Με τον Γιώργο της Ρωμιοσύνης

Γράφει ο  Πάνος Ν. Αβραμόπουλος

Η μεταπολίτευση με βρήκε πιτσιρικάκι 6 ετών και μεγαλώνοντας έζησα και έψαυσα με την καρδιά μου, όλο αυτό τον ανεκδιήγητο ιστορικό δυναμισμό και τον δραματικό χαρακτήρα της μεταπολιτευτικής περιόδου. Την ηθική έξαρση του κόσμου, αλλά και την δίψα για δημοκρατία και κοινωνικά δικαιώματα. Πρωτοπόρος σε αυτή την κοσμογονία  η τέχνη με τους ανθρώπους της, που αποτελούσαν τον ιμάντα μεταφοράς των κοινωνικών αιτουμένων και μετουσίωναν σε τραγούδι και σε θέατρο, τους πόθους και τα οράματα του ελληνικού λαού. Του λαού μας που μόλις είχε ξεπεράσει την φοβερή σφαλιάρα της επταετίας και σαν αστραποβόλημα, περνούσε στην δημοκρατική ομαλότητα.

Κεντρική φιγούρα σε αυτή την κοσμογονία, ο Γιώργος Νταλάρας, προικισμένος με φυσική ομορφιά, μια κόμη που θαρρείς πως έβγαινε από ιστορικό έπος και με μια φωνή, που επέπρωτο να γράψει ιστορία στα καλλιτεχνικά μας δρώμενα και να σημαδέψει τον ελληνικό λαό. Ο Γιώργος της Ρωμιοσύνης, αν θα μπορούσα να το πω σχηματικά. Ο απαράμιλλος τραγουδιστής, με την ουράνια, ατελείωτη σε έκταση «μεταλλική» φωνή του, που σε κάθε του τραγούδι εσείετο ο τόπος και έλεγες ότι συντελείται βιβλική καταστροφή ! Τραγουδούσε με πάθος και ανεκλάλητη ηθική ένταση τότε – όπως και τώρα, αλλά με την φυσική ωριμότητα των χρόνων – τους ωραιότερους στίχους των Ελλήνων ποιητών και αποτύπωνε σαν ένας απαράμιλλος λυράρης, τους πόθους, τους καημούς και τα οράματα του λαού μας. Τα καύματα και τις ανεπούλωτες πληγές της πονεμένης ελληνικής ψυχής, αλλά και τις προσδοκίες και τις ελπίδες της, για ένα καλύτερο αύριο.  Κάθε τραγούδι του Γιώργου Νταλάρα τότε, γίνονταν αίφνης ένας μικρός «εθνικός ύμνος» στα χείλη του λαού μας και του έδινε κουράγιο και απαντοχή, να πορευτεί στην νέα κοινωνική πραγματικότητα που ανχνόφεγγε στον ορίζοντα. Παραθέτω μερικά τραγούδια ενδεικτικά, που έγιναν το βάλσαμο της πονεμένης ελληνικής ψυχής στην μεταπολίτευση και τα τραγουδήσαμε όλοι μας, με όλη την δύναμή της ! «Όλα καλά  όλα ωραία», «Ήταν πέντε, ήταν έξι», «Αχ χελιδόνι μου», «Παραπονεμένα λόγια» κ.α αντίστοιχα έντεχνα αριστουργήματα. Είχε ακόμα ο ανυπέρβλητος Γιώργος  Νταλάρας τότε, στο φτερούγισμα της σταδιοδρομίας του, που απογειώθηκε στα ουράνια, την θεία τύχη να τραγουδά τους στίχους και την μουσική μαζί, ενός αξεπέραστου Έλληναδημιουργού από την λεβεντομάνα Θεσσαλονίκη – που πάντα προβάδισε στην κοινωνική πρωτοπορία και τις δημοκρατικές κατακτήσεις – του απαράμιλλου Σταύρου Κουγιουμτζή, που κάθε τραγούδι του «ζωγράφιζε» και ήταν αυτόχρημα και ένα κοινωνικό γεγονός ! Και πλάι στα τραγούδια κοινωνικής διαμαρτυρίας, ο Γιώργος Νταλάρας τραγουδούσε και πολλά αισθαντικά ερωτικά τραγούδια, που γήτευαν τις καρδιές της νεολαίας. Αναφέρω δυο τρία που με σημάδεψαν, και θα τα σιγοψιθυρίζω για πάντα «Δίχως την καρδούλα σου», «Το πουκάμισο το θαλασσί», «Κυκλάμινο» κ.α.

