ.Γ Κακόηχες λέξεις φυσικά (και) έχει ΚΑΙ η ΟΜΙΛΟΥΜΕΝΗ. Είναι όμως λέξεις ΣΥΝΕΙΔΗΤΗΣ πλέον Επιλογής και ΕΝΤΑΓΜΕΝΕΣ σε ένα ομοιογενές Γλωσσικό περιβάλλον. Όταν θέλει ο φυσικός ΟΜΙΛΗΤΗΣ λέει την λέξη, όπως είναι σήμερα… μορφικά και νοηματικά, γνωρίζοντας ότι είναι κακόηχη, άσεμνη κλπ

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

Άρειος Πάγος: Οι προαγωγές που αποφάσισε το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο

Το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο του Αρείου Πάγου κατά τη συνεδρίασή του αποφάσισε ομόφωνα την διετή παράταση (σ.σ. και όχι ανανέωση) της θητείας των τριών εντεταλμένων...

Κιμπερλι: Ενιωσα βαθιά τιμή όταν έλαβα μια εικόνα της Παναγίας από τους πατέρες της Ιεράς Μονής Ξενοφώντος στο Άγιο Όρος

Η πίστη και η ελευθερία παραμένουν διαρκείς δεσμοί μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ελλάδας Ενιωσα βαθιά τιμή όταν έλαβα μια εικόνα της Παναγίας από...

Μία πρόταση αναθεώρησης του Συντάγματος με «πιραντελλικά» χαρακτηριστικά: Από το «απόψε αυτοσχεδιάζομε» στο «έτσι είναι (αν έτσι νομίζετε)»

Ο Προκόπης Παυλόπουλος γράφει στο Dnews για την επικείμενη αναθεώρηση του Συντάγματος.Επανειλημμένως έχω επισημάνει, σχολιάζοντας από νομική κυρίως έποψη την τελευταία κυβερνητική πρόταση αναθεώρησης...

Αναλυτική, εκτενής και θεματικά δομημένη Αρχειακή περιοδολόγηση της Ελληνικής Ιστορίας από το 1821 έως σήμερα με την βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης (47ο Μέρος)

Αναλυτική, εκτενής και θεματικά δομημένη Αρχειακή περιοδολόγηση της Ελληνικής Ιστορίας από το 1821 έως σήμερα με την βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης Βασίλης Δημ. Χασιώτης ​Ε. ΔΕΚΑΕΤΙΑ 1940 (1940-1949)Μέρος 47ο(συνέχεια...

Πόθεν Έσχες των πολιτικών μας αρχηγών: Η κοινή γνώμη παραξενεύτηκε με την κίνηση του Ανδρουλάκη

Την επικαιρότητα έχει απασχολήσει το Πόθεν Έσχες των πολιτικών μας αρχηγών Η κοινή γνώμη παραξενεύτηκε με αυτή την κίνηση του Ανδρουλάκη ο οποίος διόρθωσε το...

Πρέπει να γίνει η Συνταγματική Αναθεώρηση; – Απαντούν Παυλόπουλος, Βλαχόπουλος, Κοντιάδης, Σωτηρέλλης

«Κάτι παραπάνω από αναγκαία η αναθεώρηση του Συντάγματος, υπό τις παρούσες συνθήκες δεν πρέπει να προχωρήσει», είναι η κυρίαρχη άποψη.Με το που κατατέθηκε η...

Αυτό το πρωτάθλημα της ΑΕΚ είναι για τη γιαγιά Μαρούκα!

ΑΥΤΟ ΤΟ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑ ΤΗΣ ΑΕΚ ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΤΗ ΓΙΑΓΙΑ ΜΑΡΟΥΚΑ! Η γιαγιά μου, η Μαρούκα, γεννημένη στη Μικρά Ασία, δεν είχε δει ποτέ της την...

Ινστιτούτο ΠΥΞΙΔΑ: Εκδήλωση-συζήτηση την Παρασκευή 15 Μαίου 2026 στις 18.30 στην αίθουσα «Γεώργιος Αναστασόπουλος» της ΕΣΗΕΑ

Επ’ αφορμή των γεγονότων που λαμβάνουν χώρα στην Μέση Ανατολή, των γεωπολιτικών ανακατατάξεων που κυοφορούνται και των επιπτώσεων αυτών σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά και δίνοντας...

Ιδεώδης συγκυρία

Ιδεώδης συγκυρία Κώστα Δημ Χρονόπουλου *Θετική η τελευταία συμφωνία Ελλάδας –Γαλλίας. Όχι μόνον επειδή θωρακίζει τη χώρα μας σε περίπτωση έξωθεν απειλής , αλλά και για...

Βόμβες από τον Γιώργο Χαρβαλιά: Σημάδια εκτροπής του Δημοκρατικού πολιτεύματος σε καιρούς παγκόσμιας δυστοπίας

Από το drone στη Λευκάδα, τον ΟΠΕΚΕΠΕ, τα Τέμπη και τις υποκλοπές, μέχρι τις ανεξέλεγκτες, όπως λέει, ροές μεταναστών και το δημογραφικό, με κορωνίδα...

