Ο ανεξάρτητος βουλευτής Μάριος Σαλμάς µιλάει για την τεταµένη συνεδρίαση της ΚΟ που οδήγησε στη διαγραφή του από τη Ν∆ και αφήνει ανοιχτό το ενδεχόµενο ίδρυσης νέου κόµµατος
Σηµείο προς σηµείο αποδοµεί ο Μάριος Σαλµάς το κυβερνητικό success story για την οικονοµία, ενώ επιβεβαιώνει ότι όλη η αγορά θεωρεί τον Κυριάκο Μητσοτάκη «τροχονόµο των καρτέλ», περιγράφοντας σαν πολιτικές µαριονέτες τα µέλη του υπουργικού συµβουλίου. Μιλώντας στο Documento, ο ανεξάρτητος βουλευτής αφηγείται όσα έγιναν στην τεταµένη συνεδρίαση της ΚΟ που οδήγησαν στη διαγραφή του, παρουσιάζοντας τον πρωθυπουργό άβουλο έως και µοιραίο. Παράλληλα, υποστηρίζει ότι τυχόν πρόθεση κατάργησης των εξεταστικών επιτροπών από την πλειοψηφία στην επικείµενη συνταγµατική αναθεώρηση (θέµα που άνοιξε η Ντόρα Μπακογιάννη) θα πέσει στο κενό. «Εγώ έκλεισα οριστικά το κεφάλαιο Μητσοτάκης» τονίζει και ξεκαθαρίζει πως «δεν έχω συζητήσει µε κανένα κόµµα», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόµενο ίδρυσης νέου κόµµατος, το οποίο δεν θα έχει προσωποπαγή χαρακτηριστικά.
Κατά την τοποθέτησή σας στον κρατικό προϋπολογισµό ως ειδικός εισηγητής των ανεξάρτητων βουλευτών αναδείξατε ότι η κυβέρνηση δανείστηκε 24 δισ. ευρώ από τους ΟΤΑ και τους ασφαλιστικούς φορείς τα τελευταία πέντε χρόνια. Πρόκειται για βραδυφλεγή δηµοσιονοµική βόµβα ή για πρακτική που είθισται να ακολουθείται από το οικονοµικό επιτελείο;
Η αιτία που οδήγησε τη χώρα µας στα πρόθυρα της χρεοκοπίας ήταν κυρίως η κρίση χρέους. Η Ελλάδα µπήκε σε προγράµµατα διάσωσης µε χρέος το 2009 και 2010 αντίστοιχα 300 δισ. και 330 δισ. ευρώ και σε σχέση µε το ΑΕΠ 127% και 147%. Σήµερα το χρέος του κράτους προς τρίτους είναι 369 δισ. ευρώ ή 164% του ΑΕΠ. Θα ήταν πολλαπλάσιο εάν η κυβέρνηση δεν έπαιρνε τα χρήµατα των ασφαλιστικών ταµείων, των νοσοκοµείων και των ΟΤΑ, περίπου 25 δισ. ευρώ την πενταετία µε repos για να πληρώνει τις υποχρεώσεις της. Αυτό είναι το κρυφό χρέος που δεν εµφανίζεται στο χρέος Γενικής Κυβέρνησης. Η µείωση ως ποσοστό µέσω της µόχλευσης του ΑΕΠ είναι εικονική. Εικονική αύξηση του ΑΕΠ, δηλαδή ανάπτυξη εννοώ όταν από τις 2,1 µονάδες της αύξησης του ΑΕΠ για το 2024 η µισή είναι από επενδύσεις και η µισή από την ιδιωτική κατανάλωση. Επενδύσεις στην Ελλάδα εννοούνται οι εξαγορές από ξένους οµίλους και funds ήδη υπαρχουσών επιχειρήσεων και λιγότερο οι νέες επενδύσεις. Η ιδιωτική κατανάλωση προέρχεται από τις αυξηµένες τιµές των αγαθών και υπηρεσιών και όχι από την πραγµατική αύξηση του όγκου τους. Για τον λόγο αυτό και δεν αυξάνεται αντίστοιχα η ζήτηση και σε όποιους τοµείς αυξάνεται αυτή δεν επιδρά σε αύξηση της παραγωγής, αφού όλο και περισσότερα αγαθά και εισάγονται και λιγότερα εξάγονται. Το πρόβληµα του χρέους θα το ξαναβρούµε σε λίγα χρόνια µπροστά µας.
