Ρεζίλι χωρίς σύνορα… Αυτή είναι η σκληρή πραγματικότητα για την Ελλάδα, η οποία κάθε λίγο και λιγάκι βρίσκεται στο επίκεντρο διεθνών ρεπορτάζ λόγω των σκανδάλων που αποκαλύπτονται το ένα πίσω από το άλλο, όσο κι αν προσπαθεί εναγωνίως να τα κουκουλώσει η Κυβέρνηση. Το πιο πρόσφατο παράδειγμα είναι η μεγάλη λεηλασία του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Ένα σκάνδαλο για το οποίο ήδη έχουν γραφτεί εκατοντάδες χιλιάδες λέξεις και σίγουρα θα γραφτούν κι άλλες. Ένα σκάνδαλο, στην αποκάλυψη του οποίου κομβικό ρόλο έπαιξε η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία με επικεφαλής τη Ρουμάνα Λάουρα Κόβεσι.
Όπως τονίζει πολύ χαρακτηριστικά η ιστοσελίδα Euractiv σε τίτλους σε σχετικό άρθρο της, «η κορυφαία Εισαγγελέας των Βρυξελλών αποκαλύπτει τα σκάνδαλα που η Ελλάδα προσπάθησε να θάψει», ενώ επισημαίνει ακόμα ότι η Ρουμάνα «στοιχειώνει το σάπιο σύστημα της Ελλάδας»! To the point, όπως λένε…
Για να γίνει ακόμα πιο… hard core η διαπόμπευση της Κυβέρνησης, το δημοσίευμα κάνει λόγο για «εδραιωμένη διαφθορά» στην Ελλάδα, για «μαφιόζικη γλώσσα» στους διαλόγους του ΟΠΕΚΕΠΕ που βγαίνουν στο φως, ενώ επισημαίνει και την ευρωπαϊκή έρευνα για την «Σύμβαση 717» που δεν υλοποιήθηκε ποτέ, με ένα εκ των αποτελεσμάτων να είναι η τραγωδία των Τεμπών.
Πηγές από τις Βρυξέλλες προειδοποίησαν μέσω της Euractiv ότι «πάρα πολλά ζητήματα συσσωρεύονται», εγείροντας σοβαρές ανησυχίες για την ικανότητα της Ελλάδας να διαχειρίζεται ευρωπαϊκά κονδύλια.
Δεν λείπουν από το άρθρο η αναφορά στη δυσπιστία των Ελλήνων προς τη δικαιοσύνη, η αναφορά στο σκάνδαλο Novartis, στο Άρθρο 86 (περί ευθύνης Υπουργών), αλλά και μια ειδική μνεία στην Ελένη Τουλουπακη, η οποία στοχοποιήθηκε και πολεμήθηκε από τους κυβερνώντες όσο λίγοι λειτουργοί της δικαιοσύνης.
Το δημοσίευμα της Euractiv
Πρόσφατα σκάνδαλα που αποκαλύπτουν την κατάχρηση εκατομμυρίων ευρώ από κονδύλια της ΕΕ έχουν φέρει την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας στην Ελλάδα σε αναταραχή, καθώς αγωνίζεται να περιορίσει την αυξανόμενη δημόσια οργή. Πολλοί πολίτες θεωρούν πλέον την εισαγγελία της ΕΕ ως ένα σπάνιο φάρο ελπίδας στον αγώνα της χώρας κατά της εδραιωμένης διαφθοράς.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανέλαβε την εξουσία δεσμευόμενος να εξαλείψει τη διαφθορά και να προωθήσει την «αριστεία».
Ωστόσο, η πραγματικότητα έχει σκιαγραφήσει μια πολύ διαφορετική εικόνα – μια εικόνα που αναβιώνει οδυνηρές αναμνήσεις από τα σκάνδαλα διαφθοράς που τροφοδότησαν την οικονομική κρίση της Ελλάδας το 2009.
Δύο σημαντικές υποθέσεις διαφθοράς που προκάλεσαν δημόσια αγανάκτηση, αποκαλύφθηκαν μόνο μετά από παρέμβαση της Γενικής Εισαγγελέα της ΕΕ Λάουρα Κόβεσι.
Η ιστορία δεν έχει τελειώσει
Το τελευταίο σκάνδαλο επικεντρώνεται στον ΟΠΕΚΕΠΕ, τον ελληνικό φορέα που είναι υπεύθυνος για τη διανομή των γεωργικών επιδοτήσεων της ΕΕ. Ο φορέας κατηγορείται για επεξεργασία πλαστών μισθώσεων γης και υποβολή ψευδών δηλώσεων – διοχετεύοντας εκατομμύρια ευρώ σε ανύπαρκτες γεωργικές εκτάσεις μεταξύ 2019 και 2022.
Σε μια άλλη υπόθεση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέβαλε πρόστιμο ρεκόρ ύψους 415 εκατομμυρίων ευρώ στην Ελλάδα για κακοδιαχείριση γεωργικών κονδυλίων μεταξύ 2016 και 2023 – για άλλη μια φορά με εμπλοκή του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Οι τηλεφωνικές συνομιλίες που καταγράφηκαν από την ελληνική αστυνομία κατόπιν αιτήματος της εισαγγελίας της ΕΕ, έχουν σοκάρει περαιτέρω το κοινό– φέρνοντας στο νου ένα παρελθόν που πολλοί ήλπιζαν ότι είχε θαφτεί.
