Είκοσι ημέρες έχουν στη διάθεσή τους οι πολίτες, οι οποίοι δεν έχουν δηλώσει ακόμα τα ακίνητά τους στο Κτηματολόγιο, να υποβάλουν τη σχετική δήλωση, προκειμένου να αποφύγουν περιπέτειες στο μέλλον. Η σχετική προθεσμία εκπνέει στις 30 Νοεμβρίου και η ηγεσία του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν πρόκειται να χορηγηθεί νέα παράταση.
Από τον Βασίλη Παπακωνσταντόπουλο
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι από την 1η Δεκεμβρίου όσα ακίνητα δεν δηλωθούν θα χαρακτηριστούν «αγνώστου ιδιοκτήτη» στο Κτηματολόγιο, γεγονός που θα δυσχεράνει μελλοντικές συναλλαγές. Οι πολίτες δεν χάνουν τα ακίνητά τους, όμως δεν θα μπορούν να τα πουλήσουν, να τα μεταβιβάσουν ή να τα αξιοποιήσουν χωρίς να προηγηθούν πολύπλοκες, χρονοβόρες και δαπανηρές διαδικασίες. Είναι πιθανόν να απαιτηθεί και η προσφυγή στα δικαστήρια, κάτι που αυξάνει την ταλαιπωρία και το κόστος. Αν οι ιδιοκτήτες δεν προχωρήσουν σε καμία διαδικασία, τα «αγνώστου ιδιοκτήτη» θα περάσουν σε βάθος επταετίας στα χέρια του Δημοσίου.
Προβλήματα
Το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται στις Περιφερειακές Ενότητες Ηρακλείου, Ρεθύμνου, Χανίων Κρήτης, Κέρκυρας και Θεσπρωτίας, τις περιοχές δηλαδή οι οποίες μπήκαν τελευταίες σε φάση κτηματογράφησης. Τα ποσοστά κτηματογράφησης κινούνται ακόμα σε πολύ χαμηλά επίπεδα, κάτι που σημαίνει ότι εκκρεμούν δηλώσεις για πλήθος δικαιωμάτων. Οσοι έχουν ακίνητα σε αυτές τις περιφερειακές ενότητες, αλλά και όσοι δεν έχουν υποβάλει ακόμα αρχική δήλωση στην υπόλοιπη χώρα, καλό είναι να σπεύσουν τις επόμενες τρεις εβδομάδες. Φυσικά πρόσωπα, νομικά πρόσωπα και το Ελληνικό Δημόσιο καλούνται να υποβάλουν δήλωση για όλα τα εγγραπτέα δικαιώματά τους σε ακίνητα, όπως κυριότητα, επικαρπία, υποθήκες, δουλείες διόδου, κατασχέσεις και εγγραπτέες αγωγές.
Η δήλωση μπορεί να υποβληθεί με δύο τρόπους: α) Ηλεκτρονικά, μέσω της ιστοσελίδας του Κτηματολογίου ή της νέας ψηφιακής εφαρμογής στη διεύθυνση https://dilosi.ktimatologio.gr, επισυνάπτοντας τα σχετικά αρχεία και καταβάλλοντας το σχετικό τέλος μέσω κάρτας πληρωμών, β) με υποβολή, κατόπιν ραντεβού, στο τοπικό Γραφείο Κτηματογράφησης σε έντυπη μορφή.
Μέσω της εφαρμογής μπορείτε να δηλώσετε ό,τι περιλαμβάνει το έντυπο δήλωσης Δ2 (στοιχεία δηλούντων, στοιχεία ακινήτων, στοιχεία δικαιωμάτων και στοιχεία συνοδευτικών εγγράφων) και επιπλέον να εντοπίσετε τα ακίνητα στα οποία αντιστοιχούν τα δηλούμενα δικαιώματα μέσω σύγχρονης εφαρμογής GIS σε ψηφιακές αεροφωτογραφίες του 2015-2016. Συγκεκριμένα:
Η σύνδεση με την εφαρμογή γίνεται με τη χρήση των κωδικών TAXISnet.
