Ινδία καί Κίνα κάνουν τήν υπέρβαση – Καταρρέει τό ευρωπαϊκό σχέδιο Χερσαίου Οικονομικου Διαδρόμου συνδέσεως μέ τήν Ασία, στόν οποιο υπελόγιζε καί η Ελλάς – Ο ρόλος του Πούτιν πού ενισχύεται από τήν εξέλιξη – Περιορίζεται η επιρροή των ΗΠΑ στήν περιοχή Ινδικου-Ειρηνικου
ΟI Iσορροπίες αλλάζουν στήν παγκόσμια κλίμακα καί, δυστυχως, η Ευρώπη, εγκλωβισμένη σέ μιά κοντόφθαλμη εσωστρέφεια, «μένει πίσω». Εξακολουθει νά θεωρει πώς ειναι τό κέντρο του κόσμου, τήν στιγμή κατά τήν οποία τό κέντρο βάρους των διεθνων εξελίξεων μετακινειται πρός ανατολάς. Η περιοχή του Ινδικου καί Ειρηνικου Ωκεανου εξελίσσεται στό επίκεντρο των διεθνων εξελίξεων καί τουτο κατέστη σαφές τίς ημέρες αυτές μέ τήν προσέγγιση Ινδίας καί Κίνας, πού έγινε στήν Σύνοδο του Οργανισμου Συνεργασίας της Σαγκάης. Ειχε προηγηθει η στροφή της αμερικανικης πολιτικης πρός τήν περιοχή του Ειρηνικου, μέ ενίσχυση της παρουσίας των ΗΠΑ στήν Αυστραλία, τήν Ιαπωνία καί τήν Ταϊβάν, σέ μιά προσπάθεια δημιουργίας μιας ζώνης περιορισμου της Κίνας.
Η Ευρώπη υπελόγιζε πολύ στήν Ινδία, τήν οποία θεωρουσε αντίπαλο δέος γιά τήν Κίνα, καί σχεδίαζε τήν ανάπτυξη του λεγομένου Χερσαίου Οικονομικου Διαδρόμου Ευρώπης – Ινδίας (μέσω Τουρκίας καί Μέσης Ανατολης) σάν αντίβαρο στόν Νέο Δρόμο του Μεταξιου, στόν οποιο η Κίνα βασίζει τίς εμπορικές σχέσεις μέ τόν δυτικό κόσμο. Πλέον ειναι προφανές ότι τά πράγματα δέν ειναι έτσι όπως νόμιζαν στίς Βρυξέλλες.
Η Ινδία καί η Κίνα, παρά τίς ανταγωνιστικές τους σχέσεις, έκαναν τήν υπέρβαση καί ήδη μέ τήν συνάντηση του Πρωθυπουργου Ναρέντρα Μόντι μέ τόν Πρόεδρο Σί Τζιπίνγκ στήν πόλη Τιατζίν επηλθε η ανατροπή στήν γεωπολιτική σκακιέρα. Ινδία καί Κίνα παραμερίζουν τίς διαφορές τους καί προσβλέπουν σέ συνεργασία. Ίσως στήν προσέγγιση αυτή νά έπαιξε ρόλο η στάσις των ΗΠΑ, πού επέβαλαν υπερβολικούς δασμούς στά ινδικά προϊόντα μέ δικαιολογία τό γεγονός ότι η χώρα συνεχίζει νά αγοράζει ρωσσικό πετρέλαιο. Αναλυτές πιστεύουν ότι μπορει νά διεξάγονταν γιά αρκετόν καιρό προπαρασκευαστικές συνομιλίες σέ επίπεδο διπλωματων ανάμεσα στό Πεκινο καί τό Νέο Δελχί, αλλά ηταν αυτή η απόφασις πού βάρυνε καθοριστικά στήν τελική απόφαση του Πρωθυπουργου Μόντι. Πλέον έχει καταρρεύσει τό ευρωπαϊκό σχέδιο συνδέσεως μέ τήν Ασία, ενω δέν εξελίσσεται όπως θά ήθελε η Ουάσιγκτων τό σχέδιο δημιουργίας της ζώνης περιορισμου της Κίνας. Χωρίς τήν Ινδία, η ζώνη αυτή ειναι ατελής.
Δύο ακόμη στοιχεια της χθεσινης συναντήσεως των δύο ηγετων πρέπει νά τονισθουν ιδιαιτέρως. Ο Μόντι ευρίσκεται στήν Κίνα μετά 7 έτη ψυχρότητος καί ειναι προσκεκλημένος καί στήν μεγάλη στρατιωτική παρέλαση του Πεκίνου γιά τήν επέτειο των 80 ετων από της λήξεως του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Στήν παρέλαση αυτή, όπως καί στήν σύνοδο του Οργανισμου Συνεργασίας της Σαγκάης, θά δώσει παρών καί ο Ρωσσος Πρόεδρος Βλαντιμήρ Πούτιν, καθώς καί ο ηγέτης της Βορείου Κορέας Κίμ Γιόγκ Ούν. Ειναι πιθανόν δέ νά υπηρξε καί παρέμβασις της Μόσχας στήν εξομάλυνση των σχέσεων του Πεκίνου μέ τό Νέο Δελχί.
Η Μόσχα άλλως τε διατηρει φιλικές σχέσεις καί μέ τίς δύο χωρες, πρό έτους δέ στό Καζάν ειχαν συναντηθει καί πάλι Μόντι καί Σί καί μάλιστα τέθηκαν οι βάσεις συμφωνίας γιά τίς μεθοριακές διαφορές των δύο χωρων στά Ιμαλάια. Μετά τήν συνάντηση των δύο ηγετων, ο Ναρέντρα Μόντι δήλωσε ότι τό Νέο Δελχί δεσμεύεται νά βελτιώσει τίς σχέσεις του μέ τό Πεκινο. «Δεσμευόμαστε νά προωθήσουμε τίς σχέσεις μας στήν βάση του αμοιβαίου σεβασμου, της (αμοιβαίας) εμπιστοσύνης καί των (αμοιβαίων) ευαισθησιων» ειπε ο Μόντι στόν Σί, κατά τήν συνάντηση, σύμφωνα μέ σύντομο βίντεο πού αναρτήθηκε στόν επίσημο λογαριασμό του Ινδου ηγέτη στήν πλατφόρμα X. Ανέφερε ακόμη πώς έχει δημιουργηθει ατμόσφαιρα «ειρήνης καί σταθερότητος» στά διαφιλονικούμενα σύνορά τους στά Ιμαλάια, τόπο μιας παρατεταμένης στρατιωτικης αντιπαραθέσεως, όπου ειχαν σημειωθει φονικές στρατιωτικές συγκρούσεις τό 2020, μετά τίς οποιες πάγωσε η συνεργασία στά περισσότερα πεδία μεταξύ των δύο χωρων. Ο Ινδός Πρωθυπουργός προσέθεσε πώς επιτεύχθηκε συμφωνία μεταξύ των δύο χωρων γιά τήν διαχείριση των συνόρων, χωρίς νά δώσει λεπτομέρειες.
Η Κίνα εξ άλλου συμφώνησε νά άρει τούς περιορισμούς στίς εξαγωγές σπάνιων γαιων, λιπασμάτων καί μηχανημάτων διανοίξεως σηράγγων αυτόν τόν μηνα. Επίσης τούς τελευταίους μηνες η Κίνα επέτρεψε σέ Ινδούς προσκυνητές νά επισκεφθουν βουδιστικούς τόπους στό Θιβέτ καί οι δύο χωρες ήραν αμοιβαίως περιορισμούς στήν χορήγηση βίας. Ο Σί Τζινπίνγκ αναφέρθηκε στά δύο έθνη μέ τήν παρομοίωση του «δράκου» καί του «ελέφαντα» καί τόνισε ότι αποτελει «σωστή επιλογή γιά τόν δράκο καί τόν ελέφαντα νά έρθουν μαζί». Παράλληλα, σημείωσε ότι τό 2025 σηματοδοτει τά 75 χρόνια διπλωματικων σχέσεων μεταξύ Κίνας καί Ινδίας καί ότι καί τά δύο έθνη πρέπει νά διαχειρισθουν τήν σχέση τους από στρατηγική καί μακροπρόθεσμη οπτική. Ο Κινέζος Πρόεδρος δέν περιορίσθηκε σέ διπλωματικές ευγένειες. Μέ ιδιαίτερη έμφαση δήλωσε ότι «πρέπει επίσης νά αναλάβουμε τίς ιστορικές μας ευθύνες γιά νά υπερασπιστουμε τόν πολυπλευρισμό, έναν πολυπολικό κόσμο». Αυτή η δήλωση αποτελει ουσιαστικά μανιφέστο εναντίον της αμερικανικης ηγεμονίας καί πρόσκληση γιά τήν δημιουργία ενός νέου παγκόσμιου συστήματος μέ πολλαπλα κέντρα ισχύος.
Σέ μιά κίνηση πού σηματοδοτει τήν βούληση γιά περαιτέρω ενίσχυση των σχέσεων, ο Μόντι προσκάλεσε τόν Σί Τζινπίνγκ νά επισκεφθει τήν Ινδία κατά τήν διάρκεια της Συνόδου Κορυφης των BRICS, τό 2026, μέ τόν Κινέζο Πρόεδρο νά ευχαριστει γιά τήν πρόσκληση καί νά προσφέρει τήν πλήρη υποστήριξή του στό Νέο Δελχί γιά τήν Προεδρία της. Στήν σύνοδο του Οργανισμου της Σαγκάης, πού ολοκληρώνεται σήμερα, μετέχουν περίπου 20 αρχηγοί κρατων καί κυβερνήσεων από τήν Ευρασία. Ανάμεσά τους, ο Ιρανός Πρόεδρος Μασσούντ Πεζεσκιάν καί ο Τουρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Ο Πούτιν έχει προγραμματισμένες συναντήσεις μέ τόν Σί Τζινπίνγκ αύριο στό Πεκινο, ενω σήμερα αναμένεται νά συζητήσει μέ τόν Ταγίπ Ερντογάν γιά τίς εξελίξεις στήν Ουκρανία, μέ τόν Ιρανό Πρόεδρο γιά τό πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης καί νά έχει ιδιαίτερες συνομιλίες μέ τόν Ινδό Πρωθυπουργό. Ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης αριθμει 10 κράτη-μέλη, μέ 16 χωρες παρατηρητές ή εταίρους στόν διάλογο, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν τό 50% του παγκόσμιου πληθυσμου καί τό 23,5% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Η φετινή σύνοδος πραγματοποιειται σέ ένα ιδιαίτερα τεταμένο διεθνές περιβάλλον, επηρεασμένο από τόν πόλεμο στήν Ουκρανία, τήν εμπορική αντιπαράθεση ΗΠΑ – Κίνας – Ινδίας καί τήν διαμάχη γιά τό πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.