Με γλώσσα μαφιόζικη, οι εμπλεκόμενοι κατονόμασαν δεξιούς Υπουργούς της Νέας Δημοκρατίας, ισχυριζόμενοι ότι γνώριζαν την απάτη και μάλιστα τους ζητήθηκε να «ξεφορτωθούν» την εισαγγελέα της ΕΕ.
Η δημόσια απογοήτευση εντάθηκε μετά την αποκάλυψη ότι οι Έλληνες φορολογούμενοι θα επωμιστούν τελικά το κόστος – περίπου μισό δισεκατομμύριο ευρώ σε ζημιές. Μια πηγή της ΕΕ δήλωσε στην Euractiv ότι οι ελληνικές Αρχές θα πρέπει να αντλήσουν από τον εθνικό προϋπολογισμόγια να αποζημιώσουν τους αγρότες τα επόμενα χρόνια.
Μια άλλη έρευνα με επικεφαλής την Κόβεσι, αφορά την περίφημη «σύμβαση 717», που χρηματοδοτήθηκε από την ΕΕ για την εγκατάσταση συστημάτων σηματοδότησης και επιτήρησης στους ελληνικούς σιδηροδρόμους.
Η σύμβαση δεν υλοποιήθηκε ποτέ. Η απουσία της έπαιξε ρόλο σε ένα θανατηφόρο σιδηροδρομικό δυστύχημα που σκότωσε 57 άτομα (σ.σ. Τέμπη). Οι νομικές διαδικασίες συνεχίζονται, καθώς η αντιπολίτευση κατηγορεί την Κυβέρνηση ότι επιχειρεί συγκάλυψη.
Πηγές από τις Βρυξέλλες προειδοποιούν ότι «πάρα πολλά ζητήματα συσσωρεύονται», εγείροντας σοβαρές ανησυχίες για την ικανότητα της Ελλάδας να διαχειρίζεται τα κονδύλια της ΕΕ.
Τα τοπικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι η ιστορία δεν έχει τελειώσει, με την Εισαγγελέα της ΕΕ να εξετάζει τώρα μεγάλης κλίμακας έργα που συνδέονται με τα ταμεία συνοχής και το Ταμείο Ανάκαμψης της ΕΕ.
Η τοπική δικαιοσύνη υπό πίεση
Στην Αθήνα, η επικρατούσα άποψη είναι ότι χωρίς την Εισαγγελέα της ΕΕ, αυτά τα σκάνδαλα δεν θα είχαν έρθει ποτέ στο φως.
Η δημόσια δυσπιστία προς την ελληνική δικαστική εξουσία είναι ευρέως διαδεδομένη. Μια δημοσκόπηση που δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο διαπίστωσε ότι επτά στους δέκα Έλληνες δεν εμπιστεύονται το δικαστικό σύστημα, όπου στις κορυφαίες θέσεις παραμένουν οι διορισμοί από την Κυβέρνηση.
Τέσσερις Υπουργοί έχουν ήδη παραιτηθεί, αλλά το Άρθρο 86 του Ελληνικού Συντάγματος τους προστατεύει από τη δίωξη. Μόνο το κοινοβούλιο μπορεί να άρει την ασυλία ενός Υπουργού, αλλά η κυβερνητική πλειοψηφία μπορεί εύκολα να μπλοκάρει τέτοιες προτάσεις.
Η Κόβεσι έχει επικρίνει ανοιχτά το συγκεκριμένο Άρθρο και μάλιστα υπέβαλε καταγγελία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, υποστηρίζοντας ότι εμποδίζει την ικανότητά της να διεξάγει πλήρως τις έρευνες.
Η Κομισιόν, ωστόσο, παραμένει σιωπηλή. Ένας εκπρόσωπος της ΕΕ αρνήθηκε να σχολιάσει, επικαλούμενος «τρέχουσες ποινικές έρευνες ή δίκες». Η ελληνική Κυβέρνηση, από την πλευρά της, αντέδρασε – κατηγορώντας την Κόβεσι ότι υπερέβη την εντολή της εστιάζοντας στο Άρθρο 86.
Τον Νοέμβριο του 2020, η συντηρητική κυβέρνηση κατάργησε το αξίωμα του Εισαγγελέα Διαφθοράς, το οποίο χειριζόταν περισσότερες από 500 ενεργές υποθέσεις. Μία από αυτές ήταν το σκάνδαλο Novartis, στο οποίο ο φαρμακευτικός γίγαντας φέρεται να δωροδόκησε Έλληνες επαγγελματίες υγείας για να προωθήσουν τα φάρμακά του.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες – όπου αποκαλύφθηκε για πρώτη φορά το σκάνδαλο – η Novartis τιμωρήθηκε με πρόστιμο άνω των 700 εκατομμυρίων ευρώ. Στην Ελλάδα, κανείς δεν έχει διωχθεί.
Η Ελένη Τουλουπάκη, η πρώην Εισαγγελέας Διαφθοράς, κατηγορήθηκε η ίδια για κατάχρηση εξουσίας μετά την ανάληψη των καθηκόντων της από τη Νέα Δημοκρατία το 2019. Αθωώθηκε τον Μάρτιο του 2023.