Από τον Βασίλη Παπακωνσταντόπουλο
[email protected]
Μια νέα ψηφιακή υπηρεσία θέτει σύντομα σε λειτουργία το Ελληνικό Κτηματολόγιο. Πρόκειται για το metavoles.ktimatologio.gr, μέσω της οποίας οι πολίτες θα μπορούν να διορθώνουν εξωδικαστικά την παράλειψη δήλωσης ιδιοκτησίας, μέσω μιας απλής ψηφιακής διαδικασίας, προσκομίζοντας τον μεταγεγραμμένο τίτλο τους.
Η διαδικασία καλύπτει όλες τις παλαιές περιοχές κτηματογράφησης, καθώς και όσες βρίσκονται ακόμη εντός προθεσμίας υποβολής δηλώσεων, έως τις 30 Μαΐου 2025 (Κέρκυρα, Θεσπρωτία και Κρήτη). Πώς ακριβώς θα λειτουργεί η νέα υπηρεσία; Όσοι έχουν τίτλους ιδιοκτησίας θα μπορούν να παρακάμψουν τη δικαστική οδό και μέσω της πλατφόρμας να καταθέσουν ηλεκτρονικά τον τίτλο, να γίνει η διόρθωση των αρχικών εγγραφών στο Κτηματολόγιο, αποφεύγοντας έτσι τη διαμάχη με το Δημόσιο για την κυριότητα του ακινήτου. Οι ιδιοκτήτες ακινήτων θα εισέρχονται στην πλατφόρμα και θα βλέπουν την εικόνα της περιουσίας τους όπως αποτυπώνεται αυτή τη στιγμή. Αν διαπιστώσουν ότι υπάρχουν λάθη ή παραλείψεις, θα προχωρούν σε διόρθωση, υποβάλλοντας το Ε9 και τον τίτλο ιδιοκτησίας ή κάποιο νομιμοποιητικό έγγραφο, όπως, για παράδειγμα, η αποδοχή κληρονομιάς ή μια δικαστική απόφαση χρησικτησίας κι ένα τοπογραφικό διάγραμμα σε συνεργασία με τον μηχανικό τους.
Διορθώσεις θα μπορούν να γίνουν και για πιο περίπλοκες περιπτώσεις, που αφορούν τα όρια ενός ακινήτου και εμπλέκονται περισσότερα του ενός πρόσωπα. Εφόσον ο ενδιαφερόμενος έχει εξασφαλίσει τη συναίνεση των γειτόνων του, η μεταβολή της δήλωσης θα γίνεται αυτόματα στο σύστημα μέσω της αίτησης. Σε διαφορετική περίπτωση θα πρέπει να απευθυνθεί σε πιστοποιημένο μηχανικό, ο οποίος θα εξετάζει τους διαθέσιμους τίτλους και θα αποφασίζει τι ανήκει σε ποιον. Συγκεκριμένα, αναλαμβάνει: α) Τη σύνταξη τοπογραφικού διαγράμματος γεωμετρικών μεταβολών, μετά της επισυναπτόμενης τεχνικής έκθεσης και της τεχνικής εισήγησης για την ενημέρωση των κτηματολογικών διαγραμμάτων λόγω εγγραπτέας προς καταχώριση πράξης ή τη διόρθωσή τους. β) Τον έλεγχο του τοπογραφικού διαγράμματος γεωμετρικών μεταβολών, μετά της επισυναπτόμενης τεχνικής έκθεσης και των στοιχείων τεχνικού περιεχομένου που επισυνάπτονται στην αίτηση για την καταχώριση των εγγραπτέων πράξεων και δικαστικών αποφάσεων. γ) Τον έλεγχο του τοπογραφικού διαγράμματος γεωμετρικών μεταβολών, μετά της επισυναπτόμενης τεχνικής έκθεσης και των στοιχείων τεχνικού περιεχομένου που επισυνάπτονται στην αίτηση για τη γεωμετρική διόρθωση των γεωμετρικών στοιχείων των ακινήτων στα κτηματολογικά διαγράμματα. δ) Τον έλεγχο του τοπογραφικού διαγράμματος γεωμετρικών μεταβολών, μετά της επισυναπτόμενης τεχνικής έκθεσης και των στοιχείων τεχνικού περιεχομένου που επισυνάπτονται στην αίτηση για την καταχώριση στην κτηματολογική βάση διοικητικών πράξεων, όπως απαλλοτριώσεις, πράξεις εφαρμογής και αναδασμών. Σημειώνεται ότι ο πιστοποιημένος μηχανικός θα ελέγχεται από τον φορέα του Κτηματολογίου για τη διασφάλιση της ορθής εκτέλεσης των καθηκόντων του.
Παράλληλα, το Ελληνικό Κτηματολόγιο ετοιμάζει το Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων, μια νέα πλατφόρμα, που αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία στις αρχές του 2026. Θα διαλειτουργεί με όλες τις ψηφιακές πλατφόρμες του κράτους, συγκεντρώνοντας σε ένα ενιαίο σημείο πλήρες προφίλ για κάθε ακίνητο. Όπως εξήγησε πριν από λίγες ημέρες ο πρόεδρος του Ελληνικού Κτηματολογίου Στέλιος Σακαρέτσιος, η αυτόματη ενημέρωση των αρμόδιων υπηρεσιών για κάθε αλλαγή στην ιδιοκτησία ή στα χαρακτηριστικά ενός ακινήτου θα εξαλείψει την ταλαιπωρία των πολιτών και τις χρονοβόρες διαδικασίες. Παράλληλα, η πλατφόρμα θα επιτρέπει ταχύτατες συναλλαγές και θα ενισχύει τη διαφάνεια και τον έλεγχο, δίνοντας στα ελεγκτικά όργανα τη δυνατότητα να εντοπίζουν περιπτώσεις αδήλωτων τετραγωνικών μέτρων. Το Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων βασίζεται στη διαλειτουργικότητα μεταξύ των βάσεων δεδομένων διαφόρων κρατικών φορέων, με κεντρικό αναγνωριστικό τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ). Με την ολοκλήρωση αυτού του έργου κάθε ιδιοκτήτης θα μπορεί, με μια απλή συναίνεση μέσω του gov.gr, να παραχωρεί ψηφιακά πρόσβαση στα στοιχεία του ακινήτου του, καταργώντας τη γραφειοκρατία και διασφαλίζοντας τη νομική ασφάλεια στις συναλλαγές.
Χιλιάδες οι εκκρεμότητες λόγω της κατάργησης των υποθηκοφυλακείων
Αγκάθι», πάντως, για την ολοκλήρωση του Κτηματολογίου παραμένουν οι εκκρεμότητες στα κτηματολογικά γραφεία. Ο φορέας κληρονόμησε περισσότερες από 300.000 εκκρεμότητες από την κατάργηση των υποθηκοφυλακείων. Μετά την ολοκλήρωση της κατάργησής τους στο τέλος του 2024 το Ελληνικό Κτηματολόγιο λειτουργεί πλέον ως ο μοναδικός, ενιαίος φορέας για το σύνολο των συναλλαγών που αφορούν ακίνητη περιουσία. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Κτηματολογίου, επιτεύχθηκε ήδη πρόοδος, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το Κτηματολογικό Γραφείο Αθηνών, όπου περισσότερες από 52.000 εκκρεμότητες έχουν ήδη εκκαθαριστεί, με αποτέλεσμα οι συναλλαγές να ολοκληρώνονται σήμερα μέσα σε λίγες ημέρες, αντί για τους μήνες ή και χρόνια αναμονής που απαιτούνταν στο παρελθόν. Αντίστοιχη βελτίωση αναμένεται μέχρι το τέλος του 2025 και σε άλλα μεγάλα γραφεία, όπως αυτά του Πειραιά, του Κορωπίου και της Θεσσαλονίκης Παράλληλα, προχωρά η υπογραφή συμβάσεων με τους δικηγορικούς συλλόγους 15 περιοχών της χώρας, με σκοπό τη δημιουργία ή την ενίσχυση Μητρώων Νομικών Εισηγητών. Πρόκειται για μια στρατηγική συνεργασία του Ελληνικού Κτηματολογίου με τους Δικηγορικούς Συλλόγους Λάρισας, Βόλου, Κορίνθου, Κεφαλληνίας, Κέρκυρας, Εδεσσας, Θήβας, Ρόδου, Φλώρινας, Ναυπλίου, Κιλκίς, Γιαννιτσών, Λευκάδας, Καβάλας και Μυτιλήνης, προκειμένου ιδιώτες δικηγόροι να εκπαιδευτούν και να συνδράμουν στον μηδενισμό των εκκρεμοτήτων. Επιπλέον, αποφασίστηκε η επέκταση της συνεργασίας με τον Δικηγορικό Σύλλογο Κατερίνης, μέσω της ένταξης πρόσθετων δικηγόρων στο ήδη υπάρχον Μητρώο Νομικών Εισηγητών.