Στη συνέχεια επιλέγετε δημιουργία νέας δήλωσης. Τα προσωπικά σας στοιχεία είναι προσυμπληρωμένα και, αν λείπει κάτι, το συμπληρώνετε.
Ακολούθως επιλέγετε τον τύπο ακινήτου και εντοπίζετε το γεωτεμάχιό σας στον ψηφιακό χάρτη που εμφανίζεται. Προσοχή! Ο εντοπισμός της θέσης των δηλούμενων ακινήτων είναι υποχρεωτικός και πραγματοποιείται με τη χρήση πολλών σύγχρονων εργαλείων (δυνατότητα αναζήτησης μέσω συντεταγμένων, σημείων ενδιαφέροντος, οδών, τοπωνυμίων, οικισμών, κωδικών τεμαχίων αναδασμών/διανομών, φόρτωσης αρχείων dxf, asci, εφαρμογής κινητού τηλεφωνου κ.λπ.).
Θα χρειαστεί στη συνέχεια να συμπληρώσετε τη φόρμα της αίτησής σας και να αναρτήσετε στην εφαρμογή τα συνοδευτικά έγγραφα που τεκμηριώνουν την ιδιοκτησία σας. Η υποβολή των συνοδευτικών εγγράφων γίνεται μόνο ηλεκτρονικά μέσω της εφαρμογής και προηγείται της διαδικασίας της πληρωμής. Το μέγιστο επιτρεπόμενο μέγεθος ενός αρχείου είναι 40 Mb. Οι επιτρεπόμενοι τύποι αρχείων είναι doc, docx, pdf, tiff, jpg.
Αφού ολοκληρώσετε τη δήλωσή σας, μπορείτε να πληρώσετε το αντίστοιχο τέλος κτηματογράφησης μέσω πιστωτικής ή χρεωστικής κάρτας. Η κάρτα μπορεί να ανήκει σε εσάς ή σε τρίτο πρόσωπο. Με την επιτυχή ολοκλήρωση της πληρωμής λαμβάνετε ένα ηλεκτρονικό μήνυμα επιβεβαίωσης της πληρωμής. Για τον λόγο αυτό είναι πολύ σημαντικό να γράψετε το e-mail σας σωστά.
Σημειώνεται πως σε κάθε σημείο της διαδικασίας συμπλήρωσης της δήλωσης μπορείτε να αποθηκεύετε τη δήλωση και να εξέρχεστε από την εφαρμογή, ώστε να συνεχίσετε άλλη στιγμή, αν το επιθυμείτε. Οταν όμως υποβάλετε οριστικά τη δήλωση, αυτή δεν μπορεί πλέον να αλλάξει από εσάς και με βάση το νομικό πλαίσιο της Κτηματογράφησης υπόκειται σε έλεγχο από εντεταλμένους φορείς.
Σε κάθε περίπτωση μπορείτε να βλέπετε από την εφαρμογή πόσες δηλώσεις έχετε κάνει είτε είναι υποβληθείσες είτε σε εκκρεμότητα.
Δικαιώματα
Κάθε δήλωση προσώπου μπορεί να περιλάβει οσαδήποτε δικαιώματα σε ακίνητα του ίδιου υπό κτηματογράφηση προκαποδιστριακού ΟΤΑ (Κοινότητα ή Δήμος πριν την εφαρμογή της διοικητικής διαίρεσης του Καποδίστρια και του Καλλικράτη). Ετσι, αν ένα πρόσωπο δηλώσει πολλά ακίνητα σε έναν και μόνον ΟΤΑ, θα υποβάλει μόνο μία δήλωση και θα κάνει μόνο μία φορά χρήση της πιστωτικής του κάρτας.
Σε περίπτωση που θέλει κάποιος να δηλώσει δικαιώματα επί ακινήτων που βρίσκονται σε δύο ή περισσότερους ΟΤΑ, θα πρέπει να υποβάλει δύο ή περισσότερες διαφορετικές δηλώσεις (μία για κάθε ΟΤΑ) και να κάνει αντίστοιχο αριθμό διαφορετικών πληρωμών μέσω πιστωτικής κάρτας.
