Ιππαλεκτρυών – Ένα άγνωστο ον της ελληνικής μυθολογίας

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ένα όχι και τόσο γνωστό ον της ελληνικής μυθολογίας είναι ο ιππαλεκτρύων. Πρόκειται για ένα φανταστικό όν, ένα υβριδικό πλάσμα που από τη μέση και πάνω έχει τη μορφή αλόγου και απο τη μέση και κάτω τη μορφή κόκορα. Το πίσω του μέρος φέρει τη φτερωτή ουρά ενός κόκορα, έχει τα φτερά ενός κόκορα καθώς και τα πόδια ενός πτηνού.

Ετυμολογικά η λέξη ιππαλεκτρυών προέρχεται από τη λέξη ἵππος που σημαίνει στα αρχαία Ελληνικά, άλογο και τη λέξη ἀλεκτρυών που σημαίνει αντίστοιχα κόκορας. Η ίδια λοιπόν η λέξη για να περιγράψει αυτό το ον αποτελεί και αυτή ένα «γλωσσικό υβρίδιο.»

Αν και στις γραπτές πηγές ο ιππαλεκτρυών δεν εμφανίζεται συχνά, ούτε υπάρχουν θεματικές ιστορίες ή μυθολογικοί κύκλοι που να τον αφορούν άμεσα, η πιο πρώιμη εμφάνισή του στην εικονογραφία χρονολογείται στον 9ο αι. π.Κ.Ε. από την Κνωσσό. Πιο ολοκληρωμένη η μορφή του εικονογραφικά και πιο συχνή παρατηρείται τον 6ο αι. π.Κ.Ε. και ιδιαίτερα σαν θέμα απεικόνισης στην κεραμική, αλλά και στην γλυπτική.

Στις εικόνες που ακολουθούν βλέπετε για παράδειγμα ένα δείγμα απο γλυπτό που βρέθηκε στην Ακρόπολη και χρονολογείται στους αρχαϊκούς χρόνους. Συχνά απεικονίζεται και κάποιος πολεμιστής που ιππεύει το ον αυτό, όπου είναι και εικονογραφικό θέμα σε ορισμένες σειρές νομισμάτων.

ippalektryon1

ippalektryon2

Στην κωμωδία του Αριστοφάνη, Όρνιθες ο ιππαλεκτρυών περιγράφεται σαν ένα περίεργο πλάσμα με κίτρινα φτερά. Εικονογραφικά όπως παρατηρούμε και απο τις φωτογραφίες ο τρόπος απεικόνισής του είναι σταθερός και παγιωμένος: το μπροστινό μέρος και το κεφάλι είναι ένα άλογο καθώς και τα δύο μπροστινά πόδια, ενώ το πίσω μέρος είναι αυτό ενός κόκορα, με πλουμιστή ουρά, φτερά και ανάλογα πόδια. Συνήθως φέρουν και στην πλάτη τους έναν νεαρό καβαλάρη ή πολεμιστή.

ippalektryon3

Ο Ησύχιος αναφέρει ότι υπήρχαν τρία είδη ιππαλεκτρύονος: ένας με τη μορφή ενός μεγάλου κόκορα, ένας με τη μορφή ενός τεράστιου αρπακτικού και τέλος ενός πλάσματος που έμοιαζε με γρύπα. Στις γραπτές πηγές φαίνεται να υπάρχει μία σύγχιση για το πώς εμφανίζεται αυτό το ον και πριν από τον Αισχύλο δεν υπάρχουν ειδικές περιγραφές ή λέξεις που να αναφέρονται σε αυτό.

ippalektryon4

Συνδυαστικές μελέτες και αναφορές θεωρούν ότι το μοτίβο αυτό πιθανόν να μην είναι αμιγώς Ελληνικό και να προέρχεται από επιρροές από τη Μ. Ανατολή, όπως είναι το σύνηθες και για άλλα υβρίδια της Ελληνικής μυθολογίας. Στην περίπτωση όμως αυτή δεν γνωρίζουμε κάποια παράσταση ιππαλεκτρύονος από την Αίγυπτο ή το χώρο της Μ. Ανατολής. Εικονογραφικά στον Ελληνικό χώρο το συναντάμε κατεξοχή στην μελανόμορφη κεραμική της Αθήνας όπου θα μπορούσε να είναι και μία παραλλαγή του μοτίβου του Πήγασου.

ippalektryon5

Ο ιππαλεκτρυών εμφανίζεται και σε κάποιες σειρές νομισμάτων όπου θα μπορούσαν να αφορούν να αναπαραστάσεις του Πήγασου. Όμως ο τρόπος που αποδίδεται η ουρά και κυρίως τα πόδια με τα νύχια θυμίζει περισσότερο στυλιστικά τον ιππαλεκτρύονα.