Είπατε επίσης ότι ο πολυεπίπεδος πληθωρισµός έχει την υπογραφή του Κυριάκου Μητσοτάκη. Θεωρείτε τον πρωθυπουργό τροχονόµο των καρτέλ;
Ειλικρινά είναι στενάχωρο ότι όλη η αγορά έχει αυτή την άποψη και ο ίδιος δεν το καταλαβαίνει. Προσωπικά, επειδή συµπορευτήκαµε πολλά χρόνια τίµια µπροστά του στην κοινοβουλευτική οµάδα, διαφώνησα σε µια σειρά πολιτικών που του είπα ότι ωφελούν µόνο τους λίγους και όχι τους πολλούς. Οπως για παράδειγµα µε την παραχώρηση των ανανεώσιµων πηγών ενέργειας σε τέσσερις µεγάλους οµίλους, ενώ αποκλείστηκαν οι πολλοί. Και οι πόρτες άνοιγαν για µεγάλους οµίλους που γέµισαν τα βουνά µε ανεµογεννήτριες και τώρα ανήκουν σε αραβικούς οµίλους. Εκανε πως δεν άκουσε.
Του είπα για το Χρηµατιστήριο Ενέργειας, όπου πέντε παραγωγοί πουλάνε στην ανώτατη οριακή τιµή και η ∆ΕΗ αντί για 10 ευρώ πουλάει 15 και παράγει υπερκέρδη από τα χρήµατα των πολιτών και των επιχειρήσεων. ∆εν απάντησε τίποτα. Εχετε αναρωτηθεί ο όρος ουρανοκατέβατα κέρδη που χρησιµοποιεί ο κ. Μητσοτάκης αν υπάρχει ως οικονοµικός όρος; Του µίλησα για την ακρίβεια. ∆εν απάντησε. Τι σηµαίνει ακρίβεια στα σουπερµάρκετ; Οταν οι δέκα µεγαλύτερες αλυσίδες το 2023 αύξησαν τα κέρδη τους κατά 34,2%, αυτό σηµαίνει ότι δεν είναι εισαγόµενη η ακρίβεια. Είναι το αυξηµένο κέρδος των αλυσίδων. Οταν δεν µπορείς να καταλάβεις πως η γραβιέρα Αµφιλοχίας από το τυροκοµείο στο σουπερµάρκετ πωλείται 9,7 ευρώ και στο ράφι αναγράφει 17 ευρώ, τότε ή δεν θέλεις ή δεν µπορείς.
Το πρόβληµα µε την καρτελοποίηση της αγοράς είναι ότι έπεται του ολιγοπωλίου που δηµιουργεί ολιγαρχία µε τεράστια οικονοµική δύναµη. Σήµερα βλέπουµε µεγάλες επιχειρήσεις της ενέργειας για παράδειγµα που έχουν τέτοια συσσώρευση κερδοφορίας και κεφαλαίων που εξαγοράζουν όποια επιχείρηση βρεθεί µπροστά τους και σε άλλους κλάδους, από εµπορικά κέντρα µέχρι µπακάλικα. Και έτσι ανατρέπεται το παγιωµένο για χρόνια στάτους όταν τα παλαιότερα χρόνια τον πρώτο λόγο είχαν οι πολιτικοί, ενώ πλέον τον έχουν οι ολιγάρχες της χώρας, στους οποίους δεν έχω κάτι να προσάψω, αφού έχουν τον ιδανικό κυβερνήτη για τα συµφέροντά τους. Το πρόβληµα στην Ελλάδα πλέον αφορά και το οικονοµικό µοντέλο που ισχύει. Οι περισσότεροι Ελληνες πιστεύουν ότι έχουµε µια λειτουργία της αγοράς που βασίζεται σε φιλελεύθερο µοντέλο. Αυτό κατά τη γνώµη µου δεν ισχύει. Η ελεύθερη αγορά θέλει δύο προϋποθέσεις για να λειτουργήσει: εποπτεία και ανταγωνισµό. Και τα δύο λείπουν στην Ελλάδα σήµερα. Επίσης ο κ. Μητσοτάκης µε τον τρόπο που µοιράζει το δηµόσιο χρήµα δηµιουργεί δύο Ελλάδες, αυτή των εχόντων προνόµια στις απευθείας αναθέσεις που αφορούν το 72% πλέον των συµβάσεων του δηµοσίου και την Ελλάδα των αποκλεισµένων από τα δηµόσια έργα και προµήθειες. Οµως και οι προµήθειες που γίνονται µε διαγωνισµούς στην πλειονότητά τους φωτογραφίζονται για τους λίγους. Απόδειξη γι’ αυτό είναι το γεγονός ότι το 67% των προσφυγών στην Ενιαία Αρχή ∆ηµοσίων Συµβάσεων διαγωνιζοµένων επιχειρήσεων σε δηµόσιους διαγωνισµούς γίνεται αποδεκτό και ακυρώνονται οι διαγωνισµοί.
