Όταν μιλάμε για γκαζόν ή χλοοτάπητα αναφερόμαστε σε ένα ή περισσότερα είδη φυτών που διατηρούμε σε χαμηλό ύψος λίγων εκατοστών και διαμορφώνουν ένα εντυπωσιακό πράσινο χρώμα στην επιφάνεια του κήπου μας.
Το γκαζόν δημιουργεί ένα πολύ ελκυστικό χώρο πρασίνου γύρω από το σπίτι, στο εξοχικό, σε μία παιδική χαρά ή σε μία πλατεία. Ένας ιδανικός χώρος για να χαλαρώσουμε, να παίξουμε με τα παιδιά και να χαρούμε όμορφες στιγμές.
Βέβαια, για να διατηρήσουμε ένα καταπράσινο γκαζόν για όλη την περίοδο του χρόνου, χρειάζεται αρκετή φροντίδα. Πριν πάρουμε την απόφαση να φυτέψουμε γκαζόν, πρέπει να γνωρίζουμε ότι απαιτεί συντήρηση για να διατηρηθεί όμορφο και υγιές.
Η περιποίηση του γκαζόν περιλαμβάνει τακτικό πότισμα και κούρεμα, να βάζουμε λίπασμα, να αντιμετωπίζουμε ασθένειες που το προσβάλλουν και να κάνουμε εξαερισμό.
Ας δούμε αναλυτικά τα μυστικά του γκαζόν και τι φροντίδα χρειάζεται για να το απολαμβάνουμε καταπράσινο με τους φίλους και την οικογένεια μας.
1. Ποια είδη γκαζόν υπάρχουν;
Υπάρχουν πολλά είδη και ποικιλίες γκαζόν, καθώς και μίγματα γκαζόν για να επιλέξουμε ανάλογα το έδαφος, τις κλιματικές συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή μας και τη χρήση για την οποία το προορίζουμε.
Τα βασικά χαρακτηριστικά που διαφοροποιούν μεταξύ τους τις ποικιλίες γκαζόν είναι η αντοχή στην ξηρασία, η ανθεκτικότητα στη ζέστη, η ικανότητα να αναπτύσσεται σε θέσεις με περιορισμένη ηλιοφάνεια, η αντοχή σε ασθένειες και οι ανάγκες σε λίπανση.
Μπορούμε να βρούμε ειδικά μίγματα γκαζόν με μεγάλη ανθεκτικότητα στην καταπόνηση, ιδανικά για χώρους άθλησης, ψυχρόφιλες ποικιλίες γκαζόν που παραμένουν πράσινες χειμώνα – καλοκαίρι, καθώς και θερμόφιλες ποικιλίες που τον χειμώνα κιτρινίζουν και βλαστάνουν ξανά την άνοιξη.
2. Πόσο συχνά ποτίζουμε το γκαζόν;
To τακτικό και ομοιόμορφο πότισμα του γκαζόν είναι βασική φροντίδα στον κήπο μας για να εξασφαλίσουμε υγιή και όμορφο χλοοτάπητα.
Για το καλύτερο αποτέλεσμα, είναι απαραίτητη η εγκατάσταση συστήματος αυτόματου ποτίσματος που περιλαμβάνει προγραμματιστή, πλαστικούς σωλήνες, κατάλληλα μπεκ και εκτοξευτήρες ποτίσματος.
Το γκαζόν χρειάζεται συχνότερα νερό και σε μεγαλύτερη ποσότητα κατά την περίοδο του καλοκαιριού που επικρατούν υψηλές θερμοκρασίες.
Προτιμούμε να ποτίζουμε με μεγαλύτερη ποσότητα νερού και λιγότερο συχνά, σε σχέση με μικρά συχνά ποτίσματα που οδηγούν στην ανάπτυξη επιφανειακών ριζών και στη δημιουργία ενός πιο αδύναμου χλοοτάπητα.
Κατάλληλη ώρα για να ποτίζουμε, είναι νωρίς το πρωί ή κατά το σούρουπο όταν δεν έχουμε έντονη ηλιοφάνεια. Αποφεύγουμε το υπερβολικό πότισμα, καθώς συντελεί στην ανάπτυξη μυκητολογικών ασθενειών και στο κιτρίνισμα του γκαζόν.
Είναι σημαντικό να σχεδιάσουμε σωστά το αυτόματο πότισμα του γκαζόν, ώστε να ποτίζεται ομοιόμορφα. Σε σημεία που δεν ποτίζεται καλά μπορεί να ξεραθεί, σε σημεία που δέχεται υπερβολικό νερό μπορεί να κιτρινίσει.