Τα βήματα για υποβολές σε έντυπη μορφή
Δήλωση μπορεί να υποβληθεί και με τον… παραδοσιακό τρόπο, σε έντυπη μορφή στο τοπικό Γραφείο Κτηματογράφησης (χρειάζεται ραντεβού). Σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει να συνυποβληθούν μία σειρά από έγγραφα. Αναλυτικά:
1. Ατομικά Στοιχεία
Απλό φωτοαντίγραφο ταυτότητας ή διαβατηρίου.
Ενα οποιοδήποτε έγγραφο με τυπωμένο τον ΑΦΜ (π.χ., λογαριασμός ΔΕΗ, κινητής τηλεφωνίας, το σχετικό τμήμα του εκκαθαριστικού σας από τη ΔΟΥ).
Στην περίπτωση νομικών προσώπων είναι απαραίτητη η προσκόμιση των νομιμοποιητικών εγγράφων (πχ καταστατικό, έγγραφα εκπροσώπησης).
2. Στοιχεία για την τεκμηρίωση του δικαιώματος (τίτλοι)
Απλό φωτοαντίγραφο του επικυρωμένου τίτλου (π.χ., συμβόλαιο, δικαστική απόφαση) και του πιστοποιητικού μεταγραφής του στο αρμόδιο Υποθηκοφυλακείο.
Οι τίτλοι που θα προσκομισθούν μπορεί να είναι περισσότεροι του ενός (π.χ., συμβόλαιο αγοράς και συμβόλαιο εξόφλησης).
Αν με το συμβόλαιο (π.χ., γονική παροχή) αποκτήσατε την ψιλή κυριότητα και ο επικαρπωτής έχει αποβιώσει, προσκομίστε και τη σχετική ληξιαρχική πράξη θανάτου.
Μία σειρά από επιπλέον έγγραφα θα πρέπει να προσκομίσετε αν είστε κληρονόμος ενός ακινήτου από κληρονομιά και δεν έχετε ακόμη συντάξει συμβόλαιο αποδοχής κληρονομιάς ή αν κατέχετε ένα ακίνητο από χρησικτησία.
3. Στοιχεία για τη γεωγραφική περιγραφή του ακινήτου
Ο προσδιορισμός του ακινήτου σας μπορεί να γίνει με διάφορους τρόπους. Αν το ακίνητό σας βρίσκεται σε δομημένη περιοχή και έχει πρόσοψη σε δρόμο, για τον εντοπισμό του είναι επαρκής πληροφορία το όνομα και ο αριθμός της οδού, που θα αναγράψετε στη δήλωσή σας.
Αν το ακίνητό σας προέρχεται από αναδασμό ή διανομή (συνήθως του υπ. Γεωργίας), αρκεί η αναφορά του αριθμού του κληροτεμαχίου (το Κτηματολόγιο διαθέτει τους σχετικούς χάρτες και μπορεί να αντιστοιχίσει την ιδιοκτησία σας). Το ίδιο συμβαίνει και στις περιοχές που έχουν ενταχθεί στο σχέδιο πόλης με τη διαδικασία των Πράξεων Εφαρμογής. Στις υπόλοιπες περιπτώσεις υπάρχουν εναλλακτικοί τρόποι για τον εντοπισμό του ακινήτου, με διαφορετικά επίπεδα ακρίβειας:
Υποβολή υπάρχοντος Τοπογραφικού Διαγράμματος. Εφόσον το διαθέτετε, το προσκομίζετε με τη δήλωσή σας και το ακίνητό σας έχει προσδιορισθεί σε θέση, σχήμα και εμβαδόν. Αν για το ακίνητό σας έχετε πρόσφατα συντάξει συμβόλαιο, εκδώσει άδεια οικοδομής, προβεί σε τακτοποίηση αυθαιρέτων ή εγκαταστήσει φωτοβολταϊκά κ.λπ., τότε έχετε ήδη συντάξει και τοπογραφικό διάγραμμα, το οποίο προσκομίζετε με τη δήλωσή σας.
Προσδιορισμός μέσω της ηλεκτρονικής υπηρεσίας «ΘΕΑΣΗ ΟΡΘΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ», με την οποία μπορείτε να περιηγηθείτε στην ευρύτερη περιοχή όπου βρίσκεται το ακίνητό σας, να το εντοπίσετε και να σχηματίσετε το περίγραμμά του. Στη συνέχεια αποθηκεύετε την επιλογή σας, τυπώνετε το αρχείο και την υποβάλλετε μαζί με τη δήλωσή σας. Η ακρίβεια της μεθόδου εξαρτάται από παράγοντες, όπως η μορφολογία του εδάφους, η ύπαρξη εμφανών ορίων και η εμπειρία του χρήστη. Σημείωση: Η εφαρμογή σάς δίνει διάφορα βοηθήματα, όπως η εμφάνιση οδών, τοπωνυμίων κ.λπ., η δυνατότητα να μετρήσετε αποστάσεις, να δείτε το εμβαδόν του σχήματος που ορίσατε και να κάνετε δοκιμές μέχρι να οριστικοποιήσετε τη θέση και το σχήμα της ιδιοκτησίας σας.
Εντοπισμός μέσω της ηλεκτρονικής υπηρεσίας «ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΜΕΣΩ ΚΙΝΗΤΟΥ». Το Κτηματολόγιο έχει αναπτύξει εφαρμογή που μπορείτε να εγκαταστήσετε στο κινητό σας (smartphone). Επισκεφτείτε το ακίνητό σας και κάνοντας χρήση της εφαρμογής (αφού έχετε ενεργοποιήσει τη δυνατότητα χρήσης τοποθεσίας – GPS) μπορείτε να καταγράψετε τις συντεταγμένες σημείων καθώς μετακινήστε στα όρια της ιδιοκτησίας σας. Οταν τελειώσετε, επιλέγοντας αποστολή, λαμβάνετε στο e-mail σας αρχείο με τις κορυφές που ορίσατε. Το αρχείο αυτό το τυπώνετε και το συμπεριλαμβάνετε στη δήλωσή σας.
Πάγιο τέλος και τρόπος πληρωμής
Το πάγιο τέλος είναι 35 ευρώ ανά δικαίωμα, ενώ για τους βοηθητικούς χώρους (αποθήκες, γκαράζ) είναι 20 ευρώ, μόνο αν είναι αυτοτελείς ιδιοκτησίες, δηλαδή έχουν ποσοστό συγκυριότητας στο οικόπεδο και δεν είναι παρακολουθήματα του διαμερίσματος. Ειδικά για τις αγροτικές περιοχές, τα φυσικά πρόσωπα που έχουν εγγραπτέο δικαίωμα κυριότητας και δουλείας καταβάλλουν πάγια τέλη μόνο για δύο ακίνητα ανά περιοχή (προκαποδιστριακός δήμος ή κοινότητα), ανεξαρτήτως του συνολικού αριθμού τους.
Το πάγιο τέλος υπολογίζεται αυτόματα κατά την υποβολή της δήλωσης και εξαρτάται από τη θέση, το είδος και το πλήθος των ιδιοκτησιών. Αν επιλέξετε να υποβάλετε τη δήλωσή σας επιτόπου στο Γραφείο Κτηματογράφησης, θα σας δοθεί σχετικό έντυπο με το οφειλόμενο ποσό και με μοναδικό 25ψήφιο κωδικό πληρωμής. Η εξόφληση του ποσού γίνεται σε μία από τις συνεργαζόμενες τράπεζες, προκειμένου η δήλωση να πρωτοκολληθεί οριστικά και να καταχωριστεί στο Κτηματολόγιο. Αν επιλέξετε να υποβάλετε τη δήλωσή σας ηλεκτρονικά, μπορείτε να πληρώσετε μόνο με κάρτα, στην οθόνη που θα εμφανιστεί στο τελευταίο βήμα υποβολής της δήλωσης.
Πολλή καλό και κατανοητό.