Μόνο αυτά είπατε στον πρωθυπουργό στην επεισοδιακή συνεδρίαση της ΚΟ, µε αποτέλεσµα το Μαξίµου να προχωρά στη διαρροή ότι είστε ξένο σώµα στη Ν∆;
Του είπα ότι αλυσίδες βενζινάδικων κλέβουν τον κόσµο και το κράτος. Και, αντί να µε ρωτήσει ποιες είναι, µου απάντησε ότι δεν δέχεται υπονοούµενα. Τον εγκάλεσα για τους φωτογραφικούς διαγωνισµούς στο υπουργείο Πολιτισµού και δεν µου ζήτησε ούτε έδωσε εξηγήσεις. Θυµίζω, µπροστά του και παρουσία 158 βουλευτών και όλης της κυβέρνησης. Του είπα για την ύπαιθρο που ερηµώνει και την κακή διαπραγµάτευση που έκανε στην τελευταία ΚΑΠ η οποία οδήγησε να χάσουν τις επιδοτήσεις τους οι αγροτοκτηνοτρόφοι και δεν απάντησε. Του είπα ότι έχει ευθύνη για την εκτόξευση των ενοικίων στην Αττική, αφού άφησε την Golden Visa για πέντε χρόνια στο όριο των 250.000 ευρώ στην Αθήνα αντί να είναι αυτό µόνο στην επαρχία και στην Αττική πολλαπλάσιο, αλλά δεν είπε κουβέντα. Του είπα ότι διαφωνώ µε το επιτελικό κράτος κατά το οποίο ο ίδιος µε άλλους πέντε αποφασίζουν για όλα και δίνουν έτοιµα νοµοσχέδια στους υπουργούς και δεν ξέρουµε ποιος υπαγορεύει τις πολιτικές. ∆εν έδωσε καµία εξήγηση.
Τα µέτρα που ανακοινώθηκαν για τις τράπεζες λύνουν το πρόβληµα ή ρίχνουν στάχτη στα µάτια των πολιτών;
Να πάρουµε τα πράγµατα µε τη σειρά. Οι τράπεζες την τελευταία δεκαπενταετία και µε δική τους ευθύνη κινδύνεψαν. Οι φορολογούµενοι τις έσωσαν. Τα τελευταία χρόνια έχουν κέρδη και αυτό είναι υγιές και απόλυτα επιθυµητό. Οµως άλλο κέρδη και άλλο 12 δισ. ευρώ την τριετία 2022-2024. Τα υπερκέρδη οφείλονται κυρίως στο µεγάλο κόστος των τραπεζικών συναλλαγών και στο υψηλό περιθώριο επιτοκίου. Ο πρωθυπουργός, επειδή η πρώτη του δουλειά ήταν στην Εθνική Τράπεζα, γνώριζε από πρώτο χέρι την κερδοσκοπική πολιτική των τραπεζών, αλλά δεν ήθελε να πειράξει τις τράπεζες ούτε την κερδοφορία τους, αδιαφορώντας για τη συσσώρευση κεφαλαίων από τους πολίτες. Απόδειξη είναι η απάντηση του υφυπουργού Οικονοµικών σε ερώτησή µου τον Ιούλιο ως βουλευτή της Νέας ∆ηµοκρατίας, ο οποίος, όταν τον ρώτησα γιατί είναι υψηλές οι χρεώσεις στις διατραπεζικές συναλλαγές και υψηλό το περιθώριο επιτοκίου που µοναδικά στην Ελλάδα αγγίζει το 6%, µου απάντησε ότι όλα βαίνουν καλώς. Οταν πήρα πρωτοβουλία µε άλλους δέκα βουλευτές για τα «κόκκινα» δάνεια, ο υπουργός Οικονοµικών απάντησε ότι όλα βαίνουν καλώς. Συνεπώς ο πρωθυπουργός, κάτω και από την οµαδική πίεση όλης της αντιπολίτευσης, σύρθηκε σε ηµίµετρα που θα φανεί πόσο λίγο θα επηρεάσουν τα κέρδη των τραπεζών σε έναν χρόνο. ∆ιότι δεν υποχρέωσε τις τράπεζες να περιορίσουν τις χρεώσεις στις επιχειρήσεις και τις ελεύθερες συναλλαγές µεταξύ ιδιωτών. Το µέτρο όµως για πλαφόν στη χρέωση µεταφοράς από τράπεζα σε τράπεζα είναι αναµφίβολα θετικό και στη σωστή κατεύθυνση.