3. Κάθε πότε θέλει λίπασμα το γκαζόν;
Το γκαζόν χρειάζεται λίπασμα για να έχει καλή ανάπτυξη και υγιές φύλλωμα. Βάζουμε λίπασμα τουλάχιστον τρεις φορές τον χρόνο: νωρίς την άνοιξη μόλις περάσουν οι παγωνιές του χειμώνα, στις αρχές του καλοκαιριού και στις αρχές του φθινοπώρου μόλις περάσουν οι υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού.
Για τη λίπανση του γκαζόν, προτιμούμε πλήρη κοκκώδη λιπάσματα που περιέχουν άζωτο, φώσφορο, κάλιο, καθώς επίσης σίδηρο και μαγνήσιο. Στο εμπόριο κυκλοφορούν και λιπάσματα βραδείας αποδέσμευσης για γκαζόν που εξασφαλίζουν τη σταδιακή και καλύτερη απορρόφηση των θρεπτικών στοιχείων του λιπάσματος.
Μια ενδεικτική ποσότητα λίπανσης για το γκαζόν είναι 2-3 κιλά σε κάθε 100 τμ. επιφάνειας γκαζόν, αν και σε κάθε περίπτωση είναι απαραίτητο να ακολουθούμε τις προδιαγραφές και τις οδηγίες εφαρμογής του κάθε λιπάσματος.
Προσθέτουμε το λίπασμα στο γκαζόν κατά το σούρουπο, αφού έχουμε ποτίσει το πρωί για να αποφύγουμε πιθανά εγκαύματα στο φύλλωμα.
4. Κάθε πότε χρειάζεται κούρεμα το γκαζόν;
Για να διατηρήσουμε καλή εμφάνιση και πυκνότητα, κουρεύουμε το γκαζόν από τις αρχές της άνοιξης μέχρι το τέλος φθινοπώρου. Συνήθως, κουρεύουμε το γκαζόν μία φορά τη βδομάδα με ύψος κοπής του γκαζόν που κυμαίνεται σε ύψος 3-5 εκατοστών.
Γενικότερα, αποφεύγουμε να κόβουμε πολύ χαμηλά το γκαζόν, γιατί μπορεί να σταματήσει η ανάπτυξη του και να μη δώσει νέα βλάστηση. Επίσης, αποφεύγουμε το χαμηλό κούρεμα σε γκαζόν που βρίσκεται σε σκιά, σε περίοδο που επικρατούν πολύ υψηλές θερμοκρασίες. Κουρεύουμε το καινούριο γκαζόν μόλις έχει φυτευτεί αρκετά ψηλά, στα 5-7 εκατοστά, για να μην έχουμε πρόβλημα εκρίζωσης του από τις λεπίδες της μηχανής.
Αν έχουμε αφήσει το γκαζόν για αρκετό καιρό χωρίς κούρεμα, προτιμούμε να το κόβουμε προοδευτικά, κόβοντας σε κάθε ύψος κοπής μέχρι το ένα τρίτο της ανάπτυξης του.
Τέλος, θα πρέπει να σημειώσουμε ότι είναι σημαντικό να κουρεύουμε το γκαζόν όταν δεν είναι βρεγμένο από το πότισμα, γιατί διαφορετικά υπάρχει κίνδυνος ανάπτυξης μυκητολογικών ασθενειών.
5. Πώς αντιμετωπίζουμε ασθένειες και έντομα του γκαζόν;
Σε συνθήκες ζέστης και υπερβολικής υγρασίας, το γκαζόν μπορεί να προσβληθεί από διάφορες μυκητολογικές ασθένειες που δημιουργούν κίτρινες ή καφέ κηλίδες στα φύλλα και σαπίσματα στη ρίζα. Η προσβολή από τις ασθένειες μπορεί να εξελιχθεί σε έντονα κιτρινίσματα ή καφετιάσματα σε μεγάλες επιφάνειες του γκαζόν και να είναι δύσκολο να αντιμετωπιστεί.
Για την προληπτική αντιμετώπιση των ασθενειών του γκαζόν, ψεκάζουμε με οικολογικό διάλυμα χαλκού την περίοδο της άνοιξης και στις αρχές του φθινοπώρου. Παράλληλα, είναι σημαντικο να κάνουμε αραιότερα ποτίσματα του γκαζόν με μεγαλύτερη ποσότητα νερού και να αποφεύγουμε το υπερβολικό πότισμα.
Σχετικά με τα έντομα που προσβάλλουν το γκαζόν, μεγαλύτερος κίνδυνος είναι η καραφατμέ, η γνωστή κάμπια του γκαζόν, που τρέφεται με τη βάση των φύλλων του γκαζόν και τα ριζώματά τους. Ο χλοοτάπητας σταδιακά εμφανίζει κιτρίνισμα σε διάφορα σημεία που καταλήγουν σε έντονες ξηράνσεις και το γκαζόν παίρνει την όψη του ξηρού άχυρου.
