Ψυχοσάββατο των Αγίων Θεοδώρων.
Ας μην λησμονούμε όσους αγαπάμε
Οι ψυχές των κεκοιμημένων μας ζούν και περιμένουν να προσευχηθούμε γι’αυτούς!!!
Ένα πρόσφορο για τη Θεία Λειτουργία, ένα κόλλυβο για το Ιερό τους Μνημόσυνο, η συμμετοχή μας στην Θεία Κοινωνία, μαζί με τις εγκάρδιες προσευχές μας, είναι το καλύτερο δώρο, για τις ψυχές όσων αγαπάμε και νοιαζόμαστε…
Πολλοί από εμάς έχουμε χάσει αγαπημένα μας πρόσωπα, άλλα περισσότερο και άλλα λιγότερο κοντινά. Σίγουρα τα πρόσωπα αυτά ζουν στις αναμνήσεις μας, αλλά καλό είναι να τα τιμούμε πότε πότε.
Ο τρόπος που μπορούμε να το κάνουμε αυτό είναι με κάποιες τελετές που γίνονται από την Ορθόδοξη Εκκλησία.
Αυτά είναι τα Μνημόσυνα που γίνονται σε κάποια συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα (πχ 40 μέρες, τρεις μήνες, εννιά μήνες, ένας χρόνος κλπ) και τα Τρισάγια.
Εκτός όμως από αυτές τις τελετές υπάρχουν κάποια συγκεκριμένα Σάββατα του χρόνου που είναι αφιερωμένα στους νεκρούς. Αυτά είναι ένα είδος Μνημόσυνου και είναι τα λεγόμενα Ψυχοσάββατα.
Σύμφωνα με τα εκκλησιαστικά βιβλία, τα Ψυχοσάββατα είναι ένα είδος άκαιρου (μη προγραμματισμένου) Μνημοσύνου που αναλαμβάνει η ίδια Εκκλησία για όσους δεν μπορούν για οποιοδήποτε λόγο να τελέσουν τα καθιερωμένα Μνημόσυνα.
Η πρόβλεψη αυτή υπάρχει κυρίως για όσους πέθαναν στη ξενιτιά ή σε δύσκολες συνθήκες π.χ. στη θάλασσα, στα βουνά κλπ ή ακόμη και για τους φτωχούς που δεν έχουν τη δυνατότητα να πραγματοποιήσουν τα κανονικά Μνημόσυνα.
Τα Ψυχοσάββατα λοιπόν είναι ένα Μνημόσυνο που κάνει η Εκκλησία ώστε όλοι να έχουν την δυνατότητα να συγχωρεθούν και να κριθούν κατά την Δευτέρα Παρουσία.
Τα Ψυχοσάββατα για να συγχωρεθεί η ψυχή των αγαπημένων μας προσώπων συνηθίζεται να προσφέρουμε κόλλυβα, τα οποία μπορούμε είτε να τα φτιάξουμε μόνοι μας είτε να τα πάρουμε έτοιμα από κάποιο ζαχαροπλαστείο
Στη συνέχεια, τα πηγαίνουμε στην Εκκλησία για να διαβαστούν είτε στον Εσπερινό της Παρασκευής είτε στη Θεία Λειτουργία του Σαββάτου.
Τα επίσημα Ψυχοσάββατα σύμφωνα με την Εκκλησία είναι δύο και μάλιστα οι ημερομηνίες τους είναι κινητές καθώς εξαρτώνται από το Πάσχα.
Πιο συγκεκριμένα το πρώτο είναι το Σάββατο πριν την Κυριακή της Απόκρεω και το δεύτερο είναι το Σάββατο πριν την Πεντηκοστή.
Επίσης στην Αθήνα έχουν ακόμη δύο ψυχοσάββατα. Το Σάββατο της Τυρινής και το Σάββατο της πρώτης εβδομάδος των Νηστειών, που είναι γνωστό και σαν Ψυχοσάββατο των Αγίων Θεοδώρων.
Ψυχοσάββατο βγαίνουν οι ψυχές
Η Εκκλησία μας μνημονεύει τα Ψυχοσάββατα όλους εκείνους που υπέστησαν «άωρον θάνατον», σε ξένη γη και χώρα, σε στεριά και σε θάλασσα. Εκείνους που πέθαναν από λοιμική ασθένεια, σε πολέμους, σε παγετούς, σε σεισμούς και θεομηνίες.
Όσους κάηκαν ή χάθηκαν. Εκείνους που ήταν φτωχοί και άποροι και δεν φρόντισε κανείς να τούς τιμήσει με τις ανάλογες Ακολουθίες και τα Μνημόσυνα.
Τι κάνουν οι ψυχές το Ψυχοσάββατο
Οι παλαιότεροι θεωρούσαν γιορτινή τη σημερινή ημέρα το Ψυχοσάββατο. Πίστευαν ότι είχαν τη δυνατότητα, πηγαίνοντας στα κοιμητήρια, να επικοινωνήσουν νοητικά με τους προσφιλείς τους που αναπαύονταν σ’ αυτά. Έτσι η ημέρα έπαιρνε πανηγυρικό χαρακτήρα.