Στους Βατράχους του Αριστοφάνη αναφέρεται ότι το ον αυτό απεικονιζόταν συχνά πάνω σε πολεμικές ασπίδες και μάλιστα έχει υπάρχει απεικόνιση πάνω σε ερυθρόμορφο αγγείο που δείχνει τη θεά Αθηνά να κρατάει μία τέτοια ασπίδα. Όπως συμβαίνει και με άλλα ανάλογα όντα της Ελληνικής μυθολογίας, όπως για παράδειγμα με το κεφάλι της Μέδουσας, η χρήση αυτή υποδηλώνει έναν προφυλακτικό ή αποτροπαϊκό χαρακτήρα.

ippalektryon6

Τέτοιες εικονογραφικές επιλογές θεωρούνταν ότι προκαλούσαν γέλιο και έδιωχναν το φόβο μακρυά ή προκαλούσαν τον τρόμο στα μάτια του εχθρού.

Από την ίδια κωμωδία του Αριστοφάνη μαθαίνουμε ότι το μοτίβο του ιππαλεκτρύονα έφεραν επίσης και πλοία, γεγονός που συνηγορεί με τις μαγικές-αποτροπαϊκές ιδιότητες που πιθανόν είχε το ον αυτό για να προστατεύει τα πλοία και τα πληρώματά τους.

Σε ένα χαμένο έργο του Αισχύλου, Μυρμιδόνες αναφέρεται επίσης ότι η μορφή του ιππαλεκτρύονα υπήρχε στο πλοίο του Πρωτεσίλαου. Σε όσες από τις Αριστοφανικές κωμωδίες γίνεται αναφορά στον ιππαλεκτρύονα υπάρχει μία διάθεση αστειασμού που αφορά τόσο το μέγεθός του, αλλά και το αστείο περπάτημά του.

ippalektryon7

ippalektryon8

https://arxaia-ellinika.blogspot.gr/2013/04/ippalektrywn-ena-agnwsto-on-ths-ellhnikhs-mythologias.html

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

Αινείας: Από την Καμένη Τροία στη Γέννηση μιας Αυτοκρατορίας

Ο Αινείας, γιος της θεάς Αφροδίτης και του θνητού Αγχίση Αναδείχθηκε σε μία από τις πιο τραγικές και συνάμα ηρωικές μορφές του Τρωικού Πολέμου. Αν...

8 Ιουνίου εορτάζει η Αγία Καλλιόπη

8 Ιουνίου εορτάζει η Αγία Καλλιόπη Η Αγία Καλλιόπη είναι μια σπουδαία Μάρτυρας της Χριστιανικής Εκκλησίας, η μνήμη της οποίας τιμάται στις 8 Ιουνίου.Ήταν μια...

Mediterranean Sky: Το Ναυάγιο Φάντασμα της Ελευσίνας

Το Mediterranean Sky αποτελεί ένα από τα πιο γνωστά εγκαταλελειμμένα πλοία στην Ελλάδα και ίσως το πιο χαρακτηριστικό «πλοίο-φάντασμα» του Σαρωνικού Το τεράστιο κουφάρι του,...

Έσπασε 2 φορές το ρεκόρ ο Μαριος Ηλιόπουλος 

Έσπασε 2 φορές το ρεκόρ ο Μαριος Ηλιόπουλος  Στο πρώτο σκέλος του αγώνα σταμάτησε τα χρονόμετρα στο 2:43.82, πετυχαίνοντας τον καλύτερο χρόνο όλων των κατηγοριών,...

Ο Σωκράτης και η Ξανθίππη

Ένα από τα πιο διάσημα και συζητημένα θέματα της αρχαίας Αθήνας Η σχέση του μεγάλου φιλοσόφου Σωκράτη με τη σύζυγό του, Ξανθίππη, αποτελεί ένα από...

Κότινος: Το Στεφάνι των Νικητών στην Αρχαία Ελλάδα

Τι Είναι ο Κότινος; Ο κότινος είναι η άγρια ελιά, γνωστή και ως το στεφάνι της νίκης στην αρχαία Ελλάδα. Οι αρχαίοι Έλληνες χρησιμοποιούσαν τα...

Κυλώνειο άγος Αθήνα: Πραξικόπημα Κύλωνα και συνέπειες

Η Τυραννία του Θεαγένη στα Μέγαρα Ο Θεαγένης αναλαμβάνει την εξουσία στα Μέγαρα το 640 π.Χ. μέσω πραξικοπήματος και καταφέρνει να επιβάλει μια σύντομη αλλά...

Μέλας ζωμός Σπάρτη: Η διατροφή των πολεμιστών

Στη Σπάρτη, οι πολεμιστές συνήθιζαν να καταναλώνουν έναν ζωμό από χοιρινό κρέας, γνωστό ως μέλας ζωμός Σύμφωνα με τον Πλούταρχο («Βίοι Παράλληλοι, Λυκούργος»), αυτό το...

Βιβλιοθήκη Αλεξάνδρειας: Καταστροφή και Θρύλοι

Η θρυλική Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας Η Βασιλική Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας υπήρξε το σημαντικότερο κέντρο γνώσης της αρχαιότητας. Θεωρείται ότι ιδρύθηκε από τον Πτολεμαίο Β΄ Σωτήρα...

Τυφων (Τυφωεύς): Το Τέρας της Μυθολογίας (Δεύτερο Μερος)

3. Η Τυφωνομαχία: Η Σύγκρουση για την Κοσμική Κυριαρχία Ο Τυφών θέλησε να ανατρέψει τον Δία και να κυβερνήσει θεούς και θνητούς. Όταν επιτέθηκε στον...

Maestro: Σύμπραξη Χάρη Δούκα και Χριστοφορου Παπακαλιάτη

Σε ανάρτηση του ο Χάρης Δούκας αναφέρει:  Η τελευταία σκηνή του Maestro γυρίστηκε στο Δημαρχείο της Αθήνας! Θερμά συγχαρητήρια στον Χριστόφορο Παπακαλιάτη και σε ολόκληρη την...

Γιατί Δεν Έχουν Σωθεί Αρχαία στη Σπάρτη;

Η Σπάρτη και τα Χαμένα της Μνημεία Η αρχαία Σπάρτη υπήρξε μία από τις σημαντικότερες πόλεις-κράτη της Ελλάδας. Κι όμως, σήμερα ελάχιστα υλικά κατάλοιπα σώζονται...

Θεόδωρος Κολυδάς: Δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας για γενικευμένο και έντονο καύσωνα αυτή την περίοδο στην Ελλάδα

ΠΛΕΙΟΔΟΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΤΥΠΩΣΕΙΣ Το έχουμε επισημάνει πολλές φορές: όσο η ισόθερμη των 20°C στα 850 hPa δεν εγκαθίσταται ουσιαστικά πάνω από την Ελλάδα, δεν υπάρχει...

Δουράντα: Το λουλούδι του ουρανού με τα κρεμαστά άνθη

Η δουράντα είναι ένα τροπικό φυτό με μαγευτικά μωβ μπλε λουλούδια που κρέμονται προς τα κάτω δημιουργώντας ένα εντυπωσιακό θέαμα. Γνωστή και ως ντουράντα (Duranta...

Κυριακή των Αγίων Πάντων – Ποιοι γιορτάζουν σημερα

Η Κυριακή των Αγίων Πάντων είναι η εορτή και η μαρτυρία της Μίας, Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας στα πρόσωπα όλων των Αγίων της,...

Κυριακή των Αγίων Πάντων – ήθη και έθιμα

Τα έθιμα για την εορτή των Αγίων Πάντων ποικίλουν ανάλογα με την περιοχή και την παράδοσηΣυνήθως, περιλαμβάνουν εκκλησιασμό, μνημόσυνο για τους νεκρούς, και σε...

Βόμβα Βαξεβάνη για ΣΥΡΙΖΑ: Ψήφισαν 60-40 να…..

Σε ανάρτηση του ο Κώστας Βαξεβάνης αναφέρει: Στην ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ ψήφισαν 60-40 να είναι υποψήφιος ο Φάμελλος με το κόμμα Τσίπρα στη Β Θεσσαλονίκης....

Ημεροκάλλις: Ανθεκτικό φυτό με μεγάλα εντυπωσιακά λουλούδια

Με καταγωγή από την Ανατολική Ασία, η ημεροκάλλις ανήκει στους βολβούς λουλουδιών που φυτεύουμε την άνοιξη και ανθίζει την περίοδο του καλοκαιριού χαρίζοντάς μας...

Τι Σημαίνει το Όνομα Ευρυμέδοντας; Προέλευση και Μύθοι

Το όνομα Ευρυμέδοντας (αρχ. Ευρυμέδων) είναι σύνθετο και προέρχεται από τις λέξεις ευρύς (πλατύς, μεγάλος) και το ρήμα μέδω (άρχω, κυβερνώ, προστατεύω). Συνεπώς, ετυμολογικά...

Ωκεανός: Ο Ατελείωτος Κοσμικός Ποταμός στην Αρχαία Ελληνική Μυθολογία

Στην αρχαία ελληνική μυθολογία και κοσμολογία, ο Ωκεανός (αρχ. ελλ. Ωκεανός) δεν ταυτιζόταν με τις απέραντες αλμυρές εκτάσεις που ονομάζουμε σήμερα ωκεανούς Αντιθέτως, αποτελούσε μια...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