Αν οι ντοματιές μας εμφανίζουν ξηράνσεις στα φύλλα και τρύπες στους καρπούς, πιθανότατα πρόκειται για προσβολή από τούτα, το έντομο που προκαλεί τις μεγαλύτερες ζημιές στην καλλιέργεια της ντομάτας. Η τούτα (Tuta absoluta) ή φυλλορύκτης της ντομάτας είναι ένα μικρό καφέ-σταχτί πεταλουδάκι (κάμπια) που προέρχεται από την Λατινική Αμερική και τα τελευταία χρόνια αποτελεί τον πιο επικίνδυνο εχθρό για τις ντομάτες, καθώς έχει εξαπλωθεί σχεδόν σε όλες τις μεσογειακές χώρες και στην Ελλάδα.
Το έντομο της τούτα δημιουργεί σημαντικές ζημιές στην υπαίθρια και στη θερμοκηπιακή καλλιέργεια ντομάτας, όπως επίσης σε άλλα φυτά της οικογένειας των σολανωδών, στην καλλιέργεια της μελιτζάνας, στην καλλιέργεια της πατάτας και στην καλλιέργεια της πιπεριάς. Ας δούμε, αναλυτικά, τι προβλήματα δημιουργεί στα φυτά και πώς γίνεται η βιολογική καταπολέμηση της τούτα για να προστατέψουμε την παραγωγή μας.
Τι ζημιά κάνει το έντομο της τούτα στην καλλιέργεια της ντομάτας;
Το έντομο της τούτα δραστηριοποιείται κυρίως την νύχτα και πετά σε χαμηλό ύψος μέσα στον λαχανόκηπο ανάμεσα από τις ντοματιές, τις πιπεριές και τις μελιτζάνες. Η εξάπλωση της τούτα πραγματοποιείται σε θερμοκρασίες 21-25°C και σε συνθήκες κακού αερισμού των φυτών που δημιουργούνται λόγω πυκνής φύτευσης.
Η τούτα γεννά κίτρινα-κρεμ αυγά που γίνονται κάμπιες και προσβάλλουν κυρίως τα φύλλα της ντομάτας, δημιουργώντας αρχικά μικρές στοές που επεκτείνονται σε εκτεταμένες ξηράνσεις κατά την περίοδο του καλοκαιριού.
Στη συνέχεια, από τα φύλλα της ντομάτας, η κάμπια της Tuta προσβάλλει και τους καρπούς της ντομάτας δημιουργώντας τρύπες κοντά στον ποδίσκο και στοές μέσα στους καρπούς. Αυτό έχει ως συνέπεια οι προσβεβλημένοι από την τούτα καρποί της ντομάτας να μην τρώγονται και να μην είναι εμπορεύσιμοι.
Πώς αντιμετωπίζεται οικολογικά η τούτα στην ντομάτα;
Για την βιολογική καταπολέμηση της τούτα και περιορισμό της δράσης της, απαιτείται ένα ολοκληρωμένο σχέδιο από προληπτικά μέτρα και θεραπευτικά μέτρα που περιλαμβάνει τις εξής ενέργειες.
1. Καταστροφή υπολειμμάτων καλλιέργειας
Καταστρέφουμε τα υπολείμματα προηγούμενων καλλιεργειών ντομάτας, πιπεριάς, μελιτζάνας και πατάτας που μπορεί να αποτελέσουν εστίες διατήρησης και μετάδοσης του εντόμου. Επίσης, απομακρύνουμε ζιζάνια, όπως ο στίφνος και ο τάτουλας, που φιλοξενούν το έντομο της τούτα και μπορεί να το μεταδώσουν στις καλλιέργειες.
2. Επιλογή υγιών φυτών
Προμηθευόμαστε υγιή φυτά από τα φυτώρια προσέχοντας να μην έχουν σημάδια προσβολής από τούτα στο φύλλωμα τους, τα οποία θα αποτελέσουν τις αρχικές εστίες ανάπτυξης του εντόμου. Αποφεύγουμε νέες φυτεύσεις ντομάτας, πιπεριάς, μελιτζάνας και πατατάς δίπλα σε καλλιέργεια με ήδη προσβεβλημέvων φυτών, γιατί είναι σίγουρο ότι πολύ σύντομα θα προσβληθούν και αυτά από τούτα.
3. Χρήση παγίδων φερομόνης
Για την αντιμετώπιση της Tuta, χρησιμοποιούμε ειδικές φερομονικές παγίδες για τούτα που ελκύουν μαζικά τα αρσενικά έντομα τούτα, αρχικά για την παρακολούθηση του εντόμου, καθώς και για να εφαρμόσουμε τους κατάλληλους ψεκασμούς όταν αυξηθούν οι πληθυσμοί του εντόμου. Παράλληλα, οι παγίδες φερομόνης καταφέρνουν τη σύλληψη πληθυσμών της τούτα και έχουν σαν αποτέλεσμα τον περιορισμό αύξησης του.
4. Ψέκασμα με βάκιλο Θουριγγίας
Για την καταπολέμηση της Tuta, σκονίζουμε ή ψεκάζουμε με βιολογικό σκεύασμα βάκιλου Θουριγγίας τα φυτά, κάθε 15 μέρες, για την αντιμετώπιση των καμπιών της Tuta στο φύλλωμα και στους καρπούς.
Κι ένα μυστικό για την καταπολέμηση της τούτα
Στο πλαίσιο της ολοκληρωμένης βιολογικής αντιμετώπισης της τούτα με οικολογικούς τρόπους, σε θερμοκήπια ντομάτας και σε υπαίθριες καλλιέργειες ακολουθείται η παρακάτω τεχνική. Απλώνουμε μαύρο νάυλον αδαφοκάλυψης, ανάμεσα από τις σειρές καλλιέργειας καθώς και γύρω από τις σειρές καλλιέργειας της ντομάτας, το οποίο αλείφουμε με ειδική εντομολογική κόλλα. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την μαζική σύλληψη των εντόμων της τούτα και τον περορισμό του πληθυσμού της.