Το πρόβλημα του κατασκευαστικού κλάδου δεν εστιάζεται στο αν οι πολεοδομίες θα υπαχθούν στους δήμους ή στα Κτηματολόγια. Η ουσία βρίσκεται αλλού, όπως στις ατέρμονες καθυστερήσεις που αντιμετωπίζουν οι μηχανικοί και οι πολίτες για την έκδοση αδειών δόμησης. Παρά την ψηφιοποίηση της διαδικασίας, με την βοήθεια της ειδικής πλατφόρμας του ΤΕΕ, ακόμα και σήμερα καμία άδεια δεν ολοκληρώνεται σε λιγότερο από πέντε μήνες, ενώ σε ειδικές περιπτώσεις απαιτούνται ακόμα και δύο έτη.
Αιτία αυτής της καθυστέρησης είναι η εμπλοκή περισσότερων από 17 φορέων, όπως τα αρχιτεκτονικά συμβούλια, οι αρχαιολογικές υπηρεσίες, Τεχνικες Υπηρεσίες Δήμων, ΔΕΔΔΗΕ, Δασικές Υπηρεσίες, Εταιρία Αερίου, Πυροσβεστική Υπηρεσία και άλλες δημόσιες αρχές, με αποτέλεσμα να δημιουργείται ένας γραφειοκρατικός λαβύρινθος που αποθαρρύνει επενδύσεις και καθυστερεί έργα που θα μπορούσαν να δώσουν ώθηση στην οικονομία.
Υπάρχει πολύς δρόμος για να φτάσουμε στο σημείο που με το πάτημα ενός κουμπιού θα εκδίδεται η οικοδομική άδεια από τον Μηχανικό, χωρίς να περιμένει μήνες να συλλέξει δεκάδες άλλες εγκρίσεις από διάφορες υπηρεσίες του Δημοσίου πλην των Υπηρεσιών Δόμησης ( Πολεοδομίες)
Τι θα έπρεπε να έχει γίνει εδώ και χρόνια που τόσο πολύ αυτή η κυβέρνηση καυχέται για την αποτελεσματικότητα του επιτελικού κράτους και της ψηφιακής διακυβένησης.
1. Ψηφιακό ενιαίο σύστημα διαλειτουργικότητας
Δημιουργία πλατφόρμας που θα διασυνδέει όλους τους εμπλεκόμενους φορείς με την έκδοση της άδειας, ώστε τα απαραίτητα δικαιολογητικά και οι γνωμοδοτήσεις να αντλούνται αυτόματα, χωρίς φυσική κατάθεση αιτημάτων από τον μηχανικό.
2. Αυτόματη προκαταρκτική έγκριση
Με την ηλεκτρονική υποβολή πλήρους φακέλου,(μελέτες, φορολογικά, κλπ) η άδεια να εκδίδεται αυτόματα υπό αίρεση. Οι έλεγχοι από τις υπηρεσίες να γίνονται εκ των υστέρων με δειγματοληπτικό έλεγχο (π.χ. στο 10% των εκδοθεισών αδειών), όπως συμβαίνει σε πολλά κράτη της Ε.Ε.
3. Δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα
Κάθε υπηρεσία που καλείται να γνωμοδοτήσει να έχει ανώτατο όριο απάντησης (π.χ. 10 εργάσιμες ημέρες). Αν παρέλθει άπρακτο το διάστημα, η έγκριση να θεωρείται δεδομένη (σιωπηρή έγκριση).
4. Κατάργηση επικαλύψεων
Αναθεώρηση του θεσμικού πλαισίου ώστε να μειωθεί δραστικά ο αριθμός των εμπλεκόμενων υπηρεσιών, με συγκέντρωση αρμοδιοτήτων σε λιγότερα όργανα.
5. Ηλεκτρονικά αρχιτεκτονικά συμβούλια
Αντικατάσταση των δια ζώσης συνεδριάσεων με ηλεκτρονικές διαδικασίες και προτυποποιημένα κριτήρια έγκρισης, για να μειωθεί η υποκειμενικότητα και ο χρόνος εξέτασης.
6. Αυτόματη διασταύρωση στοιχείων
Χρήση τεχνητής νοημοσύνης για τον έλεγχο τοπογραφικών, όρων δόμησης και συμβατότητας με το ισχύον πολεοδομικό σχέδιο, χωρίς την ανάγκη ανθρώπινης παρέμβασης στα τυπικά στάδια.
Η αυτόματη έκδοση οικοδομικών αδειών δεν είναι απλώς τεχνολογική καινοτομία, αλλά αναγκαία μεταρρύθμιση για την ανάπτυξη. Με τη μείωση της γραφειοκρατίας, την επιτάχυνση των διαδικασιών και τη μεταφορά του ελέγχου μετά την έκδοση της άδειας, η χώρα μπορεί να ακολουθήσει τα ευρωπαϊκά πρότυπα, να ενισχύσει τις επενδύσεις και να επιτρέψει στους μηχανικούς να κάνουν τη δουλειά τους με ταχύτητα και διαφάνεια.
Κε Πρωθυπουργέ το πρόβλημα δεν λύνεται με το να μεταφέρονται οι παθογένειες από την μία υπηρεσία στην άλλη.
Μιχάλης Χριστοδουλίδης Διπλ Μηχανολόγος Μηχανικός
Ενεργειακός Αναλυτής