Για βιολογική καταπολέμηση των καμπιών στο γκαζόν συστήνεται ψεκασμός με βάκιλο Θουριγγίας και φυσικό πύρεθρο ενώ θα πρέπει να πούμε ότι σε γεωπονικά καταστήματα υπάρχουν και χημικά σκευάσματα. Ο ψεκασμός του χλοοτάπητα για τις κάμπιες γίνεται κυρίως την περίοδο του καλοκαιριού και στις αρχές του φθινοπώρου.
6. Πώς καταπολεμούμε τα ανεπιθύμητα ζιζάνια στο γκαζόν;
Αρχικά, θα πρέπει να πούμε ότι πολλές ποικιλίες και είδη που χρησιμοποιούμε για γκαζόν μπορούν να χαρακτηριστούν “ζιζάνια” (αγριόχορτα) όταν εμφανίζονται ανάμεσα σε άλλα φυτά ή σε καλλιέργειες.
Όταν αναφερόμαστε σε ανεπιθύμητα αγριόχορτα του γκαζόν, πρόκειται για φυτά που δεν ανήκουν στο είδος του γκαζόν που έχουμε φυτέψει. Τα ζιζάνια αναπτύσσονται σε βάρος του γκαζόν και δημιουργούν πρόβλημα στην ομοιομορφία του καταπράσινου φυλλώματος.
Το συχνό κούρεμα, η αποφυγή του υπερβολικού ποτίσματος και η απομάκρυνση των υπολειμμάτων του κουρέματος του γκαζόν βοηθάει στην μειωμένη εμφάνιση και ανάπτυξη των ζιζανίων. Συμπληρωματικά, αν παρατηρήσουμε μικρή ύπαρξη ανεπιθύμητων χόρτων σε διάφορα σημεία του γκαζόν μπορούμε να τα ξεριζώσουμε με το χέρι μας ή με ειδικά σκαλιστήρια.
Σε έντονη προσβολή και ανάπτυξη πλατύφυλλων ζιζανίων, υπάρχουν ειδικά χημικά ζιζανιοκτόνα που μπορούμε να προμηθευτούμε από γεωπονικά καταστήματα για την αντιμετώπιση των ζιζανίων χωρίς να δημιουργούν πρόβλημα στο γκαζόν.
7. Χρειάζεται εξαερισμό το γκαζόν;
Ένα από τα προβλήματα που εμφανίζει το γκαζόν είναι η συμπίεση που δέχεται λόγω του πατήματος από την ανθρώπινη δραστηριότητα, από το συνεχές πέρασμα της μηχανής κουρέματος του γκαζόν καθώς και από το τακτικό πότισμα. Έτσι, κλείνουν οι πόροι του γκαζόν, δεν κυκλοφορεί ελεύθερα το νερό και ο αέρας με αποτέλεσμα να υπάρχουν προβλήματα στην ανάπτυξη του.
Είναι σημαντικό λοιπόν να κάνουμε κάθε 2-3 χρόνια αερισμό για την αναζωογόνηση του γκαζόν, για να έχει ο χλοοτάπητας καλύτερη ανάπτυξη και μειωμένη προσβολή από μυκητολογικές ασθένειες. Ο εξαερισμός του γκαζόν γίνεται στα τέλη του χειμώνα ή στις αρχές της άνοιξης, πριν την ανοιξιάτικη λίπανση, και αφού έχουμε αφαιρέσει πεσμένα και ξερά φύλλα από το γκαζόν.
Υπάρχουν διάφορα ειδικά εργαλεία και μηχανήματα εξαέρωσης του γκαζόν που κυκλοφορούν στο εμπόριο, τα οποία διαθέτουν ειδικά μαχαίρια που κάνουν τρύπες και σχισμές στο έδαφος. Με το άνοιγμα των τρυπών στο έδαφος, εξασφαλίζουμε καλύτερο αερισμό και εμφάνιση του γκαζόν που έχουμε στον κήπο μας.
8. Κι ένα τελευταίο μυστικό για την φροντίδα του γκαζόν
Στα τέλη του χειμώνα, παρατηρούμε διάφορα κενά ή ξηράνσεις σε σημεία του γκαζόν που μπορεί να δημιουργήθηκαν από την παγωνιά ή από κάποια άλλη αιτία την προηγούμενη χρονιά. Σε αυτά τα σημεία του γκαζόν, μπορούμε να κάνουμε συμπληρωματική σπορά μέσα στην άνοιξη για να έχουμε μέσα στο καλοκαίρι ένα ομοιόμορφο, υγιές και καταπράσινο γκαζόν.