Γνωρίζοντας την ανθρωπογεωγραφία της «γαλάζιας» ΚΟ, θεωρείτε ότι µπορεί να προκαλέσει διαφοροποιήσεις το ενδεχόµενο να µην επιλεγεί από τον πρωθυπουργό ένα στέλεχος από την κεντροδεξιά παράταξη για το ύπατο αξίωµα;
Θεωρώ ότι είναι εύκολη εξίσωση για τον πρωθυπουργό η υπόθεση της επιλογής του υποψήφιου προέδρου της ∆ηµοκρατίας. Πρώτα θα τα ζυγίσει και µετά θα προτείνει. ∆εν έχει λόγο να διακινδυνέψει τον χρονικό του ορίζοντα.
Ποια η άποψή σας αναφορικά µε την πρόθεση της Ντόρας Μπακογιάννη για κατάργηση των εξεταστικών επιτροπών της Βουλής κατά την επικείµενη συνταγµατική αναθεώρηση;
∆εν υπάρχει καµία περίπτωση βουλευτές να ψηφίσουν την κατάργηση των εξεταστικών επιτροπών στο σύνταγµα. Αντιθέτως αυτό που πρέπει να αλλάξει είναι το προεδρείο να είναι διακοµµατικό ώστε να εξασφαλίζεται η πραγµατική διερεύνηση των υποθέσεων, ιδίως αυτών που συζητούνται µε πρωτοβουλία της αντιπολίτευσης και να µη συσκοτίζονται από την ιδιοτέλεια της πλειοψηφίας, η οποία συνήθως ελέγχεται.
Συµφωνείτε µε την κριτική του Αντώνη Σαµαρά περί «ποταµοποίησης» της Ν∆;
Εχω µια διαφορετική προσέγγιση. Είπα ότι το πρόβληµα δεν είναι τα πρόσωπα του υπουργικού συµβουλίου και η προέλευσή τους. Εντολές εκτελούν του Μαξίµου. Το πρόβληµα –αν το θεωρείς πρόβληµα– είναι το επιτελείο, το οποίο αποφασίζει για όλα. Και αν ακόµη όλο το υπουργικό συµβούλιο ήταν νεοδηµοκρατικό, θεωρείτε ότι θα είχαν παρέµβαση στη λήψη αποφάσεων και θα άλλαζε κάτι;
Εχει κλείσει για εσάς το κεφάλαιο Ν∆; Κι αν ναι, σκέφτεστε το ενδεχόµενο ίδρυσης νέου κόµµατος ή έχετε συζητήσει µε κάποιο ήδη υφιστάµενο; Λόγου χάρη τη Φωνή Λογικής.
Εγώ έκλεισα οριστικά το κεφάλαιο Μητσοτάκης. ∆εν έχω συζητήσει µε κανένα κόµµα. Εχω δεχτεί χιλιάδες υποστηρικτικά µηνύµατα µετά τη διαγραφή µου από ανθρώπους όλου του φάσµατος που µε παροτρύνουν να συνεχίσω τη µάχη. ∆ηµοσκόπηση του Οκτωβρίου έδειξε ότι η πλειοψηφία του κόσµου ήταν µαζί µου στην αντιπαράθεση µε τον πρωθυπουργό. Εάν οι πολίτες συνεχίζουν να θεωρούν χρήσιµο τον πολιτικό µου λόγο και τον τρόπο που υπερασπίζοµαι τα συµφέροντά τους, θα σκεφτώ σοβαρά τη µορφή της επιλογής που θα εισφέρω στην πολιτική εξίσωση της χώρας. Παρότι είναι της µόδας τα προσωπικά κόµµατα, προτιµώ τα οργανωµένα και δηµοκρατικά.
Ευπατριδης λέει. Έχετε καταντήσει μεγάλα τσολια