Ο Ντόναλντ Τραμπ, εκλεγμένος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, δήλωσε ότι δεν θα επιτρέψει στην Κίνα να διαχειρίζεται τη Διώρυγα του Παναμά. Σε δηλώσεις του προς τους δημοσιογράφους, τόνισε:
“Την έδωσαν στην Κίνα για 1 δολάριο και τώρα χρεώνουν περισσότερα τα δικά μας πλοία. Αυτό δεν πρόκειται να συμβεί. Και το γεγονός ότι η Κίνα διοικεί τη Διώρυγα του Παναμά, αυτό επίσης δεν πρόκειται να συνεχιστεί.”
Προηγουμένως, ο Τραμπ είχε αναφέρει πως οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να επανακτήσουν τον έλεγχο της Διώρυγας εάν οι τρέχοντες όροι χρήσης της δεν επαναδιαπραγματευτούν. Εξέφρασε την έντονη δυσαρέσκειά του για τα υψηλά τέλη διέλευσης που επιβάλλονται μέσω της διώρυγας, επισημαίνοντας ότι η παραχώρηση του ελέγχου το 1999 δεν ήταν παραίτηση των ΗΠΑ, αλλά μια συμβολική κίνηση συνεργασίας.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Παναμά, Χοσέ Ραούλ Μουλίνο, αντέτεινε πως η κυριαρχία της χώρας του πάνω στη Διώρυγα και η ανεξαρτησία της δεν μπορούν να τεθούν υπό διαπραγμάτευση.
Η Διώρυγα του Παναμά, που εγκαινιάστηκε το 1914, κατασκευάστηκε από τις Ηνωμένες Πολιτείες και αποτέλεσε για δεκαετίες στρατηγικό στοιχείο αμερικανικής κυριαρχίας. Το 1977, οι Συνθήκες Τορρίχος-Κάρτερ όρισαν τη σταδιακή μεταφορά της Διώρυγας στον Παναμά, διαδικασία που ολοκληρώθηκε το 1999. Οι συνθήκες αυτές καθιέρωσαν την ουδετερότητα της διώρυγας και τη διασφάλιση της πρόσβασής της για το παγκόσμιο εμπόριο.
Σήμερα, η Διώρυγα παραμένει μια από τις σημαντικότερες διαδρομές για την παγκόσμια οικονομία και κεντρικό σημείο στρατηγικών συμφερόντων των ΗΠΑ. Το ζήτημα της διαχείρισής της, ιδίως με την εμπλοκή κινεζικών συμφερόντων, εγείρει νέες γεωπολιτικές ανησυχίες, με τις δηλώσεις του Τραμπ να καταδεικνύουν την πρόθεση των Ηνωμένων Πολιτειών να ενισχύσουν τη θέση τους στην περιοχή.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το ζήτημα της Διώρυγας δεν είναι μόνο εμπορικό αλλά και συμβολικό για την κυριαρχία του Παναμά, που επί δεκαετίες αγωνίστηκε για την απόκτηση του πλήρους ελέγχου της. Ενδεχόμενη αμερικανική προσπάθεια “ανάκτησης” της Διώρυγας θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές αντιδράσεις από τον Παναμά και την ευρύτερη διεθνή κοινότητα.