Ιππαλεκτρυών – Ένα άγνωστο ον της ελληνικής μυθολογίας

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ένα όχι και τόσο γνωστό ον της ελληνικής μυθολογίας είναι ο ιππαλεκτρύων. Πρόκειται για ένα φανταστικό όν, ένα υβριδικό πλάσμα που από τη μέση και πάνω έχει τη μορφή αλόγου και απο τη μέση και κάτω τη μορφή κόκορα. Το πίσω του μέρος φέρει τη φτερωτή ουρά ενός κόκορα, έχει τα φτερά ενός κόκορα καθώς και τα πόδια ενός πτηνού.

Ετυμολογικά η λέξη ιππαλεκτρυών προέρχεται από τη λέξη ἵππος που σημαίνει στα αρχαία Ελληνικά, άλογο και τη λέξη ἀλεκτρυών που σημαίνει αντίστοιχα κόκορας. Η ίδια λοιπόν η λέξη για να περιγράψει αυτό το ον αποτελεί και αυτή ένα «γλωσσικό υβρίδιο.»

Αν και στις γραπτές πηγές ο ιππαλεκτρυών δεν εμφανίζεται συχνά, ούτε υπάρχουν θεματικές ιστορίες ή μυθολογικοί κύκλοι που να τον αφορούν άμεσα, η πιο πρώιμη εμφάνισή του στην εικονογραφία χρονολογείται στον 9ο αι. π.Κ.Ε. από την Κνωσσό. Πιο ολοκληρωμένη η μορφή του εικονογραφικά και πιο συχνή παρατηρείται τον 6ο αι. π.Κ.Ε. και ιδιαίτερα σαν θέμα απεικόνισης στην κεραμική, αλλά και στην γλυπτική.

Στις εικόνες που ακολουθούν βλέπετε για παράδειγμα ένα δείγμα απο γλυπτό που βρέθηκε στην Ακρόπολη και χρονολογείται στους αρχαϊκούς χρόνους. Συχνά απεικονίζεται και κάποιος πολεμιστής που ιππεύει το ον αυτό, όπου είναι και εικονογραφικό θέμα σε ορισμένες σειρές νομισμάτων.

ippalektryon1

ippalektryon2

Στην κωμωδία του Αριστοφάνη, Όρνιθες ο ιππαλεκτρυών περιγράφεται σαν ένα περίεργο πλάσμα με κίτρινα φτερά. Εικονογραφικά όπως παρατηρούμε και απο τις φωτογραφίες ο τρόπος απεικόνισής του είναι σταθερός και παγιωμένος: το μπροστινό μέρος και το κεφάλι είναι ένα άλογο καθώς και τα δύο μπροστινά πόδια, ενώ το πίσω μέρος είναι αυτό ενός κόκορα, με πλουμιστή ουρά, φτερά και ανάλογα πόδια. Συνήθως φέρουν και στην πλάτη τους έναν νεαρό καβαλάρη ή πολεμιστή.

ippalektryon3

Ο Ησύχιος αναφέρει ότι υπήρχαν τρία είδη ιππαλεκτρύονος: ένας με τη μορφή ενός μεγάλου κόκορα, ένας με τη μορφή ενός τεράστιου αρπακτικού και τέλος ενός πλάσματος που έμοιαζε με γρύπα. Στις γραπτές πηγές φαίνεται να υπάρχει μία σύγχιση για το πώς εμφανίζεται αυτό το ον και πριν από τον Αισχύλο δεν υπάρχουν ειδικές περιγραφές ή λέξεις που να αναφέρονται σε αυτό.

ippalektryon4

Συνδυαστικές μελέτες και αναφορές θεωρούν ότι το μοτίβο αυτό πιθανόν να μην είναι αμιγώς Ελληνικό και να προέρχεται από επιρροές από τη Μ. Ανατολή, όπως είναι το σύνηθες και για άλλα υβρίδια της Ελληνικής μυθολογίας. Στην περίπτωση όμως αυτή δεν γνωρίζουμε κάποια παράσταση ιππαλεκτρύονος από την Αίγυπτο ή το χώρο της Μ. Ανατολής. Εικονογραφικά στον Ελληνικό χώρο το συναντάμε κατεξοχή στην μελανόμορφη κεραμική της Αθήνας όπου θα μπορούσε να είναι και μία παραλλαγή του μοτίβου του Πήγασου.

ippalektryon5

Ο ιππαλεκτρυών εμφανίζεται και σε κάποιες σειρές νομισμάτων όπου θα μπορούσαν να αφορούν να αναπαραστάσεις του Πήγασου. Όμως ο τρόπος που αποδίδεται η ουρά και κυρίως τα πόδια με τα νύχια θυμίζει περισσότερο στυλιστικά τον ιππαλεκτρύονα.