Αναλυτική, εκτενής και θεματικά δομημένη Αρχειακή περιοδολόγηση της Ελληνικής Ιστορίας από το 1821 έως σήμερα με την βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης (46ο Μέρος)

Αναλυτική, εκτενής και θεματικά δομημένη Αρχειακή περιοδολόγηση της Ελληνικής Ιστορίας από το 1821 έως σήμερα με την βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης Βασίλης Δημ. Χασιώτης Ε. ΔΕΚΑΕΤΙΑ 1940 (1940-1949)Μέρος 46ο(συνέχεια...

89χρονος πιστολέρο: Πότε θα πληροφορηθεί η Κοινωνία υπεύθυνα, από εργατολόγο, για τους λόγους που έφεραν σε αυτή την κατάσταση έναν άνθρωπο;

Διεξάγεται μία διαδικτυακή δημοσκόπηση στο ερώτημα αν θα πρέπει να είναι προφυλακισμένος ο 89χρονος «πιστολέρο» του ΕΦΚΑ και των δικαστηρίων. Αν είναι δυνατόν! Μα και...

Ινστιτούτο ΠΥΞΙΔΑ: Εκδήλωση-συζήτηση την Παρασκευή 15 Μαίου 2026 στις 18.30 στην αίθουσα «Γεώργιος Αναστασόπουλος» της ΕΣΗΕΑ

Επ’ αφορμή των γεγονότων που λαμβάνουν χώρα στην Μέση Ανατολή, των γεωπολιτικών ανακατατάξεων που κυοφορούνται και των επιπτώσεων αυτών σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά και δίνοντας...

Η διεκδίκηση των κλαπέντων από τους Βουλγάρους Χειρογράφων και Κειμηλίων της Ιεράς Μητροπόλεως Σερρών και Νιγρίτης με βάση το Διεθνές Δίκαιο και το Ευρωπαϊκό Δίκαιο

Η διεκδίκηση των κλαπέντων από τους Βουλγάρους Χειρογράφων και Κειμηλίων της Ιεράς Μητροπόλεως Σερρών και Νιγρίτης με βάση το Διεθνές Δίκαιο και το Ευρωπαϊκό Δίκαιο Προκόπιος Παυλόπουλος Σέρρες, 10.5.2026 Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας,...

Η αποκοπή του «ομφάλιου λώρου» με την Ελλάδα

Προμελετημένη προετοιμασία για τουρκική εισβολή από τους αυτουργούς για 10 χρόνια μπροστά. Της Φανούλας Αργυρου από το simerini.sigmalive.comSir Crispin Tickell.Σε συνέχεια του άρθρου μου «Η...

Αναλυτική, εκτενής και θεματικά δομημένη Αρχειακή περιοδολόγηση της Ελληνικής Ιστορίας από το 1821 έως σήμερα με την βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης (45ο Μέρος)

Αναλυτική, εκτενής και θεματικά δομημένη Αρχειακή περιοδολόγηση της Ελληνικής Ιστορίας από το 1821 έως σήμερα με την βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης Βασίλης Δημ. Χασιώτης  Δ. ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ...

Η σημερινή κατάσταση της πολιτικής πραγματικότητας στη χώρα μας δεν εμπνέει τη νεολαία για κανένα αισιόδοξο αύριο

Η σημερινή κατάσταση της πολιτικής πραγματικότητας στη χώρα μας δεν εμπνέει τη νεολαία για κανένα αισιόδοξο αύριο αφού η κατάσταση είναι κατακερματισμένη ανάμεσα στα κόμματα...

Ο Μητσοτάκης κραυγάζοντας πατριωτικά, κατηγόρησε την αντιπολίτευση πως με πατριωτικές κραυγές δεν γίνεται πολιτική

Ο Μητσοτάκης στην ομιλία του στη Θεσσαλονίκη που επικεντρώθηκε στα Ραφάλ και στα F16 (επιτυχία του Πάνου Καμμένου τον οποίο εξύβριζε) όπως και στα...

Γιώργος Βενετσάνος: Ένα δώρο από το πουθενά

Ένα δώρο από το πουθενά Γράφει ο Γιώργος Βενετσάνος Σύμφωνα με τα πρόσφατα γεγονότα, εντοπίστηκε ένα θαλάσσιο drone το οποίο φέρεται να είναι ουκρανικής κατασκευής. Το...

Αναλυτική, εκτενής και θεματικά δομημένη Αρχειακή περιοδολόγηση της Ελληνικής Ιστορίας από το 1821 έως σήμερα με την βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης (44ο Μέρος)

Αναλυτική, εκτενής και θεματικά δομημένη Αρχειακή περιοδολόγηση της Ελληνικής Ιστορίας από το 1821 έως σήμερα με την βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης Βασίλης Δημ. Χασιώτης :  Δ. ΠΕΡΙΟΔΟΣ...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