Στα χρόνια που ακολούθησαν, ο μεγάλος μας ερμηνευτής, πραγματοποίησε εξαιρετικές συνεργασίες με όλους τους μεγάλους μας ποιητές, στιχουργούς και συνθέτες και μας έδωσε υψηλής  ποιότητας και καλλιτεχνικού ήθους δίσκους, που τραγουδήθηκαν ξανά και ξανά από τα χείλη του λαού μας και έχουν περάσει στο κεφάλαιο της καλλιτεχνικής μας δημιουργίας. Αλλά αποδεικνύοντας το ασύλληπτο καλλιτεχνικό του εύρος – που ήρε τις ρίζες του, στη βυζαντινή μουσική και το δημοτικό τραγούδι – ασχολήθηκε με όλα τα είδη του τραγουδιού μας, από σμυρνέϊκά και ρεμπέτικα, έως δημοτικά, νησιώτικα και πόπ και μας χάρισε μοναδικές στιγμές ηθικής ξεκούρασης και ευτυχίας με το άκουσμά τους.

Αλλά παράλληλα με το δυσθεώρητο καλλιτεχνικό του κύρος που το αναγνώρισαν και το τίμησαν όλοι οι μεγάλοι του τραγουδιού μας, ο Γιώργος Νταλάρας, υπήρξε πάντα ένας βαθύτατα κοινωνικά ευαίσθητος πολίτης, με ανένδοτο δημοκρατικό ήθος. Στήριξε πολυδύναμα, με τις δωρεάν συναυλίες του, αλλά και με το υψηλό ηθικό του κύρος, όλες τις αδύναμες κοινωνικές ομάδες στους αγώνες τους, αλλά και τις δημοκρατικές διεκδικήσεις του λαού μας. Για τους τυφλούς, για την αιματοβαμμένη μας Κύπρο, για τους αναπήρους, για την εθνική αντίσταση, για τους πρόσφυγες και τους παράνομα πολιτικούς κρατουμένους, μέχρι κάποτε και για τους σαντινίστας ! Για αυτό τον περιβάλλει με την αγάπη του ο λαός μας και στεφανώνει το κάθε του βήμα με επιτυχία.

Σε αγαπώ πολύ Γιώργο και από κάθε μου μετερίζι θα τραγουδώ τα αξεπέραστα τραγούδια σου. Αυτά τα διαμάντια, που είναι ζυμωμένα με το αίμα, τα πένθη και τα κλέη του ελληνικού λαού. Γιατί είσαι η ψυχή της ρωμιοσύνης ! Και σαν σουρουπώνει αυθόρμητα θα ψιθυρίζω το «ύμνο» σου, του μεγάλου Σταύρου Κουγιουμτζή :

Ήταν πέντε ήταν έξι κι έγινε επτά

το παράπονο με πήρε κι έκλαψα πικρά

έκλαψα για τη ζωή μου και για το γραφτό

το ρολόι μου δείχνει οχτώ

Διάβασα τα γεγονότα και την κοσμική

για ποδόσφαιρο για φόνους και πολιτική

στην Ασία φασαρίες πείνα κι ερημιά

το ρολόι μου δείχνει εννιά

Μια γειτόνισσα απλώνει ρούχα καθαρά

πλένει με μια νέα σκόνη κι είναι αστραφτερά

με τραγούδια για τη φτώχεια και την ξενιτιά

ρετιρέ παίρνω στην Κηφισιά

…………………………………………………………..

Για πάντα Γιώργο στην καρδιά μας !!!

*Ο συγγραφέας Πάνος Ν. Αβραμόπουλος, είναι M.Sc Δ/χος Μηχανικός Ε.Μ.Π., μέλος ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ

www.panosavramopoulos.blogspot.gr