Στους Βατράχους του Αριστοφάνη αναφέρεται ότι το ον αυτό απεικονιζόταν συχνά πάνω σε πολεμικές ασπίδες και μάλιστα έχει υπάρχει απεικόνιση πάνω σε ερυθρόμορφο αγγείο που δείχνει τη θεά Αθηνά να κρατάει μία τέτοια ασπίδα. Όπως συμβαίνει και με άλλα ανάλογα όντα της Ελληνικής μυθολογίας, όπως για παράδειγμα με το κεφάλι της Μέδουσας, η χρήση αυτή υποδηλώνει έναν προφυλακτικό ή αποτροπαϊκό χαρακτήρα.

ippalektryon6

Τέτοιες εικονογραφικές επιλογές θεωρούνταν ότι προκαλούσαν γέλιο και έδιωχναν το φόβο μακρυά ή προκαλούσαν τον τρόμο στα μάτια του εχθρού.

Από την ίδια κωμωδία του Αριστοφάνη μαθαίνουμε ότι το μοτίβο του ιππαλεκτρύονα έφεραν επίσης και πλοία, γεγονός που συνηγορεί με τις μαγικές-αποτροπαϊκές ιδιότητες που πιθανόν είχε το ον αυτό για να προστατεύει τα πλοία και τα πληρώματά τους.

Σε ένα χαμένο έργο του Αισχύλου, Μυρμιδόνες αναφέρεται επίσης ότι η μορφή του ιππαλεκτρύονα υπήρχε στο πλοίο του Πρωτεσίλαου. Σε όσες από τις Αριστοφανικές κωμωδίες γίνεται αναφορά στον ιππαλεκτρύονα υπάρχει μία διάθεση αστειασμού που αφορά τόσο το μέγεθός του, αλλά και το αστείο περπάτημά του.

ippalektryon7

ippalektryon8

https://arxaia-ellinika.blogspot.gr/2013/04/ippalektrywn-ena-agnwsto-on-ths-ellhnikhs-mythologias.html

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

Το μέρος που γεννήθηκε ο εμβληματικός Καραϊσκάκης: Μια σπηλιά στο Μαυρομμάτι Καρδίτσας

Ο Αρχιστράτηγος της Επανάστασης του 1821 Γεώργιος Καραϊσκάκης όπως εξιστορούν οι γνωσρίζοντες, γεννήθηκε σε ένα σπήλαιο κοντά στη μονή του Αγίου Γεωργίου, 7 χιλ. πάνω...

Εμμανουήλ Παπάς: Ο ήρωας της Επανάστασης έδωσε για την πατρίδα την τεράστια περιουσία του, ενώ «θυσίασε» τέσσερα από τα παιδιά του στα πεδία των...

Στα μαθητικά βιβλία το όνομα «Εμμανουήλ Παπάς» δεν υπήρχε Τα τελευταία χρόνια αναφερόταν σχεδόν «στα πεταχτά». Κι όμως, ο άνθρωπος αυτός υπήρξε ο ηγέτης...

Αυτό το κορίτσι, αύριο θα πεθάνει με ευθανασία

Ναι, η ιστορία είναι αληθινή με βάση δικαστικά έγγραφα, την κατάθεση της Noelia και δημοσιεύματα ισπανικών μέσων ενημέρωσης (Reuters, El País, κ.λπ.).Τέθηκε υπό «κρατική...

Ιωάννης Πατσουράκος: Ο δημιουργός του μοναδικού χάρτη της Μάνης

Κάθε χρόνο, στις 17 Μαρτίου, στην Αρεόπολη, οι Μανιάτες τιμούν την ημέρα που ξεσηκώθηκαν κατά του οθωμανικού ζυγού Τα τελευταία χρόνια ο εορτασμός έχει λάβει...

Σπήλαιο των Γρεβενών: Το απόρθητο κάστρο που δεν πάτησε ποτέ Τούρκος

Ένα μέρος-σύμβολο στον ελληνικό αγώνα και μετέπειτα της ελληνικής Επανάστασης του 1821! Ένα κάστρο που δεν πάτησε Τούρκος! Στις πλαγιές του βουνού Όρλιακας, στο σπήλαιο...

Ο Νίκος Μωραϊτης δεν κατάλαβε το βαθύτερο νόημα της δήλωσης του Κώστα Τασούλα

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κώστας Τασούλας σήμερα μεταξύ άλλων τίμησε τους προγόνους μας του 1981 που εξέλεξαν πανηγυρικά τον Ανδρέα Παπανδρέου και το ΠΑΣΟΚ,από το...

Πατριάρχης Γρηγόριος Ε’: Ποιος ήταν ο φωτισμένος ιερέας που θυσιάστηκε για το Γένος

Ένας φωτισμένος ηγέτης της Ορθοδοξίας, ο Πατριάρχης Γρηγόριος ο Ε’, θυσιάστηκε σαν σήμερα, 10 Απριλίου του 1821 λίγες μόλις μέρες μετά την έναρξη της Ελληνικής...

Γεγονότα όπως η νίλα του Δράμαλη πρέπει να τα θυμόμαστε, να τα μνημονεύουμε, να τιμούμε τα πρόσωπα που τα προκάλεσαν και να τα έχουμε...

Η μάχη των Δερβενακίων και η καταστροφή της στρατιάς του Δράμαλη ήταν μια λαμπρή στιγμή της νεότερης ελληνικής Ιστορίας και έφερε τη σφραγίδα της στρατιωτικής...

Αγιονόρι Κορινθίας: Η μάχη του Δράμαλη και το κάστρο της Κλεισούρας

  Το Αγιονόρι είναι χωριό της Κορινθίας, στην περιφέρεια Πελοποννήσου Το Αγιονόρι βρίσκεται στο μέσον της Κοντοπορείας, της ανατολικότερης αρχαίας οδού που ένωνε την Κορινθία με...

Πόσο δύσκολο είναι να καταλάβει ο νεοέλληνας το 1821;

Πόσο δύσκολο είναι να αισθανθεί κάποια έλξη για τον εθνικο-απελευθερωτικό αγώνα του 1821 και να δει τον αγώνα ως μαρτυρία ώστε να κερδίσει έτσι...

1821: Οι πρωταγωνιστές της επανάστασης και ο έρωτας

Τους γνωρίζουμε από τις εξιδανικευμένες, συνήθως, προσωπογραφίες τους στα σχολικά βιβλία Αργότερα, ελάχιστοι ασχολούνται με τη ζωή και την προσφοράτους. Κι ακόμα λιγότεροι, μελετούν την...

Ιστορική ομιλία του Προκόπη Παυλόπουλου του 2021: Η Μεσσηνία ως ένα «κουκούλι» ιστορίας της Εθνεγερσίας του 1821

Ιστορική Ομιλία του 2021 κατά την παρουσίαση του επετειακού -για τα 200 χρόνια από την Εθνεγερσία του 1821 - τόμου «Ιχνηλατώντας την συμβολή της Καλαμάτας...

Μνήμη κληρικών ηρώων του 1821

Η ελληνική επανάσταση του 1821 ξεχωρίζει έναντι των άλλων Επαναστάσεων στην Ευρώπη και στην Αμερική από το ότι προετοιμάστηκε πραγματοποιήθηκε και ολοκληρώθηκε με πρωταγωνιστές...

Μάχη του Βαλτετσίου: Μια από τις σημαντικότερες της Επανάστασης του 1821

Οι Έλληνες επαναστάτες υπέστησαν σημαντική ήττα από τους Τούρκους της Τριπολιτσάς όταν οι τελευταίοι έλυσαν την πολιορκία του Κάστρου της Καρύταινας, στις 31 Μαρτίου 1821....

Λαμπαδηδρομία Δημητσάνας, Γορτυνία, Αρκαδία, Πελοπόννησος, Ελλάς

Λαμπαδηδρομία Δημητσάνας, Γορτυνία, Αρκαδία, Πελοπόννησος, Ελλάς Ζήτω η 25η Μαρτίου, Ζήτω η Ελευθερία, Ζήτω η ΕλλαςΟ Θεόδωρος Κολοκοτρώνης σε μια επιστολή του, ανέφερε: «Μπαρούτη είχομεν, έκαμνε...

Γεώργιος Καραϊσκάκης: Την ώρα που έκλεινε τα μάτια του ζήτησε από τους οπλαρχηγούς να είναι μονιασμένοι και να βαστήξουν την πατρίδα!

Ήταν 23 Απριλίου 1827 όταν μία από τις σημαντικότερες μορφές της ελληνικής επανάστασης ο Γεώργιος Καραϊσκάκης, υπέκυψε στο θανατηφόρο τραύμα που δέχτηκε την προηγούμενη...

Mέρα Λευτεριάς: 25η Μαρτίου

Γράφει ο  Πάνος Ν. Αβραμόπουλος   «Μιαν φοράν όπου επήραμεν το Ναύπλιον ήρθε ο Άμιλτον να με ιδή και μου είπεν ότι πρέπει οι Έλληνες να...

Θρυλικές φυσιογνωμίες γένους θηλυκού έδρασαν με απαράμιλλο θάρρος και πρωταγωνίστησαν στον αγώνα για την απελευθέρωση του Γένους

Όταν αναφερόμαστε στη δράση των γυναικών κατά την Ελληνική Επανάσταση του 1821 τα φώτα της προβολής πέφτουν συνήθως στις πιο προβεβλημένες περιπτώσεις, όπως αυτές...

Ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου

Θεομητορική εορτή, σε ανάμνηση της χαρμόσυνης αναγγελίας από τον αρχάγγελο Γαβριήλ προς την Παρθένο Μαρία ότι πρόκειται να γεννήσει τον Υιό του Θεού Ο Ευαγγελισμός...

Ο Μπακαλιάρος σκορδαλιά την 25η Μαρτίου

Ο ΜΠΑΚΑΛΙΑΡΟΣ ΣΚΟΡΔΑΛΙΑ ΤΗΝ 25η ΜΑΡΤΙΟΥ Η ιστορία του μπακαλιάρου συνδέεται με τους λαούς του βόρειου Ατλαντικού και ιδιαίτερα με τους Νορβηγούς και τους Βάσκους,...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