Οι εντάσεις κορυφώθηκαν στο Πεκίνο, καθώς η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ήρθε αντιμέτωπη τον Πρόεδρο της Κίνας Σι Τζινπίνγκ για το ιστορικό εμπορικό έλλειμμα των 305 δισεκατομμυρίων ευρώ, προειδοποιώντας ότι η Ευρώπη έχει φτάσει σε οριακό σημείο.
Με τους δασμούς, τους εμπορικούς πολέμους και την Ουκρανία στον ορίζοντα, η Σύνοδος κορυφής ΕΕ-Κίνας μετατράπηκε σε διπλωματική αντιπαράθεση αποκαλύπτοντας ένα διευρυνόμενο ρήγμα μεταξύ των δύο πλευρών που δύσκολα θα κλείσει.
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, συναντήθηκαν με τον Κινέζο Πρόεδρο σε μια τεταμένη μονοήμερη Σύνοδο Κορυφής στο Πεκίνο, η οποία σηματοδότησε τα 50 χρόνια διπλωματικών σχέσεων ΕΕ-Κίνας.
Η Πρόεδρος της Κομισιόν ζήτησε μια σημαντική αναδιάρθρωση του διμερούς εμπορίου, επικαλούμενη το έλλειμμα των 360 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες χρησιμοποίησαν τις συναντήσεις για να εκφράσουν τις ανησυχίες τους για μια σειρά από ακανθώδη ζητήματα, από την έντονη εμπορική ανισορροπία μεταξύ των δύο οικονομιών έως τη συνεχιζόμενη υποστήριξη της Κίνας προς τη Ρωσία στον πόλεμο της Ουκρανίας και – πιο πρόσφατα – τον ασφυκτικό έλεγχο του Πεκίνου στην αλυσίδα εφοδιασμού σπάνιων γαιών.
Ούρσουλα: «Η επανεξισορρόπηση των διμερών μας σχέσεων είναι απαραίτητη»
«Καθώς η συνεργασία μας έχει εμβαθύνει, έχουν εμβαθύνει και οι ανισορροπίες», είπε χαρακτηριστικά η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και πρόσθεσε:
«Η επανεξισορρόπηση των διμερών μας σχέσεων είναι απαραίτητη… Είναι ζωτικής σημασίας για την Κίνα και την Ευρώπη να αναγνωρίσουν τις αντίστοιχες ανησυχίες μας και να προτείνουν πραγματικές λύσεις».
Το μπλοκ εξέφρασε τις ανησυχίες του στη σύνοδο κορυφής σχετικά με τις «συνεχιζόμενες συστημικές στρεβλώσεις και την αυξανόμενη υπερβάλλουσα παραγωγική ικανότητα» του Πεκίνου, οι οποίες, όπως είπε, οδήγησαν σε ακόμη πιο άνισους όρους ανταγωνισμού, σύμφωνα με δελτίο Τύπου της ΕΕ.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες κάλεσαν επίσης την Κίνα να λάβει συγκεκριμένα μέτρα για να αντιμετωπίσει την πρόσβαση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στην κινεζική αγορά, να τερματίσει τα «αδικαιολόγητα και αντίποινα» εμπορικά μέτρα στις εξαγωγές της ΕΕ και να άρει τους ελέγχους εξαγωγών στις σπάνιες γαίες και τους μόνιμους μαγνήτες.
Σε μια συγκαλυμμένη απειλή, οι αξιωματούχοι της ΕΕ δεσμεύτηκαν να λάβουν «αναλογικά, νομικά συμβατά μέτρα» για να προστατεύσουν τα συμφέροντα του μπλοκ εάν δεν μπορέσουν να επιτευχθούν λύσεις μέσω διαπραγματεύσεων.
Η ΕΕ επανέλαβε επίσης τις εκκλήσεις της προς το Πεκίνο να μην παράσχει καμία υλική υποστήριξη στη στρατιωτικοβιομηχανική βάση της Ρωσίας και εξέφρασε ανησυχίες για τις πολιτικές της Κίνας στο Σιντζιάνγκ, το Θιβέτ και το Χονγκ Κονγκ, καθώς και για τις αυξανόμενες εντάσεις στο Στενό της Ταϊβάν και στην Ανατολική και Νότια Σινική Θάλασσα.
Συμφώνησαν για το κλίμα
Ωστόσο, σε μια… σπάνια στιγμή συμφωνίας, οι δύο πλευρές εξέδωσαν κοινή δήλωση για το κλίμα, με την οποία δεσμεύτηκαν να «επιδείξουν από κοινού ηγεσία» και να καταρτίσουν φιλόδοξα σχέδια για τη μείωση της ρύπανσης που προκαλεί η θέρμανση του πλανήτη πριν από τη διάσκεψη COP30 για το κλίμα, η οποία έχει προγραμματιστεί για τον Νοέμβριο.
Η δέσμευση αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την κλιματική πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ, η οποία απέσυρε τις ΗΠΑ από τη Συμφωνία του Παρισιού.
Σι Τζινπίνγκ: «Σωστές στρατηγικές επιλογές που ανταποκρίνονται στις προσδοκίες του λαού»
Ο Σι από την πλευρά του κάλεσε την ΕΕ να κάνει «σωστές στρατηγικές επιλογές», τονίζοντας τις βαθύτερες γεωπολιτικές ρήξεις και τις αποκλίνουσες προσδοκίες, ενώ απηύθυνε και αυστηρή προειδοποίηση στις Βρυξέλλες: «Σεβαστείτε τις διαφορές μας».
Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρώπη «δεν προέρχονται από την Κίνα» σχολίασε ακόμα ο Κινέζος Πρόεδρος και κάλεσε το μπλοκ να διατηρήσει τις αγορές του ανοιχτές στις εισαγωγές και τις επενδύσεις, επιδεικνύοντας παράλληλα «συγκράτηση» στη χρήση περιοριστικών εμπορικών και άλλων οικονομικών μέτρων, σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Εξωτερικών της Κίνας.
«Ενώπιον επιταχυνόμενων αλλαγών που δεν έχουν παρατηρηθεί εδώ και έναν αιώνα και ενός ταραγμένου διεθνούς τοπίου, οι ηγέτες της Κίνας και της ΕΕ πρέπει… να κάνουν τις σωστές στρατηγικές επιλογές που ανταποκρίνονται στις προσδοκίες του λαού και να αντέξουν στη δοκιμασία της ιστορίας», δήλωσε ο Σι.
Χωρίς να αναφέρει άμεσα τον εμπορικό πόλεμο των ΗΠΑ, ο Κινέζος ηγέτης τόνισε ότι τόσο η Κίνα όσο και η ΕΕ είναι «εποικοδομητικές δυνάμεις που υποστηρίζουν την πολυμέρεια και υποστηρίζουν το άνοιγμα και τη συνεργασία».
«Όσο πιο σοβαρή και περίπλοκη γίνεται η διεθνής κατάσταση, τόσο περισσότερο η Κίνα και η ΕΕ χρειάζεται να ενισχύσουν την επικοινωνία, να ενισχύσουν την αμοιβαία εμπιστοσύνη και να εμβαθύνουν τη συνεργασία», κατέληξε ο Σι.
Ο Αντόνιο Κόστα και η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν συναντήθηκαν με τον Σι το πρωί της Πέμπτης (24/7) και με τον Κινέζο πρωθυπουργό Λι Τσιάνγκ το απόγευμα της ίδιας ημέρας.