Τα μνημόσυνα είναι ένα πανάρχαιο έθιμο. Οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν πως με δεήσεις, θυσίες και προσφορές ήταν δυνατόν να πετύχουν την συγνώμη των Θεών για τα αμαρτήματα των νεκρών.
Πότε πάμε τα κόλλυβα στην εκκλησία το Ψυχοσάββατο
Τα μνημόσυνα πρέπει να γίνονται ακριβώς την ημέρα που πρέπει και όχι νωρίτερα η αργότερα. Στα μνημόσυνα παραθέτουμε και ευλογούνται μόνο καλώς βρασμένα κόλλυβα (σιτάρι) ως ενδεικτικά της Αναστάσεως και όχι άλλα υποκατάστατα.
Στα Ψυχοσάββατα μπορούμε να παραθέτουμε κόλλυβα είτε στον Εσπερινό της Παρασκευής, είτε στην Θεία Λειτουργία του Σαββάτου, είτε και στα δύο. Πρόκειται περί της ιδίας αξίας, αφού η ίδια ακολουθία διαβάζεται.
Τα ευλογηθέντα κόλλυβα δεν τα σκορπίζουμε στον τάφο, ούτε τα απορρίπτουμε στα σκουπίδια.
Τα Ψυχοσάββατα για να συγχωρεθεί η ψυχή των αγαπημένων μας προσώπων συνηθίζεται να προσφέρουμε κόλλυβα. Στη συνέχεια, τα πηγαίνουμε στην εκκλησία για να διαβαστούν είτε στον Εσπερινό της Παρασκευής είτε στη Θεία Λειτουργία του Σαββάτου.
Κόλυβα για το Ψυχοσάββατο Συνταγή από τον Άκη Πετρετζίκη
Κόλυβα για Ψυχοσάββατο ΥΛΙΚΑ
500 γρ. σιτάρι
250 γρ. καρύδια
200 γρ. αμύγδαλα χωρίς φλούδα
100 γρ. σουσάμι
50 γρ. αλεύρι γ.ο.χ.
1 ρόδι
400 γρ. ζάχαρη άχνη
250 γρ. σταφίδες ξανθές
80 γρ. φρυγανιά
3 κ.σ. μαϊντανό ψιλοκομμένο
2 κ.σ. κανέλα
½ κ.γ. γαρίφαλο
Κόλυβα για Ψυχοσάββατο ΕΚΤΕΛΕΣΗ
Βάζουμε το σιτάρι σε ένα μπολ, το καλύπτουμε με κρύο νερό και το αφήνουμε για όλο το βράδυ.
Την επόμενη μέρα το στραγγίζουμε καλά, το βάζουμε σε μία κατσαρόλα και το καλύπτουμε με κρύο νερό.
Βράζουμε σε μέτρια φωτιά, για περίπου 30-40 λεπτά μέχρι να μαλακώσει το σιτάρι.
Το αφήνουμε σε σουρωτήρι να στραγγίσει καλά για 40-50 λεπτά.
Απλώνουμε μία καθαρή μεγάλη πετσέτα στον πάγκο και απλώνουμε επάνω το σιτάρι. Το σκεπάζουμε με μια άλλη πετσέτα και το αφήνουμε να στεγνώσει πολύ καλά για 3 ώρες ώστε να στεγνώσει τελείως και να μην έχει καθόλου υγρασία.
Θα καβουρδίσουμε τους ξηρούς καρπούς ξεχωριστά.
Χοντροκόβουμε τα καρύδια και τα βάζουμε σε ένα αντικολλητικό τηγάνι, σε δύο ή τρεις δόσεις ανάλογα με το τηγάνι μας, σε μέτρια προς δυνατή φωτιά ανακατεύοντας με μια ξύλινη κουτάλα για 2-3 λεπτά. Τα αφήνουμε να κρυώσουν καλά.
Χοντροκόβουμε τα αμύγδαλα και τα καβουρδίζουμε με τον ίδιο τρόπο. Τα αφήνουμε να κρυώσουν.
Αλέθουμε το σουσάμι στο μπλέντερ και το καβουρδίζουμε όπως και τα προηγούμενα. Αφήνουμε να κρυώσει.
Τέλος, καβουρδίζουμε και το αλεύρι με προσοχή για 1-2 λεπτά ανακατεύοντας συνέχεια να μην καεί.
Κόβουμε το ρόδι στη μέση, αφαιρούμε την άσπρη μεμβράνη, βγάζουμε τους σπόρους και αφήνουμε σε ένα μπολάκι.
Μέσα σε ένα μεγάλο μπολ βάζουμε τα υλικά που καβουρδίσαμε, το ρόδι και όλα τα υπόλοιπα υλικά. Ανακατεύουμε πολύ καλά με μια ξύλινη κουτάλα και σερβίρουμε.