Μανώλης Κοττάκης
Έχουμε σκεφτεί γιατί τουλάχιστον 200.000 Ελληνες και αλλοδαποί χριστιανοί επισκέπτονται κάθε χρόνο το Άγιον Όρος; Γιατί, εκτός από τις ενορίες τους, αναζητούν καταφύγιο και στο Περιβόλι της Παναγίας; Θρησκευτικότης υπάρχει παντού, αναμφισβήτητα. Και στην Αθωνική Πολιτεία και εκτός αυτής. Εμπνευση, όμως, όχι παντού. Μια πρώτη ερμηνεία για την επιρροή του Αγίου Ορους στη ζωή των απλών πιστών -δεν συζητώ για τα γεωπολιτικά- είναι ότι τα μοναστήρια και ο μοναχισμός είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με τη ζωή του έθνους. Μαζί με την Εκκλησία μας ανήκουν σε αυτό που ονομάζουμε «σταθερές του έθνους».
Υπάρχει όμως και μια δεύτερη: το Άγιον Ορος, το οποίο βρέθηκε στη δίνη ενός πρωτοφανούς κυκλώνα αμφισβήτησης πριν από 17 ολόκληρα χρόνια με την υπόθεση της ανταλλαγής ακινήτων, κινείται τα τελευταία πέντε χρόνια πάρα πολύ δραστήρια και χρηματοδοτεί ταινίες και σίριαλ με τα οποία συντηρείται, ανανεώνεται, αναζωπυρώνεται και φουντώνει ξανά το θρησκευτικό συναίσθημα στις νεότερες γενιές – διά του παραδείγματος.
To πρώτο δείγμα γραφής ήταν η ταινία «Ο άνθρωπος του Θεού», σε σκηνοθεσία της Γελένα Πόποβιτς, με ενδυματολόγο την Εύα Νάθενα του «Παπαδιαμάντη» και με πρωταγωνιστή τον Αρη Σερβετάλη, ο οποίος υποδύθηκε τον άγιο Νεκτάριο: έναν φωτισμένο ιεράρχη μας με καταγωγή από τη Σηλυβρία της Ανατολικής Θράκης. Δύσκολο να προσπαθείς να «γίνεις» άγιος, έστω και για τις ανάγκες μιας ταινίας. Ακόμα δυσκολότερο αν τυχόν η παραγωγή είναι χαμηλού κόστους. Ο Θεός τα οικονόμησε όμως έτσι και όλα πέτυχαν. Και οι δυσκολίες νικήθηκαν. Το μυστικό είναι η πίστη των βασικών συντελεστών και η χρηματοδότηση. Για να δούμε όπως του αξίζει τον άγιο Νεκτάριο, ως μια οικουμενική προσωπικότητα της Ορθοδοξίας μας, που δεν έκανε διακρίσεις αναλόγως χρώματος, φυλής ή εθνικότητας, για να τον ζήσουμε ως άγιο της καλοσύνης, που δεν δίσταζε να επιλέξει την ταπείνωση για να εκπέμψει το μήνυμα του χριστιανισμού, έπρεπε να εισφέρει περί το 1 εκατομμύριο ευρώ η Ιερά Μονή Βατοπαιδίου για την παραγωγή της ταινίας.
Το ίδιο ακριβώς έγινε και με το σίριαλ «Αγιος Παΐσιος: Από τα Φάρασα στον ουρανό» του Mega. To κόστος παραγωγής ήταν υψηλό και το κανάλι με εμπορικούς όρους ήταν αρχικά σκεπτικό. Και εδώ παρενέβη η Ιερά Μονή Βατοπαιδίου Αγίου Ορους και ανέλαβε σε μεγάλο βαθμό το κόστος του εγχειρήματος. Το αποτέλεσμα ήταν και εντυπωσιακό και συμβολικό. Ο Κύπριος ηθοποιός Προκόπης Αγαθοκλέους ζωντάνεψε τον μοναχό από τα Φάρασα της Καππαδοκίας. Αν θέλετε να καταλάβετε τι σημαίνει αυτό, κοιτάξτε απλά τον χάρτη Λευκωσίας – Καππαδοκίας. Σε μια εποχή που η πίστη στους ανθρώπους βρίσκεται σε καθοδική πορεία, η ανόρθωση της πίστης στον Χριστό και στους αγίους μας είναι μεγάλη υπόθεση – ανανεώνει το ακροατήριο της Ορθοδοξίας. Μη νομίσετε ότι η αποστολή του Αγαθοκλέους και του Σερβετάλη ήταν εύκολη. Πολύ ζόρι να χωρέσεις σε ένα ανθρώπινο σώμα την ψυχή ενός αγίου.
Τα κατάφεραν όμως και χρειάστηκε να γίνουν πολλά μικρά θαύματα. Δεν θα τα αποκαλύψω. Αυτό που μένει είναι ο θρίαμβος της Ορθοδοξίας διά της ταπεινώσεως. Ευχής έργον θα ήταν να βάλει το χέρι στην τσέπη και η μητέρα Εκκλησία μας – στον επόμενο